- Jesteś tutaj:
- Czytelnia >
- Najczęstsze błędy Polaków przy stosowaniu leków przeciwbólowych >
Dorota Gruszka
14-03-2011
Najczęstsze błędy Polaków przy stosowaniu leków przeciwbólowych
porada
Najczęściej kupowanymi preparatami dostępnymi bez recepty są leki przeciwbólowe. Żeby stłumić ból, a czasem na zapas, najczęściej sięgamy po ibuprofen, kwas acetylosalicylowy i paracetamol. W zależności od intensywności i lokalizacji bólu, wybieramy tabletki, kapsułki, maści, żele czy czopki.
Polacy bez zastanowienia podejmują się samoleczenia bólu, tymczasem ta nieprzyjemna dolegliwość wymaga racjonalnego podejścia i odpowiedniej wiedzy.
Z czego wynikają błędy w stosowaniu leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty?
Codzienna reklama i powszechna dostępność leków przeciwbólowych zachęca do kupowania kolejnych "nowości". Dodatkowo cena analgetyków (leków działających przeciwbólowo) jest stosunkowo niska, a im większe opakowanie, tym korzystniejsza cena. Pacjenci często nieświadomi licznych działań niepożądanych i przeciwwskazań łykają kolejną tabletkę. Czyż produkt tak łatwo dostępny może być niebezpieczny?
Najczęstsze błędy Polaków w stosowaniu leków przeciwbólowych
1) Łącznie dwóch leków o takim samym działaniu
Popularna aspiryna, ibuprofen czy naproksen to niesterydowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które wykazują również działanie przeciwbólowe. Połączenie dwóch leków z tej grupy jest błędem. Taką samą siłę działania osiągnie się zażywając jeden lek, niż gdyby zażyć dwie tabletki z różną substancją. W tym drugim przypadku zwiększa się jedynie ryzyko działań niepożądanych (m.in. ryzyko pojawienia się zgagi, zaburzenia pracy nerek, szumów usznych). Przy nasilonym bólu dopuszczalne jest natomiast połączenie leku z grupy NLPZ, tj. leku zawierającego ibuprofen, kwas acetylosalicylowy czy naproksen z paracetamolem (np. Apap, Efferalgan, Panadol).2) Zbyt wysoka dawka leku przeciwbólowego
Pacjenci, których dręczy ból przyjmują często zbyt wysokie dawki leków przeciwbólowych. Łykanie dwóch czy trzech tabletek na raz jest bezcelowe ponieważ dla tych substancji obserwuje się tzw. "efekt pułapowy". Polega on na tym, że przy zwiększaniu dawki leku, stopniowo nasila się jego działanie przeciwbólowe, ale po przekroczeniu tzw. "dawki efektywnej", nie osiągnie się już lepszego efektu. Dotyczy to podania leku wszystkimi drogami. Stąd łączenie czopków z tabletkami czy syropem z tą samą substancją też jest błędem. Należy o tym pamiętać głównie przy zwalczaniu bólu u dzieci - przykładowo jeśli podano dziecku odpowiednią ilość syropu z paracetamolem, przed upływem 4 godzin nie powinno się podawać czopka z paracetamolem.
Warto zaznaczyć, że dla osób dorosłych jednorazowa bezpieczna dawka dwóch najpopularniejszych substancji przeciwbólowych: paracetamolu to 300 - 500 mg, a ibuprofenu 200 - 400 mg. Jeśli mimo zażycia leku przeciwbólowego nadal odczuwamy dyskomfort, kolejną tabletkę najlepiej zażyć nie wcześniej niż po 4 godzinach. Przy czym maksymalnie w ciągu doby można przyjąć 4 g paracetamolu (co daje 8 tabletek po 500 mg) lub 1,2 g ibuprofenu (3 tabletki forte). Dla dzieci bezpieczna dawka paracetamolu to 10 -15 mg na kg masy ciała co 4 - 6 h, zaś ibuprofenu: 5 mg na kg masy ciała co 6 - 8 h.
3) Kierowanie się przy wyborze leku przeciwbólowego reklamą i przyzwyczajeniem
Ból to bardzo nieprzyjemne odczucie, stąd powszechna opinia, im lek silniejszy tym lepszy. Niekoniecznie. Przy dobrze leku powinno kierować się ogólnym stanem zdrowa. Klasyczne NLPZ jak aspiryna, ibuprofen czy diklofenak niewskazane są dla osób z nadciśnieniem, chorobą wrzodową, chorymi nerkami czy zaburzeniami krzepliwości krwi. Astmatycy powinni unikać aspiryny, gdyż może nasilić napady duszności. Aspiryna zabroniona jest również do 12 roku życia.
Paracetamol ma mniej przeciwwskazań, ale nie może być stosowany przez osoby z niewydolnością wątroby i nadużywające alkohol. Nie wolno też zwalczać nim kaca.
Bardzo niebezpiecznym lekiem jest dostępna jeszcze bez recepty pyralgina. Popularna do niedawna jako skuteczny lek w bólach menstruacyjnych, zyskała miano jednego z silniejszych leków przeciwbólowych. Jest ciężko nadużywana, tymczasem można po nią sięgać jedynie sporadycznie w przypadku nasilonych bólów, gdy inne leki są nieskuteczne. Pyralgina jest bezwzględnie przeciwwskazana jest dla dzieci i kobiet w ciąży.
Osoby z nadciśnieniem powinny zrezygnować z leków zawierających dodatkowo kofeinę (np. Solpadeine, Etopiryna, Cefalgin).
Pojawiające się na rynku preparaty paracetamolu z kodeiną (np. Solpadeine, Antidol 15, Nurofen Plus) mają silniejsze działanie, ale niosą z sobą ryzyko uzależnienia i ograniczają zdolność prowadzenia pojazdów. Nie powinny być stosowane przez osoby starsze cierpiące na zaparcia, przy schorzeniach wątroby i nerek.
4) Walka z bólem w ciąży
Przyszłe mamy przeważnie wiedzą, że najbezpieczniejszym lekiem jest paracetamol. Można go stosować przez cały okres ciąży i karmienia piersią. Drugi lek, który można stosować doraźnie za porozumieniem z lekarzem to ibuprofen, ale jedynie w II trymestrze. W I trymestrze leki zawierające kwas acetylosalicylowy, ibuprofen czy naproksen nie są wskazane ze względu na ryzyko poronienia. Nie wolno ich stosować w III trymestrze, ponieważ zagrażają dziecku i mogą osłabić akcję porodową.
5) Nadużywanie leków przeciwbólowych
Ból nie podlega adaptacji, wręcz przeciwnie długo trwający przejmuje kontrolę nad myślami, wywołuje niepokój i depresję. Stąd przekonanie, że lepiej zwalczać go w zarodku. Jednak nie każdy rodzaj bólu reaguje na dostępne bez recepty analgetyki. Ból przewlekły (np. bóle pleców, bóle stawów przy chorobie zwyrodnieniowej) najlepiej leczyć pod kontrolą lekarza. Konieczne mogą okazać się dostępne tylko na receptę silniejsze opioidy, które pozbawione są działań niepożądanych klasycznych NLPZ.
Specjalnego podejścia wymagają również migrenowe bóle głowy, silne bóle menstruacyjne, bóle narządowe czy tzw. bóle neuropatyczne, które pojawiają się z powodu uszkodzenia nerwów. Paradoksalnie nie zawsze typowy lek przeciwbólowy jest najskuteczniejszy. W zależności od rodzaju i umiejscowienia bólu należy wybrać odpowiedni preparat. Czasami niezastąpione bywają wydawane na receptę leki rozkurczowe, leki przeciwdepresyjne czy glikokortykosterydy.
|
Przeczytaj też
Brak komentarzy
Polecane preparaty
ANTIDOL 15 MG, 10 TABLETEK (maksymalnie 2 opakowania w zamówieniu) |
||
|
Dostępny od ręki
|
5,62 PLN
Do koszyka |
IBALGIN MAXI 400 MG, 24 TABLETKI |
||
|
Dostępny od ręki
|
9,83 PLN
Do koszyka |
NUROFEN ULTRA FORTE 400 MG, 10 KAPSUŁEK |
||
|
Dostępny od ręki
|
9,72 PLN
Do koszyka |
SOLPADEINE TABLETS 12 TABLETEK MUSUJĄCYCH (max.ilość w zamówieniu 2 opakowania) |
||
|
Dostępny od ręki
|
9,61 PLN
Do koszyka |
IBALGIN 200 MG, 12 TABLETEK |
||
|
Wysyłamy w 48h
|
5,50 PLN
Do koszyka |
