Jesteś tutaj:

Borelioza - czy wiesz o niej wszystko?

Chcesz wiedzieć, jak uchronić się przed boreliozą? Jakie są objawy tej choroby? Sprawdź, jak zabezpieczyć się przed kleszczami!

Borelioza - czy wiesz o niej wszystko?

Zdjęcie: Jost Jahn

Chcesz wiedzieć, jak uchronić się przed boreliozą? Jakie są objawy tej choroby? Sprawdź, jak zabezpieczyć się przed kleszczami!

Borelioza, określana też jako choroba z Lyme, jest wywoływana przez bakterie Borrelia burgdorferi - krętki przenoszone głównie przez kleszcze. Niebezpieczna szczególnie w lecie, kiedy częściej wybieramy się na spacery do lasu i na łąkę. Chociaż liczba zakażeń w Polsce spada z roku na rok, to sama choroba jest niebezpieczna i wymaga natychmiastowego leczenia.

Przyczyny boreliozy

Małe, jasnobrązowe samice kleszcza o długości do 3,5 mm oraz mniejsze od nich (do 2,5 mm) ciemne, prawie czarne samce atakują nie tylko ludzi, ale także zwierzęta domowe (psy, koty). Okres wzmożonej aktywności kleszczy wypada od wiosny aż do jesieni (od kwietnia do października). W tym czasie boreliozą można zarazić się nie tylko od postaci dorosłej kleszcza, ale również od larwy (zwanej nimfą). Jest jeszcze bardziej niebezpieczna - mniejsza od dojrzałego osobnika i trudno ją zauważyć. Podczas ugryzienia chorobotwórcze bakterie wnikają ze śliną kleszcza pod skórę człowieka, by potem z układem krążenia przedostać się do wielu tkanek i narządów (np. do tkanki łącznej i nerwowej, mięśni, ścian naczyń krwionośnych). Tam namnażają się i mogą przetrwać nawet przez wiele lat, powodując nawroty choroby.

Jakie są objawy boreliozy?

Objawy boreliozy mogą pojawić się już w ciągu kilku dni od ugryzienia, ale czasami występują dopiero po miesiącu. Początkowo symptomy są bardzo niespecyficzne, co dodatkowo utrudnia zdiagnozowanie boreliozy. W początkowym stadium są to typowe objawy grypopodobne: gorączka, uczucie rozbicia i zmęczenia, ból głowy, bóle mięśni, stawów i ścięgien, czasami pojawiają się też dreszcze, zapalenie spojówek i sztywność karku. Na tym etapie niektórzy zarażeni skarżą się również na wzmożoną senność, częste zmiany nastroju, apatię i problemy z koncentracją.

W miejscu ugryzienia przez kleszcza pojawia się zaczerwienienie i niewielki guzek. Taka plamka może się powiększać („wędrować”) tworząc tzw. rumień wędrujący (zwany też „bawolim okiem”). Z wyglądu przypomina nieco tarczę strzelniczą - jasnoczerwony pierścień otaczający miejsce ukąszenia. Rozmiar rumienia waha się od małego, wielkości kilku milimetrów, aż po zmiany obejmujące znaczne obszary ciała, np. całe plecy. Jest to jeden z nielicznych objawów wskazujących jednoznacznie na boreliozę, jednak obserwuje się go jedynie u połowy zakażonych osób.

Jeśli po wystąpieniu powyższych objawów nie zostanie wdrożone leczenie, choroba przechodzi w kolejne stadium, znacznie bardziej niebezpieczne dla zdrowia. Objawy pojawiają się w ciągu kilku tygodni od zarażenia krętkami, a sama choroba może przyjąć różne formy - od tzw. neuroboreliozy atakującej układ nerwowy, przez zapalenie stawów i boreliozę układu krążenia, aż po skórną odmianę. Co ważne - u jednej osoby może rozwinąć się więcej niż jeden rodzaj boreliozy. Po pewnym czasie (kilku tygodniach lub miesiącach) choroba przechodzi w stan remisji. Jednak mimo braku objawów, bakterie powodują dalsze uszkodzenia i nie odwracalne zmiany w organizmie.

Nieleczona przewlekła borelioza po kilku miesiącach lub latach może prowadzić do trwałych uszkodzeń nerwów i porażeń (np. porażenia nerwu twarzowego), zaburzeń psychicznych, przewlekłego zapalenia stawów (kolan, ramion, bioder), zapalenia osierdzia i mięśnia sercowego, uszkodzenia chrząstki i kości lub nawet do zanikowego zapalenia skóry.

Jak zapobiegać?

Zapobieganie boreliozie wiąże się przede wszystkim z ochroną przeciw ugryzieniom kleszczy. Należy pamiętać, że występują one nie tylko w lasach i parkach, ale także na łąkach porośniętych wysoką trawą i w zaroślach.

Oto kilka sprawdzonych metod zapobiegania:

1. Na wycieczkę do lasu lub na łąkę staraj się zakładać ubrania z długim rękawem, długie spodnie, wysokie buty i nakrycie głowy.

2. Zakładaj jasne ubrania - kleszcze będą na nich o wiele lepiej widoczne i dostrzeżesz je, zanim zdołają cię ukąsić.

3. Ciało (najlepiej ubrania) można spryskać specjalnymi środkami odstraszającymi kleszcze. Warto pamiętać, aby nigdy nie używać ich bezpośrednio na skórę małych dzieci.

4. Każdorazowo po spacerze należy dokładnie sprawdzać całą powierzchnię ciała. Kleszcze lubią skórę owłosioną i miękkie miejsca na ciele, gdzie łatwo mogą się przyczepić, czyli pachwiny, podbrzusze, pośladki.

5. Powyższa reguła dotyczy również zwierząt. Kleszcze mogą schować się w sierści psa i ugryźć dopiero po kilku dniach od spaceru lub przejść na ludzi. Dlatego warto pamiętać o dokładnym sprawdzaniu i wyczesywaniu zwierząt po każdej wycieczce do lasu.

6. W przypadku ukąszenia kleszcza należy go jak najszybciej usunąć. Ryzyko przeniesienia boreliozy znacznie wzrasta, jeśli kleszcz tkwi w skórze dłużej niż 24 godziny. Powinno się go usuwać tępą pęsetą lub paznokciami zawiniętymi w chusteczkę. Chwycić go u nasady i wyciągnąć delikatnym, ale zdecydowanym ruchem. Po usunięciu należy przemyć miejsce ukąszenia środkiem dezynfekującym.

7. Jeśli zaobserwujesz pierwsze objawy boreliozy - koniecznie udaj się do lekarza!

Pamiętaj!

Nie każde ugryzienie przez kleszcza kończy się rozwojem boreliozy. Ryzyko wystąpienia tej choroby to jedynie 5%. Zastosowanie przed wyjściem do lasu lub na łąkę odpowiednich środków zapobiegawczych z dużym prawdopodobieństwem uchroni przed ukąszeniem. Po powrocie zawsze dokładnie sprawdzaj całą powierzchnię ciała, ze szczególnym uwzględnieniem owłosionej skóry głowy, nóg, pośladków i pachwin. W przypadku ugryzienia przez kleszcza należy wyjąć go jak najszybciej (kluczowe są pierwsze 24 godziny), a potem obserwować, czy nie pojawiają się niepokojące objawy. Jeśli tak się stanie - natychmiast udaj się do lekarza. Tylko szybka diagnostyka i wdrożenie odpowiedniej terapii gwarantuje pełne wyleczenie i zapobiegnie trwałym zmianom w organizmie.
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także