- Jesteś tutaj:
- Czytelnia >
- Co wiesz o endometriozie? >
W dniach 8 - 14 marca br. przypada Światowy Tydzień Świadomości Endometriozy.
Endometrioza jest zagadkową chorobą hormonalno-immunologiczną atakującą dziewczynki oraz kobiety w wieku rozrodczym. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "endometrium", oznaczającego śluzówkę macicy. Tkanka ta, wyściełająca jamę macicy, narasta się i złuszcza co miesiąc w czasie cyklu miesiączkowego. Przy endometriozie, komórki tej tkanki narastają poza macicą w różnych częściach ciała. W miejscach poza macicą tkanka śluzówki rozwija się w tzw. "naroślą", "guzy", "wszczepy". Naroślą te mogą powodować ból, niepłodność oraz inne dolegliwości.
Naroślą śluzówki macicy umiejscawiają się najczęściej w jamie brzusznej - obejmując jajniki, jajowody, wiązadła podtrzymujące macicę, przestrzeń pomiędzy pochwą a odbytnicą, zewnętrzną część macicy oraz otrzewną miednicy. Czasami naroślą te można znaleźć w bliznach pooperacyjnych jamy brzusznej, na jelitach, w odbytnicy, na pęcherzu, w pochwie, na szyjce macicy oraz na sromie (t.j na zewnątrz narządów rozrodczych). Narosty śluzówki macicy znaleziono również poza jamą brzuszną: w płucach, na ramieniu, udzie i innych miejscach, lecz są to rzadkie przypadki.
Endometrioza, choć względnie rzadko, może przekształcić się w stan rakowy. Najnowsze badania wskazują, że kobiety i dziewczynki cierpiące na endometriozę są bardziej narażone na raka, szczególnie jajników i piersi, jak również czerniaka złośliwego. Z tego powodu, jak również - ze względu na uciążliwy charakter endometriozy, zaleca się, by kobiety i dziewczęta nie ignorowały jej objawów.
Tak jak tkanka wyściełająca macicę, narosty śluzówki zwykle reagują na hormony wydzielane w czasie cyklu miesiączkowego. Pod ich wpływem, każdego miesiąca, narasta nowa śluzówka, która złuszczając się powoduje krwawienie. Jednakże, w przeciwieństwie do śluzówki macicy, pozamaciczne tkanki śluzówki nie są wydalane z organizmu, czego konsekwencją jest wewnętrzne krwawienie, rozkład krwi i tkanki zniszczonej z narostu, stan zapalny okolicznych narządów i tworzenie się tkanki bliznowej. Innymi komplikacjami, w zależności od umiejscowienia narostów, może być ich pęknięcie (co może rozprzestrzenić endometriozę), tworzenie się zrostów, krwawienie jelitowe lub zaparcie (jeśli narosty są w jelitach lub w ich okolicach), zakłucenie prawidłowego funkcjonowania pęcherza (jeśli narosty są na pęcherzu) oraz inne problemy. Objawy wydają się pogarszać z upływem czasu, pomimo tego, że w niektórych przypadkach zdarza się cykliczne ich zanikanie i ponowne występowanie.
NAJCZĘSTSZE OBJAWY
Najczęstszymi objawami endometriozy są:
- bóle przed, w trakcie i po miesiączce (zwykle silniejsze niż "normalne" skurcze miesiączkowe)
- bóle podczas lub po stosunku
- bóle w trakcie owulacji
- bezpłodność
- obfite krwawienia
- bóle podczas oddawania moczu
- bóle podczas badania ginekologicznego
Innymi objawami mogą być:
- zmęczenie
- bolesne wypróżnianie
- bóle krzyża podczas miesiączki
- biegunka i/lub zaparcia, wzdęcia i inne nieprawidłowości
Wiele kobiet z endometrioza doświadcza chorób na tle odpornościowym, takich jak alergie, astma, i egzema. Bezpłodność dotyka 30-40% kobiet z endometriozą i jest powszechnym rezultatem pogłębiającej się choroby. Natężenie bólu niekoniecznie odpowiada skali lub wielkości narośli czy zrostów. Odkryto, że niewielkie naroślą bardziej aktywnie produkują prostaglandyny, co prawdopodobnie tłumaczy poważne objawy chorobowe, które często towarzyszą małym wszczepom. Prostaglandyny są substancjami produkowanymi w całym organizmie i posiadającymi wiele funkcji. Uważa się, że są one odpowiedzialne za wiele objawów endometriozy.
TEORIE NA TEMAT PRZYCZYN ENDOMETRIOZY
Przyczyna endometriozy jest nieznana, lecz wysuniętych zostało kilka teorii na ten temat. Jedna z nich to teoria zahamowanej menstruacji lub migracji jajowodowej - zakłada ona, że podczas miesiączki część złuszczonych komórek śluzówki macicy przechodzi przez jajowodach, zagnieżdża się w jamie brzusznej i rozrasta. Niektórzy eksperci uważają, że u wszystkich kobiet dochodzi do zatrzymania części komórek miesiączkowych i tylko problemy z systemem odpornościowym i/lub problemy hormonalne pozwalają tym komórkom się zagnieździć i rozrastać u kobiet, które zapadają na endometriozę. Inna teoria sugeruje, że tkanki śluzówki macicy przenoszone są z macicy do innych części ciała poprzez system limfatyczny lub krwionośny. Teoria genetyczna twierdzi, iż całkiem możliwe, że niektóre rodziny mają predyspozycje do endometriozy. Badania naukowe inicjowane przez Stowarzyszenie od 1992 roku wykazały, że substancje toksyczne w środowisku, takie jak dioksyny lub polychlorek fenylu, które działają w organizmie jak hormony i wyniszczając system odpornościowy, powodują endometriozę u zwierząt. Kolejna teoria zakłada, że pozostałości komórek macierzystych, mogą rozwinąć się w endometriozę; lub, że niektóre komórki dojrzałe, w określonych sprzyjających warunkach zachowują zdolności do przemiany w komórki endometriozy. Wszczepienie operacyjne uznawane jest także za kolejną przyczynę endometriozy w przypadkach, gdy endometrioza została znaleziona w pooperacyjnych bliznach w jamie brzusznej, chociaż znaleziono ją także w takich bliznach, gdy bezpośrednie przypadkowe wszczepienie wydaje się niemożliwe.
DIAGNOZA
Diagnoza endometriozy jest na ogół uważana za niedokładną, dopóki nie zostanie potwierdzona laparoskopią. Laparoskopia jest zabiegiem chirurgicznym wykonywanym przy całkowitym znieczuleniu, w czasie którego jama brzuszna zostaje wypełniona dwutlenkiem węgla, by umożliwię lepszą widoczność narządów, po czym poprzez niewielkie nacięcie w brzuchu zostaje wprowadzony laparoskop (rurka ze światłem). Poruszając laparoskopem wewnątrz jamy brzusznej, chirurg może sprawdzić stan narządów oraz - wykonując ten zabieg z należytą dokładnością i ostrożnością - może zobaczyć wszczepy endometrialne. Lekarz może niekiedy wyczuć wszczepy śluzówki macicy podczas badania ginekologicznego, co w przy obecności charakterystycznych objawów może wskazywać na endometriozę, lecz leczenie tej choroby bez potwierdzenia diagnozy nie jest dobrą praktyką (rak jajników, na przykład, ma czasami takie same objawy). Laparoskopia określa także umiejscowienie choroby, jej zaawansowanie i wielkość narośli, co pozwala lekarzowi i pacjentce podjąć lepsze, długoterminowe decyzje o leczeniu i ciąży.
MITY I PRZESĄDY
Ból w trakcie miesiączki jest normalny
"Problemy kobiece" wprawiały w zakłopotanie dziewiętnastowiecznych lekarzy, którzy postrzegali je jako wyznacznik kobiecej niestabilności i delikatnej struktury psychicznej. Mimo, iż w dwudziestym wieku stosunek do kobiet uległ poprawie, niektóre z dawnych przekonań nadal pokutują w podświadomości i wpływają na stosunek środowisk lekarskich do kobiecych skarg, w tym na bóle
miesiączkowe. W wyniku tego, kobiety szukające pomocy w złagodzeniu bólu miesiączkowego słyszą, że ich (silne) bóle miesiączkowe są "normalne", że to "część bycia kobietą" lub, że ból tkwi "tylko w ich głowie". Innym wmawia się, że mają "niski próg odczuwania bólu" lub że "mają problemy z psychiką".
Wiele kobiet i dziewcząt doświadcza bólu podczas miesiączki. Jednakże silny ból, który zakłóca normalne codzienne funkcjonowanie nie jest czymś normalnym i jest często spowodowany ukrytą przyczyną, taką jak endometrioza. Każda kobieta lub dziewczyna, która odczuwa silne bóle miesiączkowe powinna zostać zbadana w celu określenia przyczyny bólu.
miesiączkowe. W wyniku tego, kobiety szukające pomocy w złagodzeniu bólu miesiączkowego słyszą, że ich (silne) bóle miesiączkowe są "normalne", że to "część bycia kobietą" lub, że ból tkwi "tylko w ich głowie". Innym wmawia się, że mają "niski próg odczuwania bólu" lub że "mają problemy z psychiką".
Wiele kobiet i dziewcząt doświadcza bólu podczas miesiączki. Jednakże silny ból, który zakłóca normalne codzienne funkcjonowanie nie jest czymś normalnym i jest często spowodowany ukrytą przyczyną, taką jak endometrioza. Każda kobieta lub dziewczyna, która odczuwa silne bóle miesiączkowe powinna zostać zbadana w celu określenia przyczyny bólu.
Za młoda na endometriozę
Zbyt wielu lekarzy nadal wierzy, że endometrioza rzadko występuje u nastolatek i młodych kobiet. W rezultacie, gdy przychodzą do nich nastolatki i młode kobiety skarżące się na bóle miesiączkowe, bóle podbrzusza i bolesne stosunki, podczas stawiania diagnozy nie biorą oni pod uwagę endometriozy.
Niestety, taki pogląd jest spuścizną z ubiegłego wieku. Przed wprowadzeniem laparoskopii w latach 70., endometrioza mogła być zdiagnozowana jedynie podczas laparotomii, poważnego zabiegu chirurgicznego podczas którego wykonuje się 10-15-centymetrowe nacięcie w podbrzuszu. Wysokie ryzyko i koszty laparotomii sprawiły, że była ona traktowana jako ostateczność u kobiet z najpoważniejszymi objawami, które miały już rodzenie dzieci za sobą. Ponieważ operowano tylko kobiety w wieku od trzydziestu do czterdziestu-paru lat, chorobę odnajdywano tylko u kobiet właśnie w tym przedziale wiekowym. Niemniej jednak, utarło się "przekonanie", że endometrioza jest chorobą kobiet po trzydziestce.
Dopiero w latach 70. i 80. z wprowadzeniem laparoskopii w celu badania kobiet z problemami z płodnością, ginekolodzy zaczęli diagnozować tę chorobę u kobiet przed trzydziestką i tuż po trzydziestce. Jednak nadal uważano takie znaleziska za przypadek.
Niestety, taki pogląd jest spuścizną z ubiegłego wieku. Przed wprowadzeniem laparoskopii w latach 70., endometrioza mogła być zdiagnozowana jedynie podczas laparotomii, poważnego zabiegu chirurgicznego podczas którego wykonuje się 10-15-centymetrowe nacięcie w podbrzuszu. Wysokie ryzyko i koszty laparotomii sprawiły, że była ona traktowana jako ostateczność u kobiet z najpoważniejszymi objawami, które miały już rodzenie dzieci za sobą. Ponieważ operowano tylko kobiety w wieku od trzydziestu do czterdziestu-paru lat, chorobę odnajdywano tylko u kobiet właśnie w tym przedziale wiekowym. Niemniej jednak, utarło się "przekonanie", że endometrioza jest chorobą kobiet po trzydziestce.
Dopiero w latach 70. i 80. z wprowadzeniem laparoskopii w celu badania kobiet z problemami z płodnością, ginekolodzy zaczęli diagnozować tę chorobę u kobiet przed trzydziestką i tuż po trzydziestce. Jednak nadal uważano takie znaleziska za przypadek.
Świadomość, że endometriozę można znaleźć u nastolatek i młodych kobiet pojawiła się w wyniku badań przeprowadzonych przez międzynarodowe grupy wsparcia dla chorych z endometriozą. Grupy ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Australii przeprowadziły badania swoich członkiń w połowie lat 80. Podczas badania pytano obiety kiedy pojawiły się u nich pierwsze objawy endometriozy i kiedy zostały zdiagnozowane. Badania wykazały, że mimo, że prawie 60% kobiet zostało zdiagnozowanych w wieku 25-35 lat, 43% z nich doświadczyło pierwszych symptomów choroby już jako nastolatki. Wyniki badań były podobne do badań przeprowadzonych przez grupy z USA i Wielkiej Brytanii.
Na szczęście w latach 90. wyniki tych badań przyciągnęły uwagę paru wybitnych ginekologów. Badania wykazały, że średni wiek wystąpienia pierwszych objawów to 22 lata, a przedział wiekowy to 10-46 lat. Tak więc nastolatki i młode kobiety po dwudziestce NIE są za młode by cierpieć na endometriozę.
Na szczęście w latach 90. wyniki tych badań przyciągnęły uwagę paru wybitnych ginekologów. Badania wykazały, że średni wiek wystąpienia pierwszych objawów to 22 lata, a przedział wiekowy to 10-46 lat. Tak więc nastolatki i młode kobiety po dwudziestce NIE są za młode by cierpieć na endometriozę.
|
Przeczytaj też
Brak komentarzy
Polecane preparaty
PODP. BELLA PERFECTA GREEN SILKY DRAI 10SZ |
||
|
Dostępny od ręki
|
7,45 PLN
Do koszyka |
DERMENA ODŻYWKA DO WŁOSÓW 200 ML |
||
|
Wysyłamy w 48h
|
22,25 PLN
Do koszyka |
BIODERMA HYDRABIO PŁYN MICELARNY DO OCZYSZCZANIA TWARZY 200 ML |
||
|
Dostępny od ręki
|
49,35 PLN
Do koszyka |
BIODERMA HYDRABIO MOUSSE - NAWILŻAJĄCA PIANKA DO MYCIA TWARZY 150 ML |
||
|
Dostępny od ręki
|
39,36 PLN
Do koszyka |
BIODERMA SENSIBIO DEO FRAICHEUR - DEZODORANT DO SKÓRY WRAŻLIWEJ 50 ML |
||
|
Dostępny od ręki
|
32,75 PLN
Do koszyka |
