Jesteś tutaj:

72 godziny po stosunku?

Pośród wielu metod zabezpieczenia przed ciążą, antykoncepcja "po" wywołuje największe kontrowersje. Niektórzy przyrównują ją do aborcji i nie potrafią zaakceptować jej legalności.

72 godziny po stosunku?

Zdjęcie: Anka Grzywacz

Pośród wielu metod zabezpieczenia przed ciążą, antykoncepcja po wywołuje największe kontrowersje. Niektórzy przyrównują ją do aborcji i nie potrafią zaakceptować jej legalności.

Aby móc ustosunkować się do stanowiska w dyskusji o antykoncepcji postkoitalnej, powinno się najpierw zrozumieć jej mechanizm działania.

Co kryje się pod pojęciem antykoncepcji?

Ogólne określenie antykoncepcji obejmuje wszelkie zabiegi, mające na celu zapobieganie ciąży. Wyróżnia się antykoncepcję hormonalną (w formie tabletek, plastrów, implantów, iniekcji, wkładek wewnątrzmacicznych lub dopochwowych) oraz niehormonalną (prezerwatywy, środki plemnikobójcze, kapturki naszyjkowe, gąbki dopochwowe).

Pierwsza grupa metod opiera swoje działanie na zastosowaniu odpowiednich hormonów, w skład których mogą wchodzić estrogeny i progestageny. Każda z substancji przynależnych do tych grup wpływa na uwalnianie hormonów kontrolujących cykl owulacyjny kobiety (folitropiny oraz lutropiny).

Druga grupa metod polega na stworzeniu warunków uniemożliwiających połączenie się plemnika z komórką jajową. Stosowanie niehormonalnych metod antykoncepcji nie prowadzi więc do zmian w gospodarce hormonalnej.

Czym różnią się tabletki postkoitalne od typowych tabletek antykoncepcyjnych?

Różnica polega na odmiennych mechanizmach ich działania.

W stosowanych w sposób ciągły tabletkach antykoncepcyjnych można wyróżnić dwa kierunki - dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne (DTA) lub minitabletki gestagenne (MTG).

Dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna

Zawiera w swoim składzie niskie dawki estrogenów i gestagenów. Estrogeny hamują wydzielanie folitropiny (FSH), dzięki czemu zapobiegają rozwojowi pęcherzyka jajnikowego. Progestageny natomiast hamują wydzielanie lutropiny (LH) zapobiegając jajeczkowaniu, czyli uwalnianiu komórki jajowej do jajowodów. Długotrwałe i regularne przyjmowanie DTA prowadzi do tzw. "uśpienia" jajników. Oznacza to, że komórka jajowa nie przemieszcza się przez jajowody do macicy, ponieważ nie opuszcza nawet jajników. Zatem zablokowana zostaje możliwość zapłodnienia.

Minitabletka gestagenna (MTG)

Zawiera niewielkie ilości progestagenów. Mechanizm działania polega na zmianie konsystencji śluzu szyjkowego, który staje się nieprzepuszczalny dla plemników. Ponadto dochodzi do zmian w obrębie nabłonka macicy, uniemożliwiając zagnieżdżenie się zarodka.

Antykoncepcja postkoitalna

Jest stosowana w sposób doraźny i polega na przyjęciu dużej dawki lewonogestrelu (hormon z grupy progestagenów). W zależności w jakim momencie cyklu znajduje się kobieta, mechanizm działania jest odmienny. Jeśli bowiem tabletka postkoitalna zostanie przyjęta w chwili gdy, w organizmie nie doszło jeszcze do wyrzutu LH (wzrost poziomu luteiny przypada na moment owulacji) to lewonogestrel zapobiegnie jajeczkowaniu a śluz przyjmie konsystencję niekorzystną dla ekspansji plemników. Jeżeli natomiast tabletka zostanie przyjęta w poowulacyjnej fazie cyklu, to zmieni się długość fazy lutealnej i stężenia LH, co może przyczynić się do utrudnionej implantacji zapłodnionej komórki jajowej.

Czym różni się antykoncepcja postkoitalna od tabletki wczesnoporonnej?!

Antykoncepcja postkoitalna, tak jak już wspomniano wcześniej, nie dopuszcza do owulacji lub do zagnieżdżenia zarodka. Nie dopuszcza zatem do poczęcia. Stosowanie antykoncepcji postkoitalnej jest legalne w naszym kraju.

Natomiast pigułka wczesnoporonna przerywa ciążę w jej początkowym stadium (między 7 a 9 tygodniem. Mechanizm działania pigułki wczesnoporonnej polega na spowodowaniu obumarcia embrionu i wydalenia go z organizmu. Stosowanie pigułek wczesnoporonnych jest nielegalne w Polsce.

Jak szybko należy przyjąć tabletkę po stosunku?

Tabletkę należy przyjąć przed upływem 72 godzin od stosunku. Późniejsze przyjęcie tabletki nie gwarantuje zamierzonego działania antykoncepcyjnego. Dlaczego akurat przyjęto taki zakres czasowy? Ponieważ, zakładając iż stosunek płciowy bez zabezpieczenia odbył się w dniu owulacji, po upływie 3 dni może dojść do implantacji. Wówczas lewonogestrel nie spełni swojej roli w zapobiegnięciu ciąży.

Czy tabletkę postkoitalną można kupić bez recepty?

Nie, tabletki te są przepisywane wyłącznie na receptę, w ilości wystarczającej jedynie na jedno zastosowanie. Ograniczanie te są spowodowane uniemożliwianiem częstego stosowania tego rodzaju antykoncepcji. Obostrzenie to wynika z zastosowania dużej ilości hormonu, co może wywołać wiele działań niepożądanych (krwawienia, nudności, bóle głowy, zmęczenie, bóle brzucha, zaburzenia cyklu miesiączkowego, biegunkę, wymioty, zawroty głowy, świąd lub obrzęk twarzy).

Co zrobić gdy po zażyciu tabletki wystąpiły wymioty?

Wszystko zależy od tego jak szybko po zażyciu tabletki nastąpiła reakcja wymiotna. Stwierdzono, że jeśli wymioty nastąpią po upływie 3 godzin od przyjęcia preparatu, nie ma konieczności powtórzenia dawki, gdyż lewonogestrel do tego czasu ulegnie wchłonięciu. Jeśli natomiast wymioty pojawiły się przed upływem 3 godzin, to należy przyjąć kolejną tabletkę, ponieważ prawdopodobnie substancja została usunięta z organizmu. Zażycie kolejnej tabletki wiąże się z kolejną wizytą w gabinecie ginekologicznym, którą należy jak najszybciej wykonać.

Kinga Dziwisz

Konsultacja mgr farm. Aleksandra Uruszczak



Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat

doustnej antykoncepcji hormonalnej

pobierz darmowy poradnik Domzdrowia.pl

"100 pytań i odpowiedzi na temat antykoncepcji doustnej".


Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także