Prawo
Kodeks wykroczeń mówi (KW Art.87.§1): "Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny (...) podlega karze aresztu albo grzywny (...)." Do "podobnie działającego środka" zaliczamy zarówno leki dostępne na receptę, jak i leki dostępne bez recepty (tzw. OTC) oraz leki pochodzenia roślinnego. Oczywiście w tym miejscu należałoby wymienić również wszystkie środki odurzające - tj. marihuana, kokaina, LSD i inne. Jednakże w artykule będziemy poruszać tylko problem leków, które możemy posiadać i zażywać legalnie.
Przepisy prawne mówią jednoznacznie, iż po przyjęciu leków mogących upośledzać sprawność psychofizyczną nie należy prowadzić samochodu.
Jeżeli zażyty lek będzie oddziaływał na organizm podobnie do alkoholu i wywoła stan jak po użyciu alkoholu (co odpowiada 0,2 - 0,5 promila alkoholu w organizmie) - osoba kierująca poniesie odpowiedzialność za wykroczenie (KW Art. 87) - co może skończyć się zapłatą grzywny i utratą prawa jazdy od pół roku do 3 lat.
Jeżeli zażyty lek będzie oddziaływał na organizm podobnie do środka odurzającego lub wywoła stan nietrzeźwości (co odpowiada stężeniu alkoholu powyżej 0,5 promila w organizmie) - osoba kierująca poniesie odpowiedzialność za przestępstwo (KK Art. 178a) - co może skończyć się utratą wolności do 2 lat, grzywną i utratą prawa do prowadzenia samochodu nawet na 10 lat. Natomiast za spowodowanie wypadku będąc pod działaniem takiego leku, osoba winna może zostać skazana na karę pozbawienia wolności nawet do 12 lat i utratę prawa jazdy na zawsze. W związku z tym starajmy się mieć świadomość jakie leki powodują zaburzenia percepcji i po ich zażyciu nie wsiadajmy za kierownicę.
W jaki sposób leki mogą niekorzystnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów
Jesteśmy przyzwyczajeni do brania tabletek na wszystko - nawet w drobnych problemach jak lekki ból głowy, drobne objawy przeziębienia czy nawet złe samopoczucie. Często nie mamy świadomości, że za tą tabletką, kapsułką, łyżką syropu kryje się substancja chemiczna, która działa często na cały nasz organizm. Leki mają wiele działań niepożądanych i właśnie one mogą niekorzystnie wpływać na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Zażyte leki mogą powodować:
Zażyte leki mogą powodować:
- senność,
- sedację - czyli nadmierne uspokojenie,
- zaburzenia widzenia,
- zawroty głowy,
- zaburzenia równowagi,
- wydłużenie czasu reakcji,
- zmniejszenie napięcia mięśni,
- nadmierną nerwowość.
Takie działania leków mogą upośledzać naszą sprawność psychofizyczną.
Po których lekach nie powinno się prowadzić pojazdów
Leki znajdujące się w naszej apteczce domowej możemy podzielić na: leki wydawane z przepisu lekarza, leki dostępne bez recepty, leki pochodzenia roślinnego.
Przyjrzyjmy się każdej z tych grup.
1. Leki wydawane z przepisu lekarza - leki na receptę.
Wiele grup leków przepisywanych przez lekarza, może upośledzać naszą sprawność psychofizyczną i uniemożliwiać zachowanie przez nas bezpieczeństwa na drodze. Często jest to wynik niepożądanego działania tych leków.
- silne leki przeciwbólowe - preparaty zawierające kodeinę, tramadol, nefopam, nimesil, pochodne morfiny i preparaty morfiny.
- leki nasenne i uspokajające,
- leki przeciwlękowe,
- leki przeciwdepresyjne,
- leki przeciwpsychotyczne,
- leki przeciwpadaczkowe,
- leki stosowane w chorobie Parkinsona,
- leki przeciwwymiotne,
- leki przeciwalergiczne,
- leki przeciwmigrenowe.
W przypadku, gdy pacjent zażywa leki na w/w schorzenia, należy dokładnie zapoznać się z ulotką, która zawiera ostrzeżenie dotyczące możliwych działań niepożądanych w przypadku prowadzenia samochodu.
2. Leki dostępne bez recepty (tzw. OTC)
Niestety - wiele leków dostępnych bez recepty, stosowanych w powszechnych schorzeniach może upośledzać naszą zdolność do prowadzenia pojazdów.
zaliczymy tu preparaty zawierające kodeinę: Antidol, Ascodan, Nurofen Plus, Solpadeine,
Apap Noc - ze względu na obecność difenhydraminy.
zawierające pseudoefedrynę, fenylefrynę, feniraminę lub dekstrometorfan: m.in. Acatar Zatoki, Acatar Acti-Tabs, Actifed, Acitrin, Coldrex Max Grip, Disophrol, Febrisan, Fervex, Gripex, Gripex max, Gripex Noc, Grypolek, Grypostop, Ibum Extra, MaxFlu, Modafen, Nurofen Antigrip, Sudafed, Tabcin Impakt, Tabcin Trend, Theraflu Extra Grip
butamirat: Sinecod, Supremin
bromowodorek dekstrometorfanu: Acodin, Tussidex, Tussal
kodeinę: Thiocodin i inne złożone preparaty zawierające kodeinę
Cetyryzynę - np. Amertil, Allertec, Alermed, alero, Ceratio, CetAlergin, Cetiozone, Cetrivax, Cetrizen, Cirrus, Letizen, Virlix, Zyrtec, Zyrtec UCB, Zyx 7.
Loratadynę - np. Claritine, Loratan, Aleric, Clarinase, Flonidan, Loratadyna, Loratine, Nalergine, Rotadin.
dimenhydrinat: Aviomarin
loperamid - np. Imodium, Stoperan, Laremid.
- leki przeciwbólowe:
zaliczymy tu preparaty zawierające kodeinę: Antidol, Ascodan, Nurofen Plus, Solpadeine,
Apap Noc - ze względu na obecność difenhydraminy.
- leki stosowane w zwalczaniu objawów przeziębienia i grypy:
zawierające pseudoefedrynę, fenylefrynę, feniraminę lub dekstrometorfan: m.in. Acatar Zatoki, Acatar Acti-Tabs, Actifed, Acitrin, Coldrex Max Grip, Disophrol, Febrisan, Fervex, Gripex, Gripex max, Gripex Noc, Grypolek, Grypostop, Ibum Extra, MaxFlu, Modafen, Nurofen Antigrip, Sudafed, Tabcin Impakt, Tabcin Trend, Theraflu Extra Grip
- leki przeciwkaszlowe zawierające:
butamirat: Sinecod, Supremin
bromowodorek dekstrometorfanu: Acodin, Tussidex, Tussal
kodeinę: Thiocodin i inne złożone preparaty zawierające kodeinę
- leki przeciwalergiczne zawierające:
Cetyryzynę - np. Amertil, Allertec, Alermed, alero, Ceratio, CetAlergin, Cetiozone, Cetrivax, Cetrizen, Cirrus, Letizen, Virlix, Zyrtec, Zyrtec UCB, Zyx 7.
Loratadynę - np. Claritine, Loratan, Aleric, Clarinase, Flonidan, Loratadyna, Loratine, Nalergine, Rotadin.
- Leki stosowane w chorobie lokomocyjnej zawierające:
dimenhydrinat: Aviomarin
- leki przeciwbiegunkowe zawierające:
loperamid - np. Imodium, Stoperan, Laremid.
3. Leki pochodzenia roślinnego
Również leki pochodzenia roślinnego - o działaniu uspokajającym i nasennym upośledzają zdolność psychofizyczną. Do tej grupy zaliczymy wszystkie preparaty zawierające kozłek lekarski (Valeriana officinalis) - zarówno w postaci syropu, jak i kapsułek czy tabletek.
Co zrobić jeśli mam wątpliwości czy mogę prowadzić pojazd po zażyciu danego leku
Przede wszystkim należy zapoznać się z ulotką informacyjną o leku, na której wyraźnie powinno być zaznaczone, czy dany lek upośledza zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W razie wątpliwości zawsze możemy udać się do apteki i podając nazwę leku uzyskać stosowaną informację. Ponadto zawsze warto zapytać lekarza zalecającego nam dany lek.
