Jesteś tutaj:

Wszystko o śwince

Schorzenie potocznie zwane świnką, bywa określane przez lekarzy jako nagminne zapalenie przyusznic. Ta zakaźna choroba wieku dziecięcego, stanowi poważne zagrożenie również dla dorosłych.

Wszystko o śwince

Zdjęcie: Daniel Paquet

Schorzenie potocznie zwane świnką, bywa określane przez lekarzy jako nagminne zapalenie przyusznic. Ta zakaźna choroba wieku dziecięcego, stanowi poważne zagrożenie również dla dorosłych. Samo zapalenie ślinianek przebiega stosunkowo łagodnie, większe niebezpieczeństwo kryje się w powikłaniach zakażenia.

Co wywołuje świnkę?

Świnka jest wynikiem infekcji wirusowej. Paramyksowirus wywołujący chorobę rozprzestrzenia się w ten sam sposób, jak wirus grypy – drogą kropelkową. Dlatego źródłem zakażenia może być kontakt z chorą osoba lub zainfekowanym przedmiotem, na którym zostały ślady śliny. Kichanie, używanie wspólnych sztućców czy kubka znacznie naraża na atak wirusów.

Wirus świnki namnaża się w śliniankach, stąd wędruje do krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego. Okres wylęgania, do wystąpienia pierwszych zwiastunów choroby trwa nawet do 3 tygodni. Pierwsze, specyficzne objawy pojawiają się średnio w 16-18 dniu od zakażenia. W tym czasie zainfekowana osoba może już zarażać.

Jak rozpoznać chorobę?

Małe dzieci znoszą chorobę znacznie łagodniej niż młodzież czy dorośli. W około 20% przypadków zachorowań, infekcja może przebiegać bezobjawowo.

Świnka rozwija się stopniowo. Bóle głowy, spadek apetytu i gorsze samopoczucie, stan podgorączkowy, poprzedzają wystąpienie charakterystycznych objawów.

Wirusy namnażając się w śliniankach przyusznych, wywołują tam miejscowy stan zapalny. Bolesne zapalenie ślinianek uwidacznia się w formie opuchlizny po obu stronach twarzy, rzadziej jednostronnie. Obrzęk rozlewa się od okolicy ucha na szyję, nadając twarzy „świnkowaty” wygląd (stąd potoczne określenie choroby). Infekcja może zająć ślinianki podjęzykowe i podżuchwowe. Rozwijającym się dolegliwościom towarzyszy gorączka. Bolesność i ograniczona produkcja śliny utrudniają przełykanie, jedzenie, nawet szersze otwieranie ust. Opuchnięte miejsca są bardzo wrażliwe na dotyk.

Czym grozi świnka?

Starannie leczona świnka powinna ustąpić do 2 tygodni czasu. U dzieci, zapalenie ślinianek zostaje przeważnie tylko przykrym wspomnieniem. Wraz z wiekiem chorującego, infekcja niesie ryzyko groźnych powikłań.
  • Wirus świnki może zajmować jądra, najądrza, jajniki, trzustkę, tarczycę, brodawki sutkowe, wywołując poważne stany zapalne.
  • Inwazja do płynu mózgowo-rdzeniowego może wywołać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Nagłemu pogorszeniu stanu zdrowia towarzyszą bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty. Ciężkie przypadki obejmują porażenie kończyn, drgawki, utratę słuchu.
  • Zapalenie jąder zagraża głównie chłopcom po zakończeniu okresu dojrzewania i dorosłym mężczyznom. Powiększenie i bolesność dotyczy przeważnie jednego jądra. W skrajnych przypadkach uszkodzenie komórek rozrodczych może prowadzić do zaburzeń płodności. Aby zmniejszyć obrzęk i ból, można zastosować miejscowo chłodne okłady.
  • Świnka stanowi poważne zagrożenie dla kobiet w pierwszym trymestrze ciąży, ponieważ może spowodować poronienie. Paramyksowirus nie zwiększa ryzyka rozwoju wad genetycznych u dziecka.

Jak skutecznie leczyć świnkę?

Leczenie świnki polega na łagodzeniu dokuczliwych objawów, póki organizm nie upora się z infekcją. Na czas choroby należy zostać w domu, pozwalając sobie na sporą dawkę odpoczynku.

Wysoką gorączkę i bóle mięśniowe zwalczy paracetamol, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy lub inny lek z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych. Przy podawaniu leków trzeba uwzględnić wiek i masę ciała dziecka.

Aby złagodzić obrzęk i ból ślinianek, warto przyłożyć na szyję ciepłe okłady lub zastosować maść rozgrzewającą (np. Pulmex Baby, Rub Arom, Wick VapoRub). Bolesną opuchliznę szyi trzeba chronić przed przewianiem. Opuchnięte miejsca można osłaniać miękkim, przewiewnym materiałem – pieluchą tetrową, gazą czy bawełnianym szalikiem.

Utrudnione przełykanie i bolesność szyi uniemożliwia normalne jedzenie. Choremu powinno się podawać posiłki w formie płynnej lub półpłynnej, by ograniczyć konieczność żucia. Należy unikać słodkich, ostrych, kwaśnych potrwa, które pobudzają produkcję śliny.

Czy można się uchronić przed chorobą?

Raz odchorowana świnka powinna zapewnić odporność na całe życie. Innym sposobem na nabycie odporności przeciwko paramyksowirusom jest szczepienie.

Uwzględnienie szczepień przeciwko śwince w Programie Szczepień Obowiązkowych pomoże znacznie ograniczyć zachorowalność wśród dzieci. Aktualny kalendarz szczepień przewiduje pierwszą dawkę w 13-14 miesiącu życia i dawkę podtrzymującą w okresie wczesnoszkolnym, w 10 roku życia dziecka. Zamiast monowalentnej szczepionki przeciwko śwince, można zastosować szczepienie skojarzone przeciwko odrze, różyczce i śwince jednocześnie (MMR).

Szczepienie zalecane jest młodym kobietom, pracującym w środowiskach dziecięcych jak przedszkola, szkoły czy ośrodki zdrowia oraz dorosłym, nieszczepionym w ramach szczepień obowiązkowych. Częsty kontakt z wirusem, przy obniżonej odporności organizmu, naraża na groźne powikłania infekcji.
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także