Jesteś tutaj:

Potówka u dziecka – jak leczyć?

Bywa, że troskliwi rodzice przesadzają z ubieraniem dziecka i na skórze malucha pojawiają się drobne, czerwone lub białawe krostki. To popularny objaw potówki, której łagodną postać można wyleczyć, stosując proste zabiegi.

Potówka u dziecka – jak leczyć?
Bywa, że troskliwi rodzice przesadzają z ubieraniem dziecka i na skórze malucha pojawiają się drobne, czerwone lub białawe krostki. To popularny objaw potówki, której łagodną postać można wyleczyć, stosując proste zabiegi.

Czym są potówki?

Potówki (Miliaria) to zmiany skórne, powstające na skutek nasilonego pocenia z jednoczesnym utrudnionym odpływem potu. Są częstym problemem u noworodków i niemowląt i wiążą się z niewłaściwym ubieraniem dziecka. Zakładanie nieprzewiewnych ubranek sprawia, że delikatna skóra dziecka ulega odparzeniom i w efekcie dochodzi do zamknięcia ujść gruczołów potowych.

W cięższych postaciach może dojść do nadkażeń bakteryjnych (ziarniniakami tlenowymi i gronkowcami złocistymi), które wymagają leczenia lekami przeciwbakteryjnymi i przeciwdrożdżakowymi.

Rodzaje potówek.

Istnieją trzy główne rodzaje potówek:
  • Potówka zwykła, z którą mamy do czynienia w momencie, gdy dojdzie do zamknięcia przewodów odprowadzających gruczołów w obrębie najbardziej zewnętrznych warstw naskórka. Na skórze, w okolicy głowy, szyi, a także na tułowiu pojawiają się wtedy bardzo liczne, drobne, białawe, albo przezroczyste pęcherzyki wielkości 1-2mm. Nie są zaczerwienione (nie ma stanu zapalnego), a z czasem samoistnie pękają. U noworodków zwykle pojawiają się w 6. albo 7. dobie życia. Czasami krostki towarzyszą chorobom gorączkowym, lub też zlokalizowane są w miejscu oparzenia słonecznego. Jeśli dojdzie do zakażenia ujścia gruczołu z ropnym wysiękiem, postać nosi nazwę potówka ropna.
  • Potówka czerwona, wiązana z niewłaściwą pielęgnacją dziecka, pojawia się w wyniku stosowania oliwek po kąpieli do natłuszczania skóry niemowlęcia. Potówka czerwona może występować u dzieci otyłych i obficie pocących się. Do zaczopowania ujścia gruczołu dochodzi w dolnej warstwie naskórka. Wysyp czerwonych grudek wielkości 2-4mm z pęcherzykiem na szczycie wskazuje na stan zapalny. Krostki umiejscowione są na szyi, owłosionej skórze głowy oraz tułowiu, w miejscach narażanych na ciągły ucisk i ocieranie (okolice karku, talii, pachwin, pod łokciami i kolanami). Czasem zmiany zapalne zlewają się w większe plamy. Mogą też współwystępować z drożdżycą i zapaleniem mieszków włosowych. Diagnozowane są u noworodków między 11. a 15. dniem życia. Skóra jest swędząca i piekąca, w związku z czym dziecko jest niespokojne i płacze. Jeśli pęcherzyk na szczycie przekształci się w krostkę, mówimy o potówce krostowej. W powikłaniu może także dochodzić do nadkażeń bakteryjnych i rozwoju gronkowcowego zapalenia ujść gruczołów potowych.
  • Potówka głęboka, jest najcięższą odmianą potówki, gdzie do uszkodzenia ujścia gruczołu potowego dochodzi poniżej granicy skórno-naskórkowej. W naszym klimacie nie występuje. Jest charakterystyczna dla klimatu tropikalnego, gdzie nieprawidłowa termoregulacja u dzieci jest szczególnie niebezpieczna i może prowadzić do zaburzenia pracy wielu narządów. W wyniku zablokowania przewodów wyprowadzających dochodzi bowiem do częściowego lub całkowitego zahamowania wydzielania potu. Białawe grudki wielkości 1-3mm pojawiają się na tułowiu i kończynach.

Leczenie potówek.

Leczenie łagodnej postaci potówki wymaga zwykle wdrożenia kilku zmian w sposobie pielęgnacji dziecka. Istnieją także zabiegi, które pomogą pozbyć się grudek i krostek.

Przy pielęgnacji dziecka:
  • zadbaj o odpowiednią temperaturę otoczenia. Maluch nie potrzebuje upałów w swoim pokoju. Skręć kaloryfer, albo przewietrz pomieszczenie w którym przebywa;
  • przejrzyj garderobę swojego dziecka. Zbyt szczelne ubieranie niemowląt jest najczęstszą przyczyną potówki. Zakładaj ubranka przewiewne, bawełniane, adekwatnie do temperatury na zewnątrz;
  • pamiętaj o właściwej higienie i częstej zmianie pieluszek. Dokładnie oczyszczaj skórę, szczególnie w fałdkach. Wilgoć i bakterie mogą się przyczynić do zmian skórnych u twojej pociechy;
  • zrezygnuj ze sztucznego i syntetycznego. Jeśli używasz podkładów z ceraty na łóżeczko, a potówka pojawiła na plecach dziecka, być może warto zrezygnować z tego rozwiązania;
  • zaniechaj stosowania oliwek po kąpieli - mogą nasilić potówkę u dziecka!
W celu złagodzenia objawów potówki:
  • jeśli dziecko gorączkuje koniecznie podaj leki obniżające gorączkę;
  • zmiany skórne i swędzenie złagodzi kąpiel w krochmalu (2 łyżki mąki ziemniaczanej zawiesić w szklance zimnej wody i dodać do 2-3litrów gorącej wody);
  • do kąpieli możesz też dodać kilka kryształków nadmanganianiu potasu o działaniu bakteriobójczym. Substancja zabarwi wodę na kolor jasnoróżowy;
  • w przypadku potówki czerwonej objawy złagodzi zastosowany miejscowo puder płynny (dla dzieci ten bez anestezyny);
  • jeśli u dziecka pojawiła się potówka krostowa, albo doszło do nadkażeń bakteryjnych udaj się do lekarza. Prawdopodobnie będzie konieczne zastosowanie kremu lub zawiesiny z antybiotykiem albo 2% roztworu fioletu gencjanowego (Sol. Pyoctanini spirituosa)

Czy grudki na skórze zawsze oznaczają potówkę?

Naturalnie nie każda grudkowa wysypka u malucha oznacza potówkę. Schorzenie to bywa mylone z trądzikiem noworodkowym i niemowlęcym, będącym następstwem pobudzenia gruczołów łojowych dziecka przez hormony matki. Zmiany pojawiają się wtedy na bródce i nosie i mają charakter zaskórnikowy. Do powstania zaskórników może też dochodzić podczas stosowania olei mineralnych (parafina ciekła), które mogą zatykać pory.

Podobnie może wyglądać powierzchniowe zapalnie mieszków włosowych. Krostki pojawiają się na twarzy, owłosionej skórze głowy i kończynach. Zapalenie mieszków wiąże się z nieprawidłową pielęgnacją (rzadkie i niedokładne mycie dzieci), bądź też jest wynikiem terapii kortykosteroidowej.

Potówkę może przypominać wyprysk dziecięcy, który powstaje u noworodków i niemowląt z atopią podczas karmienia piersią, jeśli matka nie stosuje hipoalergicznej diety. Umiejscowienie zmian dotyczy obszarów policzków oraz tułowia i kończyn.

Czasami potówkę można też pomylić z osutką polekową (wyprysk w wyniku stosowania u dzieci leków) albo rumieniem toksycznym. Jeśli nie masz pewności, porozmawiaj ze swoim pediatrą.


Opracowano na podstawie:

M. Miklaszewska , F. Wąsik. Dermatologia pediatryczna. Volumed, Wrocław 2000
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także