Zielona kawa – jak pić, charakterystyka, właściwości, odchudzanie

Zielona kawa – charakterystyka

Zielona kawa (raw coffee, green coffee) jest nieprzetworzoną formą popularnej kawy palonej. Proces produkcji polega na oczyszczaniu ziaren z łuski nasiennej, tzw. ekstrakcji, co oznacza, że jest to jak najbardziej naturalny produkt. Na rynku dostępna jest jako mieszanka arabiki i robusty bądź samej arabiki. Podczas zakupu warto pamiętać, aby wybierać świeży i wysokiej jakości produkt.

Ziarna zielonej kawy są twardsze i bardziej sprężyste, w związku z czym nie zaleca się mielenia ich w młynkach elektrycznych. Po zieloną kawę warto sięgać już w formie zmielonej bądź poprosić sprzedawcę o zmielenie jej przed zakupem, jeśli istnieje taka możliwość

Mówiąc o zielonej, kawie często mamy na myśli suplementy na jej bazie. Głośno na ten temat jest od 2008 roku, gdy w Ameryce w popularnym programie telewizyjnym dr Oza ogłosił, że suplementacja ekstraktem z zielonej kawy wpływa na szybsze spalanie tkanki tłuszczowej. W czasie badań poza suplementacją nie stosowano restrykcji żywieniowych ani aktywności fizycznej. Nie zmienia to jednak faktu, że badania na temat jej prozdrowotnych właściwości cały czas trwają.

Zielona kawa – przygotowanie naparu

Zielony napar charakteryzuje się specyficznym smakiem i zapachem. Przyjmuje się, że smak jest dość cierpki. Kluczową rolę odgrywa sposób parzenia i rodzaj wybranych ziaren. Zieloną kawę pije się bardzo podobnie do tej klasycznej palonej, jednak powinno się ją zalać wodą o temperaturze około 90°C i zaparzać przez 3–5 minut. Wygodnym sposobem zaparzania raw coffee jest zastosowani np. zaparzaczy tłokowych, które oddzielą fusy od naparu, co pozwoli zachować wszystkie walory prozdrowotne. Można ją pić z dodatkiem mleka, miodu bądź aromatycznych przypraw takich jak kardamon, cynamon czy goździki. Wszystko zależy od naszych preferencji smakowych.

Zielona kawa – właściwości i zastosowanie

Obecnie wiadomo, że zielona kawa posiada około 900 różnorodnych substancji w swoim składzie.
Głównie wyróżniamy:

• kwas arganowy,
• olejki eteryczne,
• witaminy,
• polifenole (m.in. kwas chlorogenowy),
• diterpeny,
• trigoneline,
• 0,3%–2,3% kofeiny związanej z kwasem chlorogenowym (cga).

Wartość odżywcza zielonej kawy to:

• białko – 11%,
• tłuszcze – 13%,
• cukry – 8%,
• błonnik – 24%,
• składniki mineralne – 7%.

Pod względem jakości składu przewyższa ona znacznie swoją starszą siostrę – kawę paloną, która niestety w procesie palenia traci wiele cennych składników odżywczych.

Należący do polifenoli kwas chlorogenowy stanowi w kawie zielonej aż 86% wszystkich przeciwutleniaczy. Dodatkowo charakteryzuje się on o wiele silniejszym działaniem niż tak znana witamina C. Przypisuje się mu wiele właściwości prozdrowotnych, m.in. regulację gospodarki węglowodanowej, zarówno u osób zdrowych, jak i z cukrzycą, stymulację układu immunologicznego do produkcji przeciwciał klasy IgG, niszczenie reaktywnych form tlenu, uczestnictwo w usuwaniu metali ciężkich z organizmu, posiada także właściwości źółciopędne i źółciotwórcze. Kwas chlorogenowy przez oddziaływanie na zmniejszenie wchłaniania glukozy w jelitach powoduje zmniejszone przyswajanie węglowodanów wraz z dietą. Przy obniżonej ilości prostych węglowodanów stanowiących szybką dostawę energii organizm zaczyna czerpać z zapasów tkanki tłuszczowej.

Kwas chlorogenowy znajdziemy również w innych produktach spożywczych, wyróżniamy tutaj: jabłka, czereśnie, suszone śliwki oraz ziemniaki. Proporcjonalnie kawa zawiera największą ilość tego kwasu.

Vinson, Burnham i Negandran przeprowadzili badania na temat wpływu ekstraktu z zielonej kawy o różnych stężeniach kwasu chlorogenowego na redukcję masy ciała. Zaobserwowano spadek masy ciała, wskaźnika BMI oraz tkanki tłuszczowej w porównaniu do grupy placebo. Wyniki badań pozwoliły na wysnucie hipotez, że kwas GCA może skutecznie wspierać spadek masy ciała u osób dorosłych. To tylko jedno z przykładowych badań potwierdzających skuteczność zielonej kawy.

Kolejnym cennym i aktywnym biologicznie składnikiem kawy jest kofeina. Co prawda jej zawartość z ziarnach zielonych jest niższa niż w tych poddanych paleniu, jednak zachowuje swoje właściwości. Kofeina należy do alkaloidów purynowych, jest środkiem psychoaktywnym wpływającym na wzrost sprawności umysłowej, opóźnienie zmęczenia zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Wpływa na przyspieszenie przemiany materii, obniżenie napięcia mięśniówki naczyń krwionośnych, pobudzenie wydzielanie soku żołądkowego, wzrost poziomu dopaminy – neuroprzekaźnika.

Zielona kawa a odchudzanie

Temat odchudzających właściwości zielonej kawy do teraz jest dość kontrowersyjny. W literaturze spotyka się wiele badań zarówno potwierdzających, jak i negujących jej właściwości. Co powoduje, że zielona kawa uważana jest za dobry sposób na spadek masy ciała? Właściwości odchudzające przypisuje się wyżej opisanemu kwasowi chlorogenowemu oraz kofeinie.

Obecnie wiemy, że zielona kawa dzięki obecności kwasu chlorogenowego oraz kofeiny wpływa na gospodarkę węglowodanową, zmniejszając przyswajanie cukrów prostych. Kofeina wpływa na pobudzenie metabolizmu i wzrost termogenezy.

Niestety do tej pory nie ma jednoznacznej opinii potwierdzającej tę hipotezę. Może to wynikać z prowadzenia badań na małych populacjach bądź przez zbyt krótki czas, przez co badania wydają się nie do końca miarodajne. Na pewno temat wymaga dalszych skrupulatnych i szeroko zakrojonych badań z udziałem ludzi.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze zielonej kawy

Mądry i świadomy konsument powinien czytać etykiety i skład produktów. Zasada ta obowiązuje również w przypadku kupna zielonej kawy. Warto sięgać po ziarna sprawdzonych polskich producentów. Podobnie jak w przypadku kawy palonej rodzaj i stosunek ziaren ma znaczenie. Okazuje się, że robusta jest bogatsza w kofeinę i związki przeciwutleniające niż arabika. Jeśli mamy możliwość wyboru rodzaju ziaren, wybierajmy robustę. Jak wcześniej wspomniano, całe ziarna zielonej kawy są dużo twardsze niż ziarna palone, w związku z czym poleca się kupno zmielonej już kawy.

Informacji na temat zielonej kawy i jej właściwości prozdrowotnych i odchudzających jest bardzo wiele. Pamiętajmy jednak, że nie wszystkie są potwierdzone naukowo. Niepodważalny jest fakt, że stosowana wraz ze zbilansowaną i zdrową dietą może wspomagać zarówno proces odchudzaniu, jak i oddziaływać pozytywnie na układ krążenia czy też przemiany lipidów. Suplementacja, czy też picie zielonej kawy, może wyjść nam tylko na zdrowie, oczywiście jeśli będziemy robić to z głową. Nie warto rezygnować z jej pozytywnego oddziaływania na organizm.

Dominika Jurkowska
Dietetyk, trener personalny


Bibliografia
Pastusiak K. et al., Zielona kawa a parametry gospodarki węglowodanowej oraz wartości ciśnienia tętniczego, „Forum Zaburzeń Metabolicznych” 2016, 7(4), 170–175.
Świderski F., Towaroznawstwo żywności przetworzonej z elementami technologii, Warszawa 2010, 535–544.
Matysek-Nawrocka M. et al., Substancje biologicznie aktywne pozyskiwane z herbaty, kawy i kakao oraz ich zastosowanie w kosmetykach, „Postępy Fitoterapii” 2016, 2, 139–14.
Vinson J., Burnham B., Nagendran M., Randomized, double-blind, placebo-controlled, linear dose, crossover study to evaluate the efficacy and safety of a green coffee bean extract in overweight subjects, „Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity: Targets and Therapy”, 2012, 5, 21–27.
Margriet S. et al., Body Weight Loss and Weight Maintenance in Relation to Habitual Caffeine Intake and Green Tea Supplementation, „Obesity a Reserch Journal” 2005, 13(7), 1195–1204.