Problemy laktacji

Zdjęcie: UNICEF Ukraine

O zaletach karmienia piersią nie trzeba nikogo przekonywać. Karmione kobiecym mlekiem dzieci otrzymują z pokarmem wszystkie niezbędne składniki, także te, które pozwalają chronić młody organizm przed infekcjami oraz zapewniać prawidłowy rozwój. Ale w miesiącach karmienia samopoczucie matek jest równie ważne i karmiące mamy powinny też zadbać o własny komfort.

Podrażnione brodawki

Skóra na brodawkach sutkowych jest niezwykle delikatna dlatego podczas karmienia często pojawiać się mogą niewielkie otarcia, pęknięcia skóry czy stany zapalne. Czasami ból i dyskomfort może wręcz uniemożliwić karmienie. Aby temu zaradzić można wypróbować:

- specjalne silikonowe osłonki piersi

(np. osłonki Avent, Babyono, osłonki na piersi najlepiej stosować pomiędzy karmieniami), które chronią obolałe i popękane brodawki sutkowe.

- maści pielęgnacyjne, zawierające D-pantenol

(np. AA Therapy maść do pielęgnacji brodawek sutkowych, Bepanthen maść), który przyspiesza gojenie, działając łagodząco, przeciwzapalnie i ochronnie na wrażliwą skórę sutków. Niektóre preparaty pielęgnacyjne posiadają naturalne substancje (np. glukoza w maści Maltan), które, przy odpowiednim stężeniu, hamują rozwój bakterii i wykazują lekki efekt znieczulający.

Wklęsłe brodawki

Płaskie lub wklęsłe brodawki sutkowe mogą stanowić problem dla noworodka, uniemożliwiając ssanie podczas karmienia. Istnieją jednak specjalne urządzenia (np. Avent Nipletka), składające się z małego plastikowego kapturka, pozwalające na korekcję problemu. Nakładkę można stosować przed zajściem w ciążę, w trakcie, lub też przez pierwsze dni po porodzie, bezpośrednio przed karmieniem.

Plamienie ubrań

Podczas karmienia dziecka piersią z drugiej także wypływa pokarm, powodując plamienie bielizny. Niekiedy wycieka też samoistnie (np. podczas myśleniu o dziecku). W tym wypadku warto zaopatrzyć się we wkładki laktacyjne (jednokrotnego lub wielokrotnego użytku np. z serii Avent, Johnsons Baby, Mamma, Penaten, Nuk, Canpol), które chronią ubranie przed zaplamieniem na spacerze, podczas wizyty w przychodni czy w pracy.

Nawał pokarmu

Organizm kobiecy nie wie dokładnie ile pokarmu musi wyprodukować, dlatego często zdarza się, że piersi produkują za dużo mleka. Nadmierna produkcja zwana nawałem mlecznym pojawia się najczęściej w 3-5 dobie po porodzie. Są wtedy obrzmiałe, twarde i bolesne w dotyku, a napięte brodawki uniemożliwiają noworodkowi ssanie. Pomoże delikatne odciąganie pokarmu (ale stopniowe i nie całego, gdyż proces ten pobudza produkcję mleka!) i przystawienie dziecka do piersi (przynajmniej osiem razy na dobę). Ulgę przyniosą też chłodne okłady na piersi (np. z liści białej kapusty). Wszystko powinno wrócić do normy samoistnie, średnio po około dwóch dniach, kiedy organizm zorientuje się ile mleka potrzeba maluchowi.

Kryzys laktacyjny - Niedobór pokarmu

Zdarza się, że produkcja mleka matki w stosunku do zapotrzebowania dziecka jest niewystarczająca. Takie "kryzysy laktacyjne" zdarzają się zwykle w 3-6 tygodniu i 3-6 miesiącu po porodzie. Przyczyn tego stanu jest wiele, m.in. przy dokarmianiu dziecka innym niż mleko pokarmem, a także sytuacje stresowe oraz zmęczenie psychiczne i fizyczne. W tym wypadku najlepszym remedium będzie częste przykładanie dziecka do piersi, które pobudzi laktację. Pomocne mogą okazać się też preparaty bogate w ziołowe wyciągi roślinne o właściwościach mlekopędnych (owoce kopru włoskiego, anyżu). Dodatkowo będą działać rozkurczowo i przeciwdziałać wzdęciom, zmniejszając bolesność kolek i wspomagając procesy trawienia (np. Lacinatal, herbatka HIPP na laktację, Herbapol herbatka dla kobiety karmiącej).

Odciąganie mleka

Odciąganie mleka będzie korzystne w momencie gdy mama ma za mało lub za dużo pokarmu (odciąganie stymuluje produkcję mleka, a przy nawale mlecznym zmniejsza bolesność piersi i umożliwia dziecku chwycenie brodawki), lub też karmienie jest utrudnione (np. gdy noworodek przebywa w inkubatorze albo ma trudności z prawidłowym ssaniem). Odciąganie mleka zacznij od delikatnego rozgrzania (np. ciepły prysznic lub kompres) i masażu piersi. Dodatkowo myślenie o dziecku i karmieniu ułatwi wypływ mleka. Pokarm można odciągnąć ręcznie lub przy pomocy odciągacza (np. Laktator Avent Isis, Lovi Senso). Przy karmieniu odciągniętym mlekiem lepiej nie używać smoczków tylko nakarmić malucha łyżeczką, kubeczkiem albo strzykawką (smoczek może spowodować późniejszą "niechęć" dziecka do piersi, z której pokarm wypływa wolniej niż z butelki).

Przechowywanie odciągniętego mleka

Najlepiej przechowywać je w przeznaczonych do tego pojemnikach i butelkach (np. Avent Pojemniki Via na Pokarm), na których należy umieścić datę zebrania. Wielkość pojemnika powinna wynosić 125-250 ml w zależności od wieku noworodka. Zebrany pokarm przechowujemy w lodówce (maksymalnie 2 dni) lub zamrażarce (do 3 miesiący). Przed karmieniem stopniowo ogrzewamy mleko do temperatury pokojowej poprzez wstawienie pojemniczka do naczynia z ciepłą wodą lub podgrzewacza (np. podgrzewacz Lovi).

Ważne, aby nie gotować pokarmu, gdyż wysoka temperatura pozbawi go właściwości odżywczych.

Pozostały po karmieniu pokarm należy wylać, nie wolno go ponownie zamrażać.

Zakończenie karmienia

Karmienie piersią powinno trwać co najmniej przez pierwsze 4-6 miesięcy życia noworodka. Od siódmego miesiąca należy wzbogacić dietę malca o inne produkty, nie rezygnując, jeżeli to możliwie, z karmienia piersią. Kiedy jednak kobieta pragnie zakończyć karmienie, a mleko ciągle jest produkowane, pomóc mogą wyciągi z szałwii, które ograniczą laktację na zasadzie zbliżonej do działania estrogenowego. Przykładem preparatu jest Antilactin, zawierający 900 mg wyciągu z liści szałwii, który przyjmuje się 3 x dziennie w trakcie posiłku.

Poradnie laktacyjne

Przyjście dziecka na świat jest dla rodziców wielkim przeżyciem i nierzadko wielkim stresem. Młodzi rodzice często szukają odpowiedzi na nurtujące ich pytania. Rzetelnych i właściwych informacji na temat problemów karmienia piersią udzielą pracownicy poradni laktacyjnych, których adresy i numery telefonów można znaleźć w Internecie.

mgr farm. Paulina Oszajca