Jesteś tutaj:

Piasek w nerkach – wielki ból, któremu można zapobiec

Czy zdarzyło Ci się czuć ostry ból w podbrzuszu z towarzyszącym uczuciem parcia na mocz, nudnościami i wymiotami. Jeśli tak, to najprawdopodobniej cierpisz na kamicę nerkową, schorzenie, któremu można przeciwdziałać.

Piasek w nerkach – wielki ból, któremu można zapobiec

Zdjęcie: dfaulder

Nasze nerki nieustannie filtrują krew, oddzielając szkodliwe produkty przemiany materii, toksyny i pozostałości leków, po czym wraz z moczem usuwają je z organizmu. Zdarza się jednak, że stężenie związków, z których mogą się tworzyć osady przekracza tzw. próg rozpuszczalności w organizmie. Wówczas, ze skrystalizowanych składników moczu, powstają złogi (piasek lub kamienie nerkowe), charakterystyczne dla kamicy nerkowej. Kamica może również dotyczyć pęcherza moczowego (zwłaszcza u mężczyzn). Lokalizacja złogów w drogach moczowych i ich konsekwencje są różne w zależności od przyczyny ich powstania.

Skąd piasek w nerkach?

Przyczyny powstawania złogów w układzie moczowym:
  • zwiększone wydalanie wapnia z organizmu (np. w nadczynności gruczołów przytarczycowych, przy przedawkowaniu witaminy D, w kwasicy cewkowo-nerkowej, w niektórych typach białaczek),
  • zaburzenia przemiany materii i obecność, w dużym stężeniu, promotorów krystalizacji, m.in. kwasu szczawiowego, kwasu moczowego (np. w dnie moczanowej) i cystyny,
  • przewlekły niedobór magnezu,
  • utrudniony odpływ moczu (np. zwężenia moczowodu, przerost prostaty),
  • przewlekłe infekcje dróg moczowych, obecność ciał obcych lub skrzepów krwi,
  • nadmierne zagęszczenie moczu (np. poprzez ograniczanie picia, przy odwodnieniu),
  • skłonności dziedziczne,
  • nieprawidłowa dieta (np. obfitująca w białko zwierzęce, produkty mleczne i sól),
  • przyjmowanie niektórych leków (np. kortykosteroidów, preparatów alkalizujących w leczeniu choroby wrzodowej),
  • długotrwałe unieruchomienie po złamaniach,
  • zaburzenia czynności nerek.

Gdy przyczyna kamicy jest nieznana, określa się ją mianem kamicy idiopatycznej.

Piasek w nerkach - objawy

Kamica nerkowa najczęściej rozwija się bezobjawowo. Dopiero, gdy zebrany piasek lub kamień zaczyna przesuwać się z nerki do jej ujścia i moczowodu, pojawia się charakterystyczny zespół objawów obejmujący:
  • napady tzw. kolki nerkowej - czyli bardzo silny, kłujący ból w okolicy lędźwiowej promieniujący do dolnej części brzucha i krocza (pacjenci często określają go jako ból nerki),
  • trudne do opanowania, bolesne parcie na pęcherz, jednak chory oddaje mało moczu,
  • piekący ból przy oddawaniu moczu i przerywany strumień moczu (jest to również objawem kamicy pęcherza moczowego),
  • mocz zabarwiony krwią,
  • nudności, wymioty i wzdęcia brzucha.

Ponadto obecność złogów może powodować powstanie odczynu zapalnego otaczających tkanek, co nasila objawy bólowe i może spowodować uszkodzenie nerek. Zaklinowanie złogów w świetle jakiegoś odcinka dróg moczowych prowadzi do zalegania moczu i rozwoju bakterii, co zewnętrznie objawia się gorączką i ogólnym osłabieniem. Stan ten bezwzględnie wymaga konsultacji lekarskiej, gdyż zaleganie moczu i toksyn może prowadzić do zatrucia organizmu.

Rodzaje kamicy nerkowej

Istnieje wiele odmian kamicy w zależności od tego, jaka substancja dominuje w składzie tworzących się złogów:
  • kamica fosforanowa,
  • kamica szczawianowa,
  • kamica moczanowa (bezcieniowa, gdyż złogi nie powodują w tym przypadku zacienienia w badaniu RTG),
  • kamica wapniowa,
  • kamica cystynowa.

Osady moczanowe, szczawianowe lub fosforanowe mogą też tworzyć się razem z:
  • osadami soli wapnia dając w efekcie złogi szczawianowo-wapniowe, fosforanowo-wapniowe i moczanowo-wapniowe,
  • innymi solami (np. złogi struwitowe czyli fosforanowo-amonowo-magnezowe, powstające w przebiegu przewlekłych zakażeń układu moczowego bakteriami z rodzaju Proteus, Pseudomonas i Serratia, wytwarzającymi enzym ureazę, rozkładający mocznik).

Badania diagnostyczne pozwalające ustalić obecność i typ kamieni nerkowych:

  • wywiad lekarski (ewentualne skłonności genetyczne, styl życia, schorzenia towarzyszące),
  • badanie krwi (określenie poziomu składników mineralnych mogących brać udział w tworzeniu złogów, określenie stanu czynnościowego nerek),
  • badanie moczu (określenie pH > 7,5 - zakażenie lub pH< 5,5 - kamica moczanowa, wykonanie posiewu w kierunku obecności bakterii chorobotwórczych),
  • badania obrazowe (USG - badanie ultrasonograficzne, RTG - badanie rentgenograficzne, urografia - badanie radiologiczne po dożylnym podaniu kontrastu pozwalające na uwidocznienie dróg moczowych),
  • badanie składu chemicznego kamienia po jego chirurgicznym usunięciu lub naturalnym wydaleniu z organizmu.

Czym możemy leczyć piasek w nerkach/kamienie nerkowe?

DUŻA ILOŚĆ PŁYNÓW.

Płyny w dużej ilości (minimum 2 litry dziennie) należy przyjmować przed snem, ponieważ rozcieńczają mocz w godzinach nocnych oraz po posiłkach, w celu zmniejszenia stężenia spożywanych składników mineralnych.

DIETA.

W zależności od rodzaju kamieni, w porozumieniu z lekarzem i dietetykiem, wprowadzana jest odpowiednia dieta mająca na celu wyeliminowanie składników sprzyjających powstawaniu i powiększaniu się złogów.

Do ogólnych zaleceń zaliczamy:
  • w przypadku kamicy szczawianowej wykluczamy z diety szczaw, szpinak, rabarbar, buraki, herbatę, kawę i czekoladę. U pacjentów cierpiących na postać jelitową tej kamicy (dochodzi w niej do zwiększenia wchłaniania szczawianów z przewodu pokarmowego) powinien być zwiększony udział produktów bogatych w wapń. Istnieje bowiem ścisły związek między stopniem wchłaniania szczawianów ze światła przewodu pokarmowego a gospodarką wapniowo-fosforanową. Zwiększenie ilości wapnia w pożywieniu spowoduje zmniejszenie wchłaniania szczawianów.
  • w przypadku kamicy moczanowej należy unikać produktów mięsnych, śledzi, sardynek, kakao, kawy i herbaty, a także roślin strączkowych takich jak groch, fasola, bób. Podstawę diety powinny stanowić produkty mleczne, warzywa i owoce (marchew, sałata, buraki, ziemniaki, seler, orzechy, kalafior, rzodkiewki), które wpływają alkalizująco na mocz i ograniczają wytrącanie moczanów.
  • w przypadku kamicy fosforanowej istotne jest ograniczenie spożycia potraw zawierających wapń, na rzecz produktów o działaniu zakwaszającym, do których nalezą jaja, ryby, mięso, sery, śliwki, rodzynki,
  • w przypadku kamicy cystynowej podstawę diety powinno stanowić mleko i jego przetwory oraz produkty roślinne, a unikać należy mięsa i jego przetworów.

LEKI.

Farmakoterapia opiera się najczęściej na leczeniu doraźnym (objawowym), czyli łagodzeniu objawów kolki nerkowej poprzez stosowanie:
Korzystne, z punktu widzenia podwójnego (przeciwbólowego i rozkurczającego) działania, jest przyjmowanie preparatów zawierających pyralginę (metamizol) np. PYRALGINA. Można również wspomagać się gorącymi okładami i kąpielami.

W przypadku kolki nerkowej nie jest zalecane leżenie w łóżku, lecz ruch, który ułatwia wydalenie złogu. W przypadku częstych napadów kolkowych należy unikać sytuacji, w których nagłe pojawienie się bólu może spowodować zagrożenie (np. praca na wysokości, prowadzenie samochodu).

W uzasadnionych przypadkach, gdy obecności złogów towarzyszy stan zapalny i zakażenie dróg moczowych podaje się antybiotyki (głównie z grupy fluorochinolonów np. ciprofloksacynę lub cefalosporyn np. cefaleksynę).

Aby wspomóc wydalanie piasku z nerek można stosować preparaty ziołowe o działaniu moczopędnym i przeciwzapalnym np. NEFROBONISOL (płyn), DIURONIS (płyn), NEFROTABS (tabletki), NEFROSEPT (płyn), UROMIX (kapsułki).

Bardzo dużą popularnością, ze względu na skuteczność działania, cieszą się preparaty:

UROSEPT (tabletki) - zawiera sproszkowaną naowocnię fasoli, wyciąg suchy z liści borówki brusznicy, wyciąg gęsty z korzenia pietruszki, wyciąg gęsty z naowocni fasoli, wyciąg gęsty z liści brzozy, wyciąg suchy ziela rumianku.

GINJAL (tabletki) - zawiera błękit metylenowy, wyciąg z liści strobilantu, wyciąg z liści sonchii, wyciąg z liści ortosyfonu, wyciąg z korzenia żeń-szenia, wyciąg z konika morskiego.

DEBELIZYNA (pasta) - zawiera wyciąg z nasion fasoli indyjskiej.

NEOFITOLIZYNA (pasta) - zawiera wyciąg z liści brzozy, wyciąg z kłącza perzu, wyciąg z ziela szałwi, wyciąg ze skrzypu polnego, suchy wyciąg z ziela nawłoci, wyciąg z korzenia pietruszki.

ROWATINEX (kapsułki) - olejki eteryczne: ?-pinen, ?-pinen, Camphen, Cineol, Fenchon, Borneol, Anethol.

W niektórych postaciach kamicy lekarz może zalecić codzienne przyjmowanie preparatów, które hamują wydalanie wapnia (leki moczopędne z grupy tiazydów np. hydrochlorotiazyd, indapamid), zmieniają odczyn moczu (alkalizacja poprzez stosowanie wodorowęglanu sodu, cytrynianów np. preparat CITROLYT, bądź zakwaszanie przez stosowanie chlorku amonu, chlorku wapnia, kwasu askorbinowego, owoców żurawiny np. DIURONIS, URINAL, URO_COMPLEX, PROURO i dzikiej róży) lub hamują proces krystalizacji (preparaty magnezu np. MAGNE B6, MG B6) czyli działają przyczynowo.

Usuwanie kamieni nerkowych

Leczenie instrumentalne (operacyjne) dotyczy jedynie większych złogów (kamieni) i obejmuje ich rozkruszanie ultradzwiękami (litotrypsja) oraz usuwanie endoskopowe.

Co robić, by nie powstawał piasek w nerkach?

W celu zmniejszenia ryzyka pojawienia się złogów w nerkach lub ewentualnych nawrotów choroby warto pamiętać o:
  • spożywaniu dużej ilości płynów (co najmniej 2 litry/dobę), zwłaszcza niegazowanej niskosodowej i niskowapniowej wody,
  • utrzymaniu odpowiedniej aktywności fizycznej,
  • prawidłowym odżywianiu się (zredukowanie ilości spożywanego białka, jest ono bowiem czynnikiem zakwaszającym płyny ustrojowe oraz mocz, soku jabłkowego i grejpfrutowego, ograniczenie spożycia soli kuchennej, gdyż sprzyja ona gromadzeniu się wapnia w moczu),
  • stosowaniu inhibitorów litogenezy (substancji ograniczających tworzenie złogów), takich jak magnez i cytryniany.

mgr farm. Dominika Froehlich-Jeziorek

Znaleziono również w


Polecamy również


Zobacz Także