Zdjęcie: binu kumar
Bóle wzrostowe (ang. growing pains) są o tyle trudne do leczenia, że tak naprawdę ciężko ustalić ich przyczynę i to dlaczego u jednych dzieci są bardziej nasilone a u innych praktycznie nieodczuwalne.Ból wzrostowy - czym jest?
Bóle wzrostowe pojawiają się w obrębie kończyn u dzieci w wieku rozwojowym, zwykle między 4. a 12. rokiem życia i często spędzają sen z powiek dzieciom i ich rodzicom. Dzieje się tak, gdyż ból wzrostowy pojawia się wieczorem albo w nocy, nie obserwuje się go natomiast w ciągu dnia. Najczęściej dotyczy obydwu kończyn i jest umiejscowiony w okolicy ud albo łydek.
Jak się diagnozuje bóle wzrostowe?
Lekarz stawia diagnozę po wykluczeniu innych schorzeń, przebiegających z bólem kończyn np. reumatycznego albo ortopedycznego. Aby je wykluczyć po wstępnym zbadaniu dziecka zaleci serię badań laboratoryjnych i radiologicznych. Przy bólach wzrostowych wyniki tych badań będą prawidłowe.
Przyczyny bólów wzrostowych
Natura i przyczyny bólów wzrostowych ciągle są tematem dyskusji. Część teorii zakłada związek występowania bólu z szybkim wzrostem kości, inne wiążą bóle z dużą aktywnością fizyczną u dzieci albo problemami ortopedycznymi. Jeszcze inne próbują powiązać występowanie dolegliwości bólowych ze stresem.
W badaniach epidemiologicznych przeprowadzonych w Grecji w latach 2006-2007 i opublikowanych 2009 roku poddano dyskusji większość z tych teorii, m.in. ustalono, że waga dziecka nie ma dużego związku z występowaniem bólu, podobnie jak gwałtowny wzrost dziecka.
Co robić gdy dziecko płacze?
Chociaż diagnoza lekarza wykluczająca inne, poważne schorzenia, co na pewno uspokoi rodziców, problem nocnego płaczu pozostaje.
Lekarze zalecają rodzicom stosowanie masażu kończyn pociechy przed snem. Można w tym celu użyć aromatycznych kremów (np. Mustela Bebe Kojący balsam dla dzieci "Spokojny sen"). Delikatny masaż okolic ud, łydek oraz nóżek uspokoi dziecko, rozluźni i rozgrzeje mięśnie. Można także założyć do spania ciepłe skarpetki. Stosowanie masażu przynosi zazwyczaj dobre efekty.
Jeżeli ból jest bardzo nasilony i dziecko budzi się z płaczem można podać leki o działaniu przeciwbólowym (np. Panadol w zawiesinie, Paracetamol w czopkach) albo o skojarzonym działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym (np. Nurofen, Ibum, Ibufen w zawiesinie, albo Nurofen w czopkach).
Czasami zaleca się także podawanie Calcium w syropie, albo Witaminy C.
Co ciekawe, stosowanie karmienia piersią niemowląt (dłużej niż 40. dni) wpływa na zmniejszenie częstości występowania bólów wzrostowych w starszym wieku.
Czy masażu kończyn dziecka mogę używać preparatu Amol?
Płyny do nacierań typu Amol mają wskazania dla dzieci powyżej 12. lat ze względu na obecność mentolu, który może powodować wzrost wydzielania śluzu w drogach oddechowych, prowadząc do niebezpiecznego skurczu krtani i oskrzeli.
Na pewno nie wolno takich preparatów stosować bezpośrednio w obszarze nosa oraz piersi, a także u astmatyków i alergików.
Stosowane do masażu nóżek u dzieci starszych (powyżej 5. lat) nie zaszkodzą, oczywiście jeżeli dziecko nie jest uczulone na żaden składnik preparatu.
Płynem, który nie zawiera mentolu jest np. Melisana Klosterfrau, którą przed natarciem możemy rozcieńczyć z wodą.
U małych dzieci powinniśmy także unikać stosowania olejku terpentynowego, jałowcowego, szałwiowego, sosnowego i jodłowego oraz piołunowego czy wrotyczowego. Szczególnie niebezpieczna jest kamfora, jeżeli przypadkiem dostanie się do ust dziecka albo na błonę śluzową nosa. Śmiertelna dawka u małych dzieci wynosi ok. 1g (u dorosłych ok. 7g).
mgr farm. Paulina Oszajca
Ukończyła studia na Wydziale Farmacji Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Poza etatem w aptece ogólnodostępnej, pracuje na Katedrze Farmakognozji Wydziału Farmaceutycznego CM UJ.
