Jesteś tutaj:

Zwalczanie bólu ucha u dorosłych

Dorośli często bagatelizują kłopoty z uszami. Pojawiający się ból zwalczają tabletkami przeciwbólowymi lub kroplami przeciwzapalnymi. Problem bólu ucha jest poważny, a zlekceważenie infekcji grozi nawet zapaleniem opon mózgowych i podrażnieniem mięśni twarzy.

Zwalczanie bólu ucha u dorosłych

Zdjęcie: Gabe Palmer

Dorośli często bagatelizują kłopoty z uszami. Pojawiający się ból zwalczają tabletkami przeciwbólowymi lub kroplami przeciwzapalnymi. Tymczasem w zależności od przyczyny, dolegliwości wymagają różnego leczenia. Problem bólu ucha jest poważny, a zlekceważenie infekcji grozi nawet zapaleniem opon mózgowych i podrażnieniem mięśni twarzy.

Jakie są przyczyny bólu ucha?

  • infekcja ucha zewnętrznego lub środkowego
  • zatkanie kanału słuchowego woskowiną
  • ciało obce w uchu (np. owad, wacik)
  • uszkodzenie błony bębenkowej przez różnice ciśnienia
Ból, który przypisuje się do ucha ma często inne źródło. Może promieniować od zatok, gardła. Przyczyną bólu ucha może być również stan zapalny zęba czy żuchwy.

Czym różni się zapalenie ucha zewnętrznego od środkowego?

U dorosłych stan zapalny dotyczy częściej ucha zewnętrznego niż środkowego. Rozwija się on jako konsekwencja podrażnienia przewodu słuchowego zanieczyszczoną wodą, lakierem do włosów czy szamponem. Przyczyną zapalenia może być również drobny uraz wywołany patyczkiem do uszu czy paznokciem.

Z kolei stan zapalny ucha środkowego pojawia się najczęściej jako efekt silnego przeziębienia, alergii, zapalenia zatok. Rozwijająca się infekcja związana jest z zaleganiem śluzu w uchu środkowym, który staje się świetną pożywką dla bakterii. W normalnych warunkach płyn z ucha odprowadzany jest do gardła przez trąbkę słuchową. Uporczywy katar i śluz w drogach oddechowych zatykają światło trąbki Eustachiusza i uniemożliwiają jej prawidłowe funkcjonowanie. Gromadzący się w uchu środkowym płyn wywiera nacisk na ściany i wywołuje ból.

Różnią się także objawami. Zapalenie ucha zewnętrznego manifestuje się pulsującym bólem, czasami z ucha sączy się ropa. Ucho i część twarzy może być zaczerwieniona i opuchnięta. Przy zapaleniu ucha środkowego, silnemu bólowi towarzyszy gorączka, uczucie rozbicia, wymioty.

Jak leczyć stany zapalne ucha?

1) Łagodzenie bólu

Ból ucha pomogą uśmierzyć środki przeciwbólowe z paracetamolem (np. Apap, Panadol) zażywane po 1-2 tabletki co 4 godziny (maksymalnie 4g paracetamolu na dobę). Przeciwbólowo i dodatkowo przeciwzapalnie działają ibuprofen (np. Ibuprom, Ibum, Nurofen), naproksen (np. Aleve, Naxii). W przypadku nasilonego bólu można sięgnąć po połączenie paracetamolu z kodeiną (np. Antidol, Nurofen Plus) lub zażyć równocześnie paracetamol i ibuprofen.

Przy stosowaniu leków przeciwbólowych trzeba pamiętać że substancje o dodatkowym działaniu przeciwzapalnym są niewskazane dla osób cierpiących na chorobę wrzodową, schorzenia nerek oraz dla pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia krwi. Z paracetamolu powinny zrezygnować osoby ze schorzeniami wątroby.

U dorosłych ból ucha można łagodzić przez terapię ciepłem. Skórę wokół ucha naciera się rozgrzewającym olejkiem kamforowym lub przykłada się ciepły okład. Żeby nie podrażnić skóry, przed nałożeniem olejku warto zastosować maść natłuszczającą.

Olejku nie można wkraplać bezpośrednio do kanału słuchowego, ponieważ grozi to uszkodzeniem błony bębenkowej.

2) Domowe sposoby

Stan zapalny ucha zewnętrznego łagodzi mieszanka równych części przegotowanej zimnej wody, wody utlenionej i octu winnego wkroplona do przewodu słuchowego.

3) Preparaty wykrztuśne i udrażniające nos

Oczyszczając drogi oddechowe, preparaty ułatwiają odprowadzanie z ucha gromadzącego się płynu. Dzięki temu są pomocne w zwalczaniu stanów zapalnych ucha środkowego. Syropy czy tabletki ułatwiające odkrztuszanie działają na zasadzie rozrzedzania i upłynniania zalegającego śluzu. Zawierają tak zwane substancje mukolityczne - ambroksol (np. Flavamed, Mucosolvan), bromheksynę (np. Flegamina), acetylocysteinę (np. ACC).

Stosując środki wykrztuśne należy pić dużo płynów.

Wśród preparatów udrażniających nos można sięgnąć po tabletki z pseudoefedryną (np. Sudafed, Acatar) lub krople z ksylometazoliną (np. Otrivin, Nasivin, Xylometazolin).

Bezpieczne stosowanie tych preparatów ogranicza się do 5 dni.

Silny ból ucha, niereagujący na środki przeciwbólowe, wymaga kontroli lekarskiej. Infekcja bakteryjna wymaga często zastosowania antybiotyku. W przypadku stanów zapalnych ucha zewnętrznego antybiotyk podawany jest miejscowo w formie kropli, zapalenie ucha środkowego leczy się antybiotykiem doustnym.

* Krople przeciwzapalne z salicylanem choliny (np. Otinum, Ototalgin) wydawane na receptę, nie mają potwierdzonej skuteczności w badaniach.

Czym jest ból ciśnieniowy ucha?

Nagła zmiana ciśnienia między uchem środkowym a otoczeniem wywołuje nieprzyjemny ból ucha i uczucie zatkania. Dzieje się tak przy szybkiej zmianie wysokości, przy lataniu, wspinaczce górskiej lub w czasie nurkowania. Gwałtowne różnice ciśnień mogą spowodować nawet przerwanie błony bębenkowej.

Za regulację ciśnienia między uchem środkowym a otoczeniem odpowiada trąbka słuchowa łącząca ucho środkowe z gardłem. Trąbka otwiera się i zamyka podczas przełykania lub żucia. Intensywne żucie przyspieszy wyrównanie ciśnienia i pomoże uśmierzyć ból. Dlatego wybierając się w podróż samolotem warto zabrać gumę do żucia. Przed lotem można zastosować krople do nosa z ksylometazoliną (np. Otrivin, Nasivin Nasivin, Xylometazolin), które zapobiegną gromadzeniu się płynu w uchu.

Alternatywne metody zwalczania kłopotów z uszami

Świecowanie

Świecowanie (konchowanie) reguluje ciśnienie w uchu środkowym i poprawia krążenie krwi. Oczyszcza przewody słuchowe z nadmiaru wosku. Eliminuje szumy uszne i niedosłuch. Konchowanie udrażnia nie tylko uszy, ale również zatoki i nos, dlatego zabieg można stosować przy nawracającym zapaleniu zatok i katarze, przy bólach głowy.

Dodatkowo, świecowanie rozładowuje napięcie mięśniowe, łagodzi stres i drażliwość. Z zabiegu trzeba zrezygnować w czasie czynnej infekcji ucha oraz w przypadku pękniętej błony bębenkowej.

Świecowanie uszu najlepiej wykonać pod okiem doświadczonej osoby. Do zabiegu wykorzystywane są tak zwane świece Hopi, wykonane z naturalnych produktów - miodu, propolisu, mieszaniny olejków eterycznych. Świeca umieszczona odpowiednio w uchu, przewodzi ciepło do kanału słuchowego i rozrzedza w nim powietrze. Dym nasycony jest olejkami eterycznymi. Przed świecowaniem nie należy moczyć głowy, a po zabiegu zabezpieczyć ucho wacikiem. Przez kilka godzin po świecowaniu ucho jest bardzo wrażliwe i szczególnie narażone na złapanie infekcji.

Masaż drenujący ucha

To bezpieczna i delikatna technika usuwania gromadzącego się w uchu śluzu oparta na masażu. Masowanie okolic ucha i węzłów limfatycznych szyi ma usprawnić krążenie limfy i oczyścić ucho z nadmiaru płynu.

Masaż opiera się na odpowiednim pociąganiu małżowiny usznej oraz lekkim uciskaniu przestrzeni pod uchem w kierunku żuchwy, które ułatwiają spływanie płynu do gardła.

Zapobiegaj bólom ucha

  • Dbaj o higienę uszu. Do usuwania woskowiny wybierz specjalne preparaty lub olejek parafinowy zamiast patyczków. Dokładnie wysusz uszy po kąpieli, aby zapobiec przewianiu.
  • Jeśli coś wpadło do ucha, nie staraj się wyciągać przedmiotu na siłę, ale zgłoś się po fachową pomoc. Zmniejszysz ryzyko uszkodzenia błony bębenkowej.
  • Ogranicz palenie, dym z papierosów znacznie zwiększa ryzyko infekcji ucha.
  • Jeśli dokucza Ci ból ucha śpij w pozycji z uchem do góry. Obniżasz w ten sposób ciśnienie w uchu i łagodzisz dolegliwości.
mgr farm. Dorota Gruszka

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pracuje w aptece ogólnodostępnej.

Znaleziono również w


Polecamy również


Zobacz Także