Jesteś tutaj:

Odczulanie – skuteczna metoda walki z alergią

Ciągle zatkany nos, łzawienie oczu, duszności, świąd skóry - to tylko niektóre objawy towarzyszące uczuleniu na pyłki roślinne czy roztocza kurzu.

Odczulanie – skuteczna metoda walki z alergią

Zdjęcie: Alex Graves

Alergia obniża komfort życia. Ciągle zatkany nos, problemy z gardłem, łzawienie oczu, duszności, świąd skóry - to tylko niektóre objawy towarzyszące uczuleniu na pyłki roślinne czy roztocza kurzu. Znacznie poważniejsze w skutkach bywa uczulenie na jad pszczół lub os. Wrażliwe osoby reagują na ukąszenie spadkiem ciśnienia krwi, obrzękiem języka, krtani i postępującą niedrożnością oddechową. To stan zagrażający życiu. A wszystkiemu winny nadmiernie aktywny układ odpornościowy.

Klasyczna medycyna, jako alternatywę dla leków przeciwalergicznych (m. in. doustnych i donosowych leków przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidów, leków obkurczających śluzówkę nosa) proponuje odczulanie - terapię tą samą substancją, która wywołuje uczulenie. Aby zrozumieć zasadę tej immunoterapii warto poznać jak dochodzi do uczulenia.

Na czym polega odczulanie?

Substancja wywołująca uczulenie, jak pyłek kwiatowy czy zarodniki pleśni, nazywana jest alergenem. Kontakt z alergenem powoduje uaktywnienie białych krwinek (inaczej limfocytów) i wydzielanie przez nich tak zwanych przeciwciał IgE (ich oznaczenie w surowicy krwi pozwala zdiagnozować alergię). Przeciwciała krążą we krwi alergika, i przy kolejnym kontakcie z alergenem wywołują reakcję zapalną organizmu oraz szereg objawów uczulenia.

Odczulanie ma na celu wzmocnić tolerancję organizmu na alergeny znajdujące się w otoczeniu człowieka. Podając niskie dawki substancji wywołującej uczulenie, zmienia się wrażliwość układu odpornościowego. Wstrzyknięcia alergenu też pobudza limfocyty do produkcji przeciwciał, ale takich, które uniemożliwiają wiązanie się alergenu z przeciwciałem IgE. Dzięki temu blokuje się przyczynę wystąpienia szeregu objawów.

Wielokrotne podawanie specjalnie dobranych, coraz wyższych dawek alergenów zapewnia ochronę organizmu przed wystąpieniem objawów uczulenia, gdy organizm styka się z tym alergenem w otoczeniu. Odczulanie zapobiega również rozwojowi uczuleń na nowe alergeny.

Czy każdą alergię można leczyć przez odczulanie?

Odczulanie przynosi najlepsze efekty przy leczeniu alergicznego nieżytu nosa, uczulenia na jad owadów i astmy na tle alergicznym. Najlepszym wskazaniem do rozpoczęcia immunoterapii jest uczulenie na tylko jeden typ alergenu. Przy czym alergia na określoną substancję wymaga potwierdzenia w wynikach testów skórnych i badań poziomu przeciwciał w surowicy krwi.

Odczulanie zaleca się chorym, którzy słabo reagują na klasyczne leki przeciwalergiczne, oraz w przypadku gdy nie ma możliwości wyeliminowania alergenu z otoczenia. Łatwo wykluczyć z jadłospisu uczulające pokarmy (np. orzechy, miód, kakao, nabiał) czy zrezygnować ze zwierząt domowych, ale pyłki roślin i roztocza kurzu są obecne niemal wszędzie.

Jakie są przeciwwskazania do podjęcia odczulania?

Odczulania nie prowadzi się u dzieci poniżej 5. roku życia oraz u osób po 50 roku.

Czynnikiem decydującym jest również ogólny stan zdrowia alergika. Przeszkodą do rozpoczęcia immunoterapii jest choroba wieńcowa, nadczynność tarczycy, nowotwory złośliwe, ostre stany zapalne w obrębie dróg oddechowych, tak zwane choroby autoimmunologiczne (np. stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów), osłabiona odporność. Przeciwwskazaniem do leczenia są również zaburzenia psychiczne i depresja, ponieważ osoba musi być w pełni świadoma konsekwencji w leczeniu.

Odczulania nie należy rozpoczynać w okresie ciąży.

Przy odczulaniu na pyłki roślin ważne znaczenie ma również pora roku. Szczepienia należy rozpocząć na 4 miesiące przed okresem pylenia. Szczyt pylenia traw przypada na okres wakacyjny, ale drzewa zaczynają pylić już początkiem lutego.

Jak przebiega odczulanie?

1. Decyzję o odczulaniu podejmuje się razem ze specjalistą alergologiem

Na podstawie wyników testów skórnych i badania krwi lekarz dobiera odpowiedni rodzaj szczepionki. Skład preparatu jest ustalany indywidualnie w zależności od tego jak silna jest alergia i co ją wywołuje. Szczepionki mogą zawierać wyciągi alergenowe pochodzenia roślinnego - pyłki traw i drzew, pochodzenia zwierzęcego - sierść i naskórek zwierząt, pierze oraz wyciągi roztoczy kurzu domowego czy grzybów pleśniowych.

2. Po ustaleniu składu preparatu dobiera się dawkę początkową alergenu i układa się schemat kolejnych szczepień

Szczepionkę podaje się podskórnie lub rzadziej podjęzykowo początkowo w przerwach nie krótszych niż 7 dni, ale nie dłuższych niż 14. Przy stopniowym zwiększaniu dawki, przerwy między szczepieniami wydłużają się do 4 - 6 tygodni.

3. Maksymalna dawka alergenu, zwana stężeniem podtrzymującym, musi być dobrze tolerowana

Po iniekcji może pokazać się niewielki obrzęk w miejscu nakłucia. Ale jeśli po szczepieniu pojawiłyby się ogólne objawy alergii jak nieżyt nosa czy zapalenie spojówek, konieczne jest zmniejszenie kolejnej dawki leku.

4. Ze względów bezpieczeństwa każde szczepienie prowadzi się pod okiem lekarza

Do 30 minut od podania alergenu istnieje zagrożenie, że organizm zareaguje zbyt silnym spadkiem ciśnienia krwi, niewydolnością oddechową i omdleniem (tak zwany wstrząs anafilaktyczny). Zwiastunami wstrząsu jest świąd i uczucie gorąca w jamie ustnej, na dłoniach i podeszwach stóp.

Po podaniu leku przez 12 godzin powinno się unikać nadmiernego wysiłku fizycznego, gorących kąpieli i picia alkoholu, aby nie przyspieszyć wchłaniania alergenu.

5. Leczenie wymaga konsekwencji, aby było skuteczne musi być prowadzone nawet do 5 lat

Jakie są główne wady odczulania?

  • Czas trwania terapii od 3 do 5 lat. Przerwanie leczenia powoduje szybki powrót wszystkich objawów. Dlatego decyzja o podjęciu leczenia musi być świadoma i konsekwentna.
  • Odczulanie nie powoduje całkowitego wyleczenia, a złagodzenie objawów.
  • Jako działanie niepożądane terapii może wystąpić zagrażająca życiu niewydolność oddechu i krążenia.

Staraj się ograniczyć ryzyko wystąpienia objawów alergii

Gdy jesteś uczulony na roztocza kurzu domowego
  • pozbądź się dywanów, pluszaków, zasłon, które gromadzą kurz; największe narażenie na roztocza to czas snu - pierz pościel w temperaturze 60?C
  • stosuj poszwy nie przepuszczające alergenów, wywietrz pomieszczenie przed snem
Ciężko uniknąć kontaktu z pyłkami roślinnymi. Największe ich stężenie w powietrzu utrzymuje się w pogodne, wietrzne dni. Zrezygnuj wtedy ze spacerów. Opady deszczu oczyszczają powietrze.

Stres, depresja oraz palenie papierosów osłabiając odporność przyczyniają się do rozwoju alergii.

mgr farm. Dorota Gruszka

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pracuje w aptece ogólnodostępnej.

Spodobał Ci się artykuł? Chcesz poznać nasze rady jak walczyć alergią?

Pobierz DARMOWY PORADNIK Alergika

"Alergia w pytaniach i odpowiedziach

Rozwiej wątpliwości dotyczące alergii i sposobów jej zwalczania!"


Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także