Zdjęcie: Jyri Engestrom
Większość z nas pamięta ją z dzieciństwa, gdyż należy do najczęstszych chorób zakaźnych wieku dziecięcego. Silny uporczywy świąd i rozsiane po całym ciele pęcherzyki wypełnione płynem to charakterystyczne objawy tej choroby. Podpowiemy jak oszczędzić dziecku przykrych dolegliwości, jak złagodzić przebieg infekcji - czyli jak "oswoić" ospę?Jak można się zarazić?
Ospa wietrzna, zwana inaczej wiatrówką jest, to choroba wirusowa, pojawiającą się najczęściej u dzieci między 5 a 10 rokiem życia. Po przebytej ospie zyskujemy trwałą odporność, a wirus herpes varicella-zoster przechodzi w stan uśpienia w zwojach nerwowych.
U dorosłych w pewnych okolicznościach osłabienia organizmu, wirus może ujawnić się ponownie wywołując półpasiec.
Ospa przenosi się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z pęcherzykami surowiczymi. Chorzy zarażają innych około 2 doby przed pojawieniem się wysypki, a choroba rozwija się wciągu 11-21 dni od momentu kontaktu z wirusem.
Jak rozpoznać ospę?
Objawy są bardzo charakterystyczne:
- Gorączka (pierwszy objaw)
- Złe samopoczucie
- Bóle głowy, ogólne osłabienie
- Wysypka (pojawia się po 24 godzinach od wystąpienia gorączki)
Zmiany pojawiają się na skórze i błonach śluzowych. Początkowo występują pod postacią czerwonych plamek przechodzących w grudki, pęcherzyki z treścią surowiczą, aż w końcu przeradzają się w strupki, które z czasem odpadają. Towarzyszy temu silny świąd. W czasie 5 pierwszych dni krost wciąż przybywa, a na ciele można równocześnie zobaczyć grudki, pęcherzyki i strupki. Rozdrapywanie strupków powoduje powstawanie trwałych blizn.
Jak leczyć, by nie zaszkodzić?
Najczęściej ospa ma łagodny przebieg i nie jest konieczna wizyta u lekarza. Cięższe objawy mogą pojawić się u niemowląt, małych dzieci i dorosłych. Zachodzi wtedy potrzeba podania leków przeciwwirusowych dostępnych na receptę. Przy bardzo silnym świądzie szczególnie u dzieci lekarz może zaordynować także leki uspokajające.
Ospę leczymy objawowo
1. Na gorączkę można zastosować dostępne preparaty na bazie paracetamolu i ibuprofenu: syropy, czopki, tabletki.
PAMIĘTAJMY! W przypadku chorób wirusowych dzieciom do 12. roku życia nie podajemy salicylanów, czyli popularnej aspiryny (polopiryny, scorbolamidu)- mogą powodować poważne uszkodzenie wątroby (tzw. zespół Rey?a)
2. Świąd łagodzimy papkami lub pastami o działaniu wysuszającym, znieczulającym i przeciwświądowym (Pudroderm, Puder płynny z anestezyną) - często jednak preparaty te kruszą się, mocno zasychają na powierzchni pęcherzyków co zmniejsza dopływ powietrza, a rany wolniej i trudniej się goją.
Innym sposobem jest smarowanie zmian roztworem gencjany (roztwór spirytusowy zaleca się na skórę, roztworem wodnym smarujemy błonę śluzową) jednak w wyniku jej stosowania pozostają fioletowe plamy, które znikają po około tygodniu.
Czy podczas ospy można się kąpać?
Zachowanie higieny jest wskazane w czasie ospy zapobiega to, bowiem powstawaniu nadkażeń bakteryjnych naruszonych pęcherzyków. Oprócz tego prysznice łagodzą świąd. U dzieci można stosować kąpiele z dodatkiem nadmanganianu potasu, dodając kilka ziarenek - woda ma mieć kolor jasnoróżowy (nie fioletowy!). Taka kąpiel ma dodatkowe działanie antyseptyczne.
Uważać należy podczas osuszania skóry ręcznikiem by nie uszkodzić pęcherzyków surowiczych.
Czy ospie można zapobiec?
Dostępna jest szczepionka (Varilix) przeciw tej chorobie jednakże nie jest ona ujęta w kalendarzu szczepień obowiązkowych. Bezwzględne wskazania do zaszczepienia to: planowanie ciąży u kobiet, które nie chorowały na ospę oraz osób z upośledzonym układem immunologicznym.
mgr farm. Aneta Kocoł
