Jak rzucić palenie, a nie przytyć?

Zdjęcie: Bill Thompson

W podjęciu decyzji o rzuceniu palenia niech pomocnych będzie kilka faktów: palenie przyczynia się do rozwoju nowotworów, choroby wieńcowej, nadciśnienia tętniczego oraz miażdżycy naczyń tętniczych. Palacze mają szarą skórę, żółte zęby i szybciej się starzeją. Jednak zerwanie z nałogiem nie jest proste, ponieważ nikotyna zawarta w papierosach uzależnia - według niektórych badaczy nawet tak silnie jak heroina czy alkohol.

Przyjrzyjmy się jak w bezpieczny sposób dla naszego organizmu, możemy zrezygnować z uzależnienia nikotynowego.

Dlaczego nikotyna uzależnia?

Nikotyna swój duży potencjał uzależniający zawdzięcza wpływowi jaki wykazuje na nasz mózg (Ośrodkowy Układ Nerwowy - OUN). Nikotyna posiada zdolność pobudzania naszych komórek nerwowych (neuronów), będących podstawową jednostką strukturalną oraz funkcjonalną mózgu. Na skutek pobudzenia neuronów przez nikotynę, następuje zwiększenie produkcji i wydzielania przez komórki nerwowe neuroprzekaźników w obrębie mózgu (są to cząsteczki przekazujące informacje pomiędzy neuronami): noradrenaliny, serotoniny (potocznie określana mianem "hormonu szczęścia"), dopaminy oraz acetylocholiny.

Wymienione neuroprzekaźniki działają jak "motor napędowy" czy też "zastrzyk energetyczny" dla mózgu. Na skutek zwiększenia stężenia neuroprzekaźników, po uprzedniej stymulacji przez nikotynę komórek nerwowych do ich produkcji, następuje:

poprawa ogólnego samopoczucia
poprawa procesów myślowych i koncentracji
nabranie chęci i energii do wszelkiego działania

Równocześnie dochodzi do przyspieszenia pracy serca i podwyższenia ciśnienia krwi, co dodatkowo daje poczucie "pobudzenia".

Stan w jakim znajduje się organizm osoby palącej, można śmiało nazwać "stanem narkotycznym", którego domaga się mózg oraz pozostałe tkanki.

Nikotyna, a masa ciała

Na skutek opisanego powyżej "pobudzającego" wpływu nikotyny na OUN, u osób palących występuje obniżenie łaknienia i mdłości. Źródła naukowe określają taki wpływ nikotyny na nasz organizm jako "działanie anorektyczne" - zaburzone odczuwanie głodu. Ponadto nikotyna przyczynia się do upośledzenia czynności receptorów węchowych oraz kubków smakowych, co wynika z jej działania znieczulającego na te receptory. W rezultacie wszystko to może predysponować do utraty masy ciała. Stwierdza się, że osobom palącym łatwiej jest utrzymać niższą masę ciała, ze względu na zmniejszoną częstotliwość przyjmowania pokarmów. Jednak takie działanie nikotyny nie jest obserwowane u wszystkich palących.

Rzucanie palenia powinno odbywać się metodą małych kroków

1. Zrezygnowanie z jednoczesnego palenia i picia kawy

Po dłuższym czasie nadużywania papierosów, nasz mózg przyzwyczaja się do "zastrzyku energetycznego", który zapewnia nikotyna. Co za tym idzie, nasz mózg domaga się coraz większych dawek nikotyny. Osoby palące mogą budzić się niewyspane i zmęczone. Najgorszym, co mogą w takiej sytuacji zrobić, to zapalić papierosa i jednocześnie wypić kawę! Kofeina wzmaga działanie nikotyny na nasz mózg, a co jest z tym związane - z czasem pogłębia również nałóg. Dlatego na samym początku rzucania palenia, należy przerwać błędne koło "kofeinowo-nikotynowe".

2. Stopniowe zmniejszanie liczby wypalanych papierosów

Jeżeli nagle rzucimy palenie, zagraża nam ryzyko przybrania na wadze. Tracimy wpływ nikotyny papierosowej na nasz mózg, a co za tym idzie - dochodzi do normalnego odczuwania łaknienia: potrawy zaczynają smakowicie pachnieć, gdyż zostaje przywrócona funkcja receptorów węchowych oraz smakowych. Ponadto przy nagłym odstawieniu papierosów, dają o sobie znać objawy takie jak: nerwowość, zaburzenia snu, obniżenie nastroju, a nawet lekkie stany depresyjne. Czynniki te, mogą przyczynić się do zwiększenia częstości przyjmowania przez nas pokarmów oraz wielkości posiłków. Wynika to z chęci rekompensacji braku nikotyny w naszym mózgu.

W stopniowym odstawianiu papierosów pomogą nam: gumy do żucia, plastry, tabletki do ssania oraz inhalatory, zawierające nikotynę. Mają one na celu dostarczenie naszemu mózgowi małych dawek nikotyny, co jednocześnie pozwala ograniczyć ilość wypalanych papierosów, aż do całkowitego ich odstawienia. Przykładowe preparaty z nikotyną to Nicorette czy Niquitin.

3. Jeżeli pojawią się: nerwowość, bezsenność, obniżenie nastroju - postaw na siłę ziół!

Pomocne w tym przypadku są preparaty uspokajające, zawierające melisę lub korzeń kozłka lekarskiego. Dostępne są w postaci prostych do zaparzania herbatek - np. Melisa Fix, czy tabletek np. Validol. Pomocne w tym przypadku są również wszelkie preparaty magnezu np. Magnefar. Jeśli dokucza nam jednocześnie obniżenie nastroju, sięgnijmy po ziele dziurawca w postaci herbatki - Dziurawiec Fix.

4. Jeżeli pojawią się problemy żołądkowo-jelitowe, zastosuj lekką dietę i wspomóż swój układ pokarmowy

Zaleca się regularne, niezbyt obfite posiłki, bez podjadania między nimi wysokokalorycznych przekąsek np. czekolady, ciastka, lodów. Lekka dieta pomaga łagodzić objawy choroby wrzodowej, która rozwija się u osób palących. Jej objawy mogą nasilić się po zaprzestaniu palenia. Warto włączyć również preparaty zawierające lukrecję oraz siemię lniane, gdyż działają one osłonowo na błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz wspomagają gojenie wrzodów trawiennych.

5. Przy bardzo dużym apetycie można wzbogacić dietę w błonnik pokarmowy

Błonnik pomaga również znieść zaparcia występujące u osób które zrezygnowały z palenia papierosów. Nikotyna wpływa pobudzająco na perystaltykę przewodu pokarmowego, a kiedy zaniknie jej wpływ na nasz organizm pojawiają się trudności z wypróżnieniem. Błonnik znajduje się w owocach i warzywach np. marchewce, kapuście pekińskiej, których spożycie pozwala dodatkowo zniwelować występujące u palaczy niedobory witamin C, E i A, kwasu foliowego oraz makro- i mikroelementów. W razie głodu w ciągu dnia warto mieć przy sobie butelkę niegazowanej wody, której kilka łyków skutecznie pomoże nam przetrwać do czasu kolejnego posiłku.

6. Nie zapomnij o aktywności fizycznej

Rzucenie palenia nie jest łatwe, ale można tego dokonać. Stopniowa rezygnacja z nałogu oraz zastosowanie powyższych rad, z pewnością pomogą zachować dobrą kondycję naszego organizmu w trakcie rzucania palenia, jak i po całkowitej rezygnacji z papierosów.