Zdjęcie: NIAID
Leki, po które sięgamy w pierwszej kolejności - jakie substancje wchodzą w skład popularnych preparatów witaminowych, np. Rutinoscorbin, Nursea, Rutinacea?Składnikami wyżej wymienionych specyfików są przede wszystkim:
- rutyna - związek pochodzenia roślinnego, należący do grupy flawonoidów, poprawia elastyczność naczyń krwionośnych, uszczelnia je, posiada także aktywność antyoksydacyjną, a także zdolność wymiatania wolnych rodników - związków drobno cząsteczkowych, uszkadzających komórki organizmu i przez to będących także przyczyną obniżonej odporności
- witamina C (kwas askorbinowy) - silny przeciwutleniacz. Zalecane dzienne spożycie (RDA) dla dzieci wynosi 25-35 mg, dla dorosłych 40-60mg.
- cynk - to biopierwiastek, który jest aktywatorem wielu enzymów, niezbędnych do syntezy białek i kwasów nukleinowych, a tym samym warunkujący żywotność komórek całego organizmu. Jego korzystny wpływ stwierdzono szczególnie w przypadku zakażeń wirusowych, gdzie zwiększa poziom limfocytów T - ważnych komórek układu immunologicznego. Zalecane dzienne spożycie dla dzieci wynosi 7 mg, dla dorosłych - 15 mg.
- selen - kolejny biopierwiastek, który zwiększa aktywność układu odpornościowego, przypuszczalnie poprzez zwiększone wytwarzanie przeciwciał, posiada także pewną aktywność antyoksydacyjną. Zalecane dzienne spożycie dla dzieci wynosi 30 mcg, dla dorosłych 70 mcg.
- wapń - jest pierwiastkiem budulcowym i regulacyjnym w organizmie, buduje szkielet kostny, uczestniczy w przewodzeniu bodźców w układzie nerwowym, wpływa także na kurczliwość mięśnia sercowego. Zalecane dzienne spożycie tego makroelementu dla dzieci wynosi 600 mg, dla dorosłych 800 mg.
Decydując się na zakup kompleksowego preparatu wzmacniającego, zawierającego zestaw witamin i minerałów zwróćmy uwagę na jego skład i podane dawki. Preparaty RUTINACEA i NURSEA zawierają taką samą dawkę witaminy C, pokrywającą dzienne zapotrzebowanie (60 mg), rutozyd a także cynk. RUTNACEA zawiera dodatkowo selen.
Korzystniejszy i bogatszy skład znajdziemy jednak w preparatach Wapń, Magnez, Cynk - preparat wskazany w okresach przemęczenia i wzrostu zachorowań na przeziębienie i grypę, VIGOR COMPLETE: duża dawka wapnia (162 mg) a także cynku (15 mg) i selenu (25 mcg), a także CENTRUM z LUTEINĄ (w tym ostatnim dawka cynku jest nieco zmniejszona - 7,5 mg).Warto także sięgnąć po suplement MULTI-TABS IMMUNO PLUS, ze względu na korzystne dawki witaminy C (60 mg), cynku (15 mg) oraz selenu (50 mcg).
JEŻÓWKA WĄSKOLISTNA
Łacińska nazwa tej rośliny to Echinacea angustifolia. W stanie naturalnym występuje na terenach Ameryki Północnej. W preparatach zielarskich gatunek ten jest zastępowany jeżówką purpurową, tańszym odpowiednikiem o podobnym składzie chemicznym, choć słabszym działaniu. Oprócz dobrze znanego zastosowania wewnętrznego w celu poprawy odporności, wyciąg z jeżówki stosowany jest zewnętrznie w leczeniu ciężko gojących się powierzchownych ran. Jednak w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach jeżówka znana jest głównie jako surowiec immunostymulujący.
Czy Echinacea poprawia odporność?
Coraz bardziej popularny w naszym kraju preparat zawiera wyciąg z jeżówki purpurowej. Preparaty z tej rośliny są silnymi stymulatorami odpowiedzi obronnej organizmu, o udowodnionym działaniu klinicznym. Mechanizm działania wiąże się ze wzmożeniem aktywności komórek układu odpornościowego, co w efekcie pomaga szybciej opanować infekcję bakteryjną lub wirusową i chronić organizm przed nawrotem choroby.
W jakich postaciach dostępne są suplementy z wyciągiem z jeżówki
Preparaty zawierające w składzie wyciąg z jeżówki dostępne są w formie płynnej,np. w postaci kropli - ECHINACEA-RATIOPHARM KROPLE, SUCCUS ECHINACEAE lub syropu ECHINASAL - jako preparat kompleksowy zawierający także wyciąg z babki lancetowatej i tymianku. Syrop ten jest polecany szczególnie w infekcjach, którym towarzyszy męczący kaszel, gdyż dzięki zawartości dodatkowych składników, rozluźnia wydzielinę oskrzelową i ułatwia odkrztuszanie jej. Dostępne są także postacie stałe, w formie tabletek do ssania, np. wspomniana ECHINACEA-RATIOPHARM, lub kapsułek - ECHINACAPS czy tabletek powlekanych - ECHINERBA, ECHINAPUR.
Kto, w jakich dawkach i jak długo może przyjmować preparaty z wyciągiem z jeżówki?
Specyfiki z jeżówką mogą być stosowane u dzieci, ale dopiero od 7 roku życia. W pewnym badaniu klinicznym wykazano bowiem, że stosowanie preparatów z wyciągiem z jeżówki u dzieci w wieku 2-11 lat nie skraca czasu utrzymywania się objawów wirusowego zapalenia górnych dróg oddechowych i nie zmniejsza ich nasilenia. Zwiększa się natomiast ryzyko wystąpienia osutki - wysypki skórnej, która często pojawia się jako odczyn alergiczny po stosowanych lekach.
U młodszych dzieci, a także kobiet w ciąży oraz karmiących, suplementacja tymi preparatami może odbywać się dopiero po konsultacji z lekarzem. Preparat można stosować w trakcie trwania choroby, ale także profilaktycznie, w okresie jesienno-zimowym i zwiększonego ryzyka występowania infekcji górnych dróg oddechowych. Czas podawania tabletek do ssania nie powinien przekraczać 10 dni przy podawaniu codziennym i 20 dni przy podawaniu co drugi dzień.
U młodszych dzieci, a także kobiet w ciąży oraz karmiących, suplementacja tymi preparatami może odbywać się dopiero po konsultacji z lekarzem. Preparat można stosować w trakcie trwania choroby, ale także profilaktycznie, w okresie jesienno-zimowym i zwiększonego ryzyka występowania infekcji górnych dróg oddechowych. Czas podawania tabletek do ssania nie powinien przekraczać 10 dni przy podawaniu codziennym i 20 dni przy podawaniu co drugi dzień.
KWASY OMEGA-3 I OMEGA-6
Kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6 należą do grupy tzw. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, w skrócie NNKT. Nazwa ta związana jest z ich budową chemiczną, a także z faktem iż muszą być dostarczone z pożywieniem, gdyż organizm ludzki nie jest w stanie ich wyprodukować. Kwasy Omega-6 to tłuszcze powszechnie występujące w diecie Europejczyka, zawarte w margarynie, olejach roślinnych, a także daniach typu fast-food, smażonych w głębokim tłuszczu. Natomiast dobroczynny wpływ na nasz organizm posiadają kwasy Omega-3, tj. głównie kwas eikozapentaenowy oraz kwas dekozaheksaenowy. Najbogatszym źródłem tych kwasów są świeże ryby morskie, tj. halibut, makrela, łosoś, tuńczyk, owoce morza a także tłuszcz rybi, np. z wieloryba czy rekina. Kluczową sprawą jest więc odpowiednia proporcja kwasów Omega-3 i -6 w codziennej diecie (powinna ona się wynosić 4:1).
Znaczenie kwasów Omega-3 dla zdrowia jest ogromne - doprowadzają do silnej mobilizacji układu immunologicznego, co w efekcie pozwala wzmocnić naszą odporność. Mają także pozytywny wpływ na układ krążenia, obniżają podwyższone ciśnienie krwi, nie powodując przy tym zjawiska hipotonii czyli niedociśnienia, które również jest niebezpieczne dla zdrowia. Co więcej, regularne spożywanie ryb morskich bogatych w kwasy Omega-3 lub przyjmowanie preparatów zawierających te związki, podwyższa poziom "dobrego" cholesterolu, obniża poziom triglicerydów, a tym samym zapobiega miażdżycy. Ponadto wspomaga funkcjonowanie układu nerwowego, odgrywa istotną rolę w profilaktyce chorób neurodegeneracyjnych: Alzheimera, Parkinsona.
Jak wygląda dawkowanie kwasów Omega-3
Podstawową grupą związków czynnych obecnych w oleju rybim są alkiloglicerole. W celu podwyższenia odporności dorośli powinni przyjmować około 100-150 mg alkilkogliceroli dziennie, a dzieci 50-100 mg. Jednak, mając na uwadze, że olej rybi zawiera 20 % tych związków, dawka powinna być zwiększona 5-krotnie. Tak więc dorośli powinni przyjmować około 2-3 kapsułek dziennie a dzieci 1-2 kapsułek. Optymalne dzienne spożycie kwasów Omega-3 dla dorosłych wynosi 1000 mg (1g).
Przed rozpoczęciem stosowania suplementu zawierającego kwasy Omega-3 należy dokładnie zapoznać się z treścią ulotki, gdzie opisane jest dokładne dawkowanie preparatu. Preparaty, zawierające kwasy Omega-3, po które możemy sięgnąć to: BIOMARINE, ECOMER, PREVENTIC EXTRA, OMEGA-3 NATURELL.
Jak długo należy przyjmować preparaty zawierające kwasy Omega-3
Suplementy diety z olejem rybim należy stosować przez co najmniej 3 miesiące, gdyż ich działanie pojawia się dopiero po pewnym czasie. Podczas choroby, bądź silnego osłabienia organizmu, przez 7 dni można podwoić stosowaną dawkę, po czym powrócić do stosowania dawki podstawowej. Trzymiesięczne kuracje warto stosować dwa razy do roku.
Tran
Tym terminem określa się olej pozyskiwany z wątroby dorsza. Jest on bogatym źródłem kwasów Omega-3 a także witamin A, D i E. Decydują one o wartości odżywczej tranu, który odgrywa dużą rolę w poprawie stanu układu odpornościowego. Polecany jest także osobom, mającym problemy z koncentracją, skupieniem uwagi, w okresie wzmożonej pracy umysłowej i fizycznej. Tran, wielu osobom kojarzy się z nieprzyjemnym rybnym zapachem i przyjmowanie go w postaci płynu, pozbawionego substancji smakowych nie jest zbyt przyjemne, Dlatego coraz częściej, ten dobroczynny płyn, zamknięty zostaje w łatwych do połknięcia kapsułkach. Jednak w aptece dostępne są także preparaty z płynnym tranem, o różnych smakach: cytrynowym, miętowym, owocowym. Takie produkty w swojej ofercie posiadają firmy PETER MOLLER oraz LYSI HF.
Jak często należy podawać tran?
Olej z wątroby dorsza można podawać nawet niemowlętom, od 6 tygodnia do 6 miesiąca życia w dawce 2,5 ml. Następnie po przekroczeniu 6 miesiąca życia dziecka, należy zwiększać stopniowo porcję płynu do 5 ml (1 mała łyżeczka). Jest to także zalecana dzienna dawka dla dorosłych. Natomiast kapsułki z tranem należy podawać zgodnie z opisem na opakowaniu, uzależnionym od zawartości substancji czynnych w kapsułce.
Aloes
Jest rośliną, która działa regenerująco i wzmacniająco na nasz organizm. Stymuluje aktywność komórek układu odpornościowego. Za to działanie odpowiedzialny jest głównie polisacharyd acemannan, zawarty w świeżym soku z liści aloesu. Surowiec ten, jest bogaty także w szereg witamin i składników mineralnych, aminokwasów, cukrów prostych i złożonych. Natomiast glikoproteiny - związki o budowie białkowej są czynnikiem przeciwzapalnym. Preparaty zawierające sok z tej rośliny, polecane są w stanach zmęczenia, osłabienia, obniżonej odporności. Sok z aloesu należy pić około pół godziny przed posiłkiem, bezpośrednio jako napój w dawce 50 ml dziennie, bądź jako dodatek do soków owocowych.
Tak jak w przypadku każdego preparatu podnoszącego odporność, także i specyfików zawierających sok z aloesu nie należy stosować przewlekle. Zaleca się kilkutygodniowe, a nawet dłuższe - kilkumiesięczne przerwy.
Czosnek
Czosnek jest rośliną cenioną nie tylko w kuchni, ale także jako środek wzmacniający odporność, o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym. Za właściwości antybiotyczne odpowiadają związki siarkowe, głównie allicyna, która powstaje z substancji białkowej alliny, pod wpływem specyficznego enzymu. Allicyna odpowiada tez za nieprzyjemny zapach , który uwalnia się w wyniku uszkodzenia komórek, pod wpływem zmiażdżenia główki czosnku.
Czy istnieją suplementy diety z wyciągiem z czosnku, nie pozostawiające przykrego zapachu?
Spożywanie świeżego czosnku lub przyjmowanie preparatów, zawierających jego sproszkowaną postać, wiąże się niestety z nieprzyjemnym zapachem tego surowca. Występuje on zarówno
w trakcie, a nawet w kilka godzin po konsumpcji. Przykremu zapachowi można zaradzić, np. przeżuwając natkę pietruszki, bądź popijając czosnek mlekiem lub jogurtem. Obecnie dostępne są jednak preparaty, które zawierają tzw. czosnek bezwonny, zamknięty w szczelnej żelowej kapsułce, np. PEREŁKI CZOSNKOWE CZOSNEK FORTE BEZZAPACHOWY. Preparat kompleksowy DOPPELHERZ VITALKAPSELN zawiera ponadto szereg witamin A, E, B1, B6 oraz wyciąg z korzenia żeń-szenia.
Miód i propolis
Zgodnie ze starodawną recepturą, napojem o dobroczynnych właściwościach pomocnych w zwalczaniu pierwszych objawów przeziębienia jest kubek ciepłego mleka z miodem i czosnkiem. Taki specyfik, wypity przed snem pomoże szybciej zasnąć, uspokoi, rozgrzeje. A przy tym zawarte w miodzie witaminy i składniki mineralne wzmocnią nas w walce z chorobą , a czosnek i obecna w nim substancja antybakteryjna - allicyna pomoże skutecznie pozbyć się bakterii, które zaatakowały nasz organizm.
Czy preparaty z miodem lub propolisem powodują wzrost odporności?
Propolis czyli kit pszczeli jest produktem pszczelim, który posiada silne właściwości bakteriobójcze. Wśród związków biologicznie czynnych, obecnych w propolisie należy wymienić flawonoidy, terpeny, aminokwasy, biopierwiastki. Kit pszczeli działa wzmacniająco, regenerująco, stymulująco na układ immunologiczny. Preparaty propolisowe dostępne są w formie kropli, aerozoli czy pastylek do ssania, np. PROPOLKI. W takiej postaci stosuje się je najczęściej
w przypadku nawracających infekcji dróg oddechowych.
HOMEOPATIA
Czy preparaty homeopatyczne mogą być użyteczne w celu poprawy odporności?
Wśród specyfików homeopatycznych, które mogą być stosowane w przypadku obniżonej odporności ważne miejsce zajmuje ENGYSTOL, preparat firmy Heel. Należy go stosować przez okres około 4-6 tygodni. Natomiast preparaty GRIPP-HEEL, czy OSCILLOCOCCINUM, PARAGRIPPE firmy Boiron to produkty stosowane w leczeniu stanów grypowych i przeziębień. Preparat Oscillococcinum należy przyjąć jak najwcześniej po pojawieniu się pierwszych objawów choroby, a potem 2-3 razy dziennie co 6 godzin kolejne dawki. Podczas rozwiniętej infekcji należy przyjmować 1 dawkę leku 2 razy dziennie przez 3 dni. Zawartość tubki rozpuścić, trzymając pod językiem. Natomiast dzieciom poniżej 6 roku życia można podać te produkty, ale po wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Takim pacjentom najlepiej rozpuścić granulki w ciepłej wodzie i podawać łyżeczką.
AROMATERAPIA
Czy aromaterapia może mieć korzystny wpływ na odporność?
Tak. Stosowanie olejków eterycznych może pomóc szybciej zwalczyć infekcję. Ułatwiają one nie tylko walkę z chorobą, ale także mogą działać wzmacniająco na układ odpornościowy. Składniki czynne takich olejków jak: tymiankowy, eukaliptusowy, jałowcowy, goździkowy, czy też z drzewa herbacianego mają działanie antyseptyczne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze. Olejek anyżowy, eukaliptusowy, tymiankowy maja ponadto właściwości wykrztuśne. Olejki eteryczne można dodawać do kąpieli, używać do masażu lub inhalacji.
Spodobał Ci się artykuł?
Chcesz wiedzieć więcej?
Sięgnij po kompendium wiedzy o antybiotykach -
darmowy poradnik bezpiecznej i skutecznej antybiotykoterapii:
darmowy poradnik bezpiecznej i skutecznej antybiotykoterapii:
