Jesteś tutaj:

Astma – przewlekła choroba układu oddechowego

Astma należy do jednej z najczęstszych chorób układu oddechowego (szacuje się, że w Polsce na astmę choruje 5.4% dorosłych i 8.6% dzieci), z powodu której rocznie w naszym kraju umiera około 1500 osób. Ważne zatem jest jej wczesne wykrywanie i odpowiednie leczenie.

Astma – przewlekła choroba układu oddechowego

Zdjęcie: Neil Turner

Astma należy do jednej z najczęstszych chorób układu oddechowego (szacuje się, że w Polsce na astmę choruje 5.4% dorosłych i 8.6% dzieci), z powodu której rocznie w naszym kraju umiera około 1500 osób. Ważne zatem jest jej wczesne wykrywanie i odpowiednie leczenie.

Czym jest astma?

Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych. Skutkiem tego zapalenia jest nadreaktywność oskrzeli, która prowadzi do nawracających epizodów skurczu oskrzeli, co objawia się dusznością, świszczącym oddechem, kaszlem czy uczuciem ściskania w klatce piersiowej.

Czynniki ryzyka zachorowania na astmę

Czynniki ryzyka zachorowania na astmę możemy podzielić na osobnicze oraz środowiskowe. Do czynników osobniczych należą:
  • predyspozycja genetyczna;
  • obecność alergii;
  • płeć żeńska;
  • rasa czarna.

Czynniki środowiskowe natomiast to między innymi:
  • alergeny występujące wewnątrz pomieszczeń (najczęstsze to roztocze kurzu domowego, alergeny zwierząt domowych – zwłaszcza kota – oraz grzyby pleśniowe i drożdżopodobne);
  • alergeny środowiska zewnętrznego (np. pyłki roślin);
  • czynniki uczulające, które występują w miejscu naszej pracy;
  • dym tytoniowy (znaczenie ma palenie zarówno czynne, jak i bierne);
  • zanieczyszczenie powietrza;
  • zakażenia układu oddechowego;
  • otyłość.

Czynniki wyzwalające napad astmy

Istnieje wiele czynników, które same bądź w połączeniu z innymi są w stanie wywołać napad astmy, zaostrzenie astmy czy spowodować ich utrzymywanie się. Chorzy powinni więc starać się ich unikać. Do tych czynników należą:
  • alergeny występujące wewnątrz pomieszczeń i w powietrzu atmosferycznym;
  • zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego i wewnątrz pomieszczeń;
  • zakażenia układu oddechowego;
  • wysiłek fizyczny i hiperwentylacja (szybsze i/lub głębsze oddychanie niż normalnie);
  • zmiany pogody;
  • dodatki do żywności (np. konserwanty)
  • niektóre leki;
  • silne emocje;
  • dym tytoniowy (palenie czynne i bierne);
  • czynniki drażniące, np. opary farb.

Objawy

Głównym objawem astmy jest duszność. Chory ma problemy raczej z wypuszczeniem powietrza niż jego nabieraniem (ten typ duszności to tzw. duszność wydechowa). Duszność ma zwykle charakter napadowy i zmienne nasilenie, występuje zazwyczaj między godziną 4. i 5. nad ranem, często pojawia się po ekspozycji na czynniki wyzwalające, a ustępuje samoistnie bądź pod wypływem leczenia.

Niektórzy chorzy opisują duszność jako ucisk w klatce piersiowej.

Kolejnym charakterystycznym objawem astmy jest świszczący oddech. Ponadto u niektórych chorych występuje także suchy kaszel, a u części z nich może on być jedynym objawem (wtedy mamy do czynienia z tak zwanym „wariantem kaszlowym astmy”). W niektórych przypadkach astmie mogą towarzyszyć inne choroby alergiczne – najczęściej jest to alergiczny nieżyt nosa.

Jak rozpoznaje się astmę?

Podstawą rozpoznania astmy jest spirometria. Jest to badanie, w czasie którego pacjent ma zatkany nos i oddycha przez specjalny ustnik. Dzięki temu możliwe jest dokonanie pomiarów objętości i pojemności płuc oraz przepływów powietrza przez oskrzela. O astmie świadczy obturacja oskrzeli, czyli zwężenie ich światła. Dodatkowo, skurcz oskrzeli musi być odwracalny, tzn. musi ustępować po podaniu leku rozszerzającego oskrzela. Należy podkreślić, że prawidłowy wynik spirometrii nie wyklucza astmy – wykonuje się wtedy tzw. próby prowokacyjne (np. z użyciem leków), które mają na celu wywołanie skurczu oskrzeli.

Leczenie

Astmy nie można wyleczyć, lecz można skutecznie kontrolować jej przebieg. Celem leczenia jest eliminacja objawów, zapobieganie występowaniu zaostrzeń oraz utrzymywanie wydolności układu oddechowego.

Leczenie astmy uzależnione jest od stopnia ciężkości choroby i obejmuje:
  • wyeliminowanie (jeśli to możliwe) czynników wywołujących i nasilających objawy astmy;
  • leczenie przewlekłe;
  • leczenie zaostrzeń.
Niezwykle istotna jest edukacja chorego, obejmująca między innymi technikę inhalacji leków wziewnych.

Leczenie przewlekłe

Przewlekłe leczenia astmy polega na zwiększaniu ilości stosowanych leków oraz ich dawek aż do osiągnięcia właściwej kontroli choroby. W najlżejszej postaci stosuje się szybko działający lek rozszerzający oskrzela stosowany wziewnie tylko w przypadku wystąpienia objawów (leczenie doraźne). Gdy taka terapia jest niewystarczająca, dodaje się steryd wziewny, a następnie długo działający lek rozszerzający oskrzela (leki te trzeba przyjmować codziennie, niezależnie od tego, czy objawy choroby aktualnie nam dokuczają). Gdy i ta kuracja nie zapewnia wystarczającej kontroli objawów, zwiększa się dawkę sterydu. Najcięższą postać astmy należy leczyć sterydem doustnym w najmniejszej skutecznej dawce.

Zainteresował Cię powyższy artykuł? Przeczytaj również poradnik dla osób, którym doskwiera alergia:

Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także