Zdjęcie: Feed My Starving Children (FMSC)
1. Czy probiotyki są skuteczne w zapobieganiu i zwalczaniu alergii?
Tak, konkretny wyselekcjonowany szczep probiotycznych bakterii, którego nazwano Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) posiada udowodnioną klinicznie zdolność obniżania ryzyka wystąpienia, jak i zwalczania objawów istniejącej już alergii pokarmowej. Należy jednak pamiętać, że kluczem do uzyskania optymalnych efektów stosowania probiotyków jest ich regularne przyjmowanie.
2. Czy można ustrzec własne dziecko przed alergią pokarmowa?
Dotychczas jedynym sposobem na uchronienie dziecka przed alergią było jedynie unikanie potencjalnie uczulających pokarmów przez matkę podczas ciąży, a także w okresie karmienia oraz nie podawanie ich dziecku w pierwszych miesiącach życia. Przełomem w profilaktyce alergii pokarmowych stały się probiotyki zalecane u kobiet w ciąży.
Zaskakujące wyniki przyniosły badania prowadzone w 2001 r. w Finlandii. Udowodniły one bowiem, że zastosowanie preparatów zawierających dobroczynny szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus GG w ostatnim miesiącu ciąży, a następnie podawanie go niemowlęciu przez pierwsze 6 miesięcy życia obniża wystąpienie objawów alergii aż o 50%! W Polsce jedynym preparatem zawierającym w czystej postaci szczep "dobrych bakterii" Lactobacillus rhamnosus GG jest Dicoflor.
3. Czy probiotyki są bezpieczne w ciąży?
Probiotyki są generalnie uznawane za bezpieczne, należą do tzw. kategorii GRAS, co z angielskiego oznacza: generally accepted as safe. Skrót ten jest nadawany preparatom opartym tylko na składnikach naturalnych lub używanym od wielu lat u ludzi bez istotnych epizodów działań niepożądanych. Probiotyki mogą być bez obaw stosowane podczas ciąży. Jedynym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników. Wiele preparatów probiotycznych jest zalecanych w problemach higieny intymnej kobiet w ciąży. Są to zarówno preparaty doustne jak i do użytku zewnętrznego. Często stosowane jako uzupełnienie dla preparatów przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybiczych.
Od niedawna zalecane są także w prewencji alergii pokarmowej niemowląt, szczególnie tych obarczonych dziedzicznym ryzykiem zachorowania. Wspomniany wcześniej szczep Lactobacillus rhamnosus GG bardzo pozytywnie oddziałuje na organizm matki oraz chroni nienarodzone dziecko przed alergią.
4. W jaki sposób probiotyki obniżają ryzyko wystąpienia alergii pokarmowej u niemowlęcia?
Probiotyki utrudniają przenikanie alergenów z przewodu pokarmowego do krwioobiegu, gdyż uszczelniają nabłonek jelitowy, tworząc jakby ochronny film. Ponadto wytwarzają substancje działające bójczo na konkurencyjne, szkodliwe bakterie, jakie mogą zasiedlać nasze jelito oraz wpływają bezpośrednio na układ odpornościowy, hamując procesy zapalne i objawy alergii.
5. Co to jest skaza białkowa?
Pod pojęciem skazy białkowej rozumiemy niemowlęce alergie pokarmowe spowodowane najczęściej nietolerancją mleka.
Objawy skazy białkowej mogą obejmować zarówno objawy skórne w postaci zaczerwienionych, sączących, swędzących zmiany na buzi, nóżkach i rączkach lub nienaturalnie zarumienionych "lakierowanych" policzek, ale także objawy ze strony przewodu pokarmowego jak kolki jelitowe, biegunki, częste ulewanie. Jest to zwykle spowodowane uczuleniem na białka mleka krowiego, ale także może być wywołane niektórymi "nielubianymi przez organizm dziecka" składnikami diety matki.
Te najczęściej uczulające określa się mianem "wielkiej ósemki", do której zalicza się: mleko krowie, jajka, ryby, skorupiaki, orzechy (w tym migdały i pistacje), orzeszki ziemne, soję, pszenicę. Dlatego też ważne jest, by matka dziecka - alergika karmiła je piersią co najmniej pół roku, gdyż pokarm matki jest, dla dziecka ze skazą białkową, najbezpieczniejszy i najbardziej odżywczy. Co prawda skaza białkowa zwykle samoistnie zanika przed 2 rokiem życia, jednak by oszczędzić dziecku przykrych i dokuczliwych dolegliwości obok diety eliminacyjnej zaleca się stosowanie mieszanek mlekozastępczych (hydrolizatów serwatkowych) - dostępnych na receptę. Wśród nich godne polecenia są preparaty takie jak: ALFARE firmy Nestle oraz produkowane prze firmę Nutricia: Bebilon Pepti1, Bebilon Pepti2, Bebilon Pepti MCT; w Europie Zachodniej można spotkać preparat Pepti Junior (Nutricia), który jest identyczny ze składem Bebilon Pepti
6. Co to dieta eliminacyjna?
Dieta eliminacyjna to dieta wykluczająca pokarmy, które mogą by przyczyną uczulenia niemowlęcia. Jeżeli istnieje ryzyko wystąpienia objawów alergii zarówno kobieta będąca w ciąży jak i matka karmiąca oraz nowo narodzone dziecko powinni przestrzegać diety eliminacyjnej, którą układa specjalista - w ten sposób zapobiegniemy niedoborom żywieniowym u maluszka. Tymczasem nowe produkty (szczególnie te najczęściej uczulające) należy wprowadzać pojedynczo, stosując kilkudniowe odstępy.
7. Czy można podawać probiotyki dziecku ze skazą białkową?
Owszem, stosowanie probiotyków u dzieci ze skazą białkową jest wręcz wskazane, gdyż liczne badania naukowe udowodniły, że jednoczesne stosowanie preparatu Dicoflor (zawierającego dobroczynny szczep bakterii) z mieszankami mlekozastępczymi znacząco przyspiesza ustępowanie objawów alergii. Nie dość, że probiotyczne bakterie sprzyjają rozkładowi alergenów i hamują wydzielanie substancji pozapalnych, to dodatkowo poprawiają tolerancję cukru mlecznego – laktozy.
Patrycja Jankowska
Konsultacja: mgr farm. Aleksandra Uruszczak
Konsultacja: mgr farm. Aleksandra Uruszczak
