Jesteś tutaj:

Co wiesz o niedoczynności tarczycy?

Spowolniony metabolizm manifestujący się odczuwaniem ciągłego zmęczenia, a także wypadanie włosów i łamliwość paznokci mogą świadczyć o niedoczynności tarczycy.

Co wiesz o niedoczynności tarczycy?
Spowolniony metabolizm manifestujący się odczuwaniem ciągłego zmęczenia, a także wypadanie włosów i łamliwość paznokci mogą świadczyć o niedoczynności tarczycy.

Niedoczynność tarczycy (hypothyreosis) wiąże się z niedoborem lub niedostatecznym wydzielaniem hormonów, produkowanych przez ten niewielki gruczoł zlokalizowany w dolnej części szyi. Schorzenie może mieć wiele przyczyn i dotyczyć samej tarczycy, albo nieprawidłowego działania hormonów kontrolujących gruczoł, wytwarzanych przez przysadkę mózgową. W rutynowych badaniach diagnostycznych oznacza się właśnie stężenie hormonu przysadkowego, który nosi nazwę tyreotropiny (TSH).

Niedoczynność tarczycy wrodzona i nabyta.

O ile niedoczynność wrodzona jest wykrywana w rutynowych badaniach przesiewowych noworodków, niedoczynność nabyta może się rozwinąć w ciągu całego życia. Najczęściej dotyczy kobiet między 30. a 60. rokiem życia. W związku z tym panie po 35 roku życia powinny systematycznie, przynajmniej raz na pięć lat, badać poziom TSH.

Przyczyny niedoczynności tarczycy obejmują:

  • zaburzenia związane z autoagresją organizmu, który atakuje własne komórki (czynniki autoimmunologiczne) takie jak zapalenie tarczycy, choroba Hashimoto
  • leczenie operacyjne nadczynności tarczycy
  • leczenie nadczynności tarczycy jodem radioaktywnym
  • stosowanie niektórych leków (amiodaron, interferon alfa, lit, interleukina-2)
  • mała podaż jodu w pokarmach (występuje rzadko)
  • zaburzenia wydzielnicze w obrębie przysadki mózgowej

Zwiększone ryzyko wystąpienia niedoczynności tarczycy może pojawić się:

  • gdy problem z tarczycą występował w przeszłości (np. wole)
  • kiedy ktoś w rodzinie cierpiał na niedoczynność tarczycy
  • jeśli występują choroby autoimmunologiczne jak niedokrwistość złośliwa, cukrzyca typu 1, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń albo choroby genetyczne (zespół Turnera)
  • u kobiet, które urodziły w ciągu ostatnich 6 miesięcy
  • u osób, które poddano napromieniowaniu w okolicach szyi lub klatki piersiowej

Objawy niedoczynności tarczycy

We wczesnym stadium niedoczynność tarczycy rzadko daje objawy, ale nieleczona może powodować szereg powikłań takich jak niepłodność, otyłość, choroby serca czy bóle stawowe. Większość zaburzeń jest związana ze spowolnionym metabolizmem organizmu.

Widocznymi objawami niedoczynności tarczycy są:
  • zmęczenie, brak energii
  • wzrost masy ciała
  • uczucie stałego ziębnięcia
  • bóle stawowo-mięśniowe
  • zaparcia
  • suchość, łuszczenie się i przebarwienia skóry (objaw tzw. „brudnych” łokci i kolan)
  • suche i łamliwe włosy i paznokcie
  • zmniejszona potliwość
  • obfite i nieregularne miesiączkowanie
  • zaburzenia płodności
  • spowolniony rytm serca
  • wysoki poziom cholesterolu
W dalszym etapie pojawiają się:
  • trudności z rozróżnieniem smaku i zapachu
  • chrypka
  • obrzęk twarzy (szczegónie powiek), stóp i dłoni
  • spowolniona mowa
  • zgrubienie skóry
  • przerzedzenie brwi
  • śpiączka hipometaboliczna

Rozpoznanie niedoczynności tarczycy.

W tym celu wykonuje się standardowe badania krwi, w której oznacza się poziom TSH. Zwykle, gdy poziom hormonów tarczycy jest niski, przysadka produkuje więcej TSH, by pobudzić tarczycę do pracy, co skutkuje wysokimi wartościami TSH w wynikach badania.

Leczenie niedoczynności tarczycy.

Najbardziej powszechnym sposobem leczenia jest podawanie syntetycznych hormonów tarczycy (L-tyroksyna). W niektórych przypadkach niedoczynności zaleca się też podawanie selenu. Dawka hormonu zależy od wieku i masy ciała oraz stopnia niedoczynności. Efekty leczenia są widoczne już po upływie 1 – 2 tygodni. Należy jednak pamiętać o systematycznym i ciągłym przyjmowaniu leków.

Hormony tarczycy przyjmuje się rano, na czczo, około 30 minut przed śniadaniem. Nie należy łączyć leków z błonnikiem, wapniem, żelazem, witaminami i środkami zobojętniającymi zawierającymi glin albo lekami wiążącymi kwasy żółciowe. A jeśli już trzeba je przyjmować, dobrze zachować co najmniej 4 godziny odstępu. Przy prawidłowym leczeniu wystarczy badać poziom TSH raz w roku. Gdyby dawka leku była za duża mogą pojawić się takie objawy jak niepokój, drżenie, szybka utrata wagi, pocenie się albo bezsenność.

Planujesz ciążę? Zbadaj tarczycę!

Niedoczynność tarczycy u kobiet ciężarnych wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zgonu wewnątrzmacicznego, poronień i wad rozwojowych u dziecka, dlatego bardzo ważne jest oznaczenie TSH przed planowanym poczęciem. Nieleczona niedoczynność tarczycy u matki skutkuje zaburzeniami rozwoju umysłowego i fizycznego u płodu!

Po urodzeniu w czwartym lub piątym dniu życia wykonuje się oznaczenie hormonu TSH (w tym celu dziecku pobiera się krew z pięty).



Literatura:

Pawlikowski M. red. Zaburzenia hormonalne. PZWL. Warszawa 2003.

Brook Ch., Marshall N. Podstawy endokrynologii. Urban&Partner. Wrocław 2000.
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także