Menopauza - sposoby leczenia

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ)

Podstawową metodą leczenia objawów jak i skutków menopauzy jest tzw. HTZ czyli hormonalna terapia zastępcza. Powinna być prowadzona pod ścisłą kontrolą lekarza, jest terapią długotrwałą, pozytywny efekt obserwuje się dopiero kilka lat po rozpoczęciu leczenia.

Podstawą jest terapia doustna, jednak obecnie istnieją też inne drogi podania hormonów:

przezskórna (transdermalna): w formie plastrów naklejanych raz w tygodniu; mają one przewagę nad tabletkami, gdyż nie obciążają wątroby, choć mogą czasem powodować reakcje alergiczne
domięśniowa: w formie wstrzyknięć, nierozpowszechniona w Polsce
miejscowa: kremy i żele dopochwowe

Alternatywy dla hormonalnej terapii zastępczej - suplementacja preparatami, zawierającymi w swym składzie izoflawony roślinne

Alternatywą dla HTZ stała się, coraz bardziej popularna w ostatnich latach, suplementacja preparatami, zawierającymi w swym składzie izoflawony roślinne. Są to związki należące do grupy fitoestrogenów, czyli tzw. hormonów roślinnych. Związki te, najprościej mówiąc naśladują działanie kobiecych hormonów. Już na wstępie jednak należy zaznaczyć, że ich oddziaływanie na organizm jest znacznie słabsze niż hormonów przyjmowanych podczas stosowania HTZ. Przy małych i średnich objawach spełniają one swoje zadanie, ale w przypadku poważniejszych, czasem jedynym rozwiązaniem jest przyjmowanie leków syntetycznych.

Izoflawony - ochrona przed rozwojem nowotworów

Jak już wspomniano, izoflawony pod względem chemicznym są podobne do kobiecych estrogenów. W związku z tym, rywalizują o miejsca w receptorach, normalnie zajmowanych przez estrogen. Blokują dostęp naturalnym hormonom żeńskim, zapobiegając ich działaniu. Wiadomo, że wysoki poziom estrogenu, wiąże się z podwyższonym ryzykiem raka piersi i innych nowotworów hormonozależnych. Reasumując, nowotwory te nie mogą się rozwijać, jeśli do miejsc wiązania estrogenów dołączają się izoflawony. Prewencyjne działanie przeciwnowotworowe w nowotworach sutka zostało wykazane w licznych badaniach klinicznych. Poza tym z danych epidemiologicznych wynika, iż w krajach gdzie soja jest jednym z podstawowych składników diety, wskaźniki zachorowalności na różnego rodzaju nowotwory są znacznie niższe.

Izoflawony - profilaktyka chorób układu krążenia

Bardzo istotny jest wpływ izoflawonów na metabolizm lipidów. Wyraźnie hamują utlenianie tzw. "złego cholesterolu"- LDL, dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym, znacząco podnoszą frakcję HDL - "dobrego cholesterolu". Poza tym, zaznacza się ich pozytywny wpływ na elastyczność naczyń wieńcowych oraz efekt ochronny na serce.

Izoflawony a osteoporoza - "cichy zabójca kości"

W przypadkach, gdy organizm kobiety w wieku menopauzalnym nie wytwarza już wystarczającej ilości estrogenów, słabsze fitoestrogeny mogą służyć jako jego łagodny substytut. Dotyczy to także dobroczynnego wpływu na układ kostny. Izoflawony bowiem przeciwdziałają procesom ubytku tkanki kostnej, pośrednio też pobudzają proces wchłaniania wapnia z krwi do kości.
Poza tym spożywanie fitoestrogenów zmniejsza także częstość występowania uderzeń gorąca, przykrego objawu, na który skarży się wiele pań, będących w okresie klimakterium.

Źródło izoflawonów

Soja - dar Azji

Nasiona soi, popularnego warzywa, wywodzącego się z rejonów Azji Wschodniej, są znane ze swych dobroczynnych właściwości już od tysięcy lat. Najważniejsze izoflawony o przebadanych klinicznie właściwościach to genisteina i daidzenina.

Wymienione wcześniej działania fitoestrogeów zawartych w tym surowcu to tylko mały odsetek jego cennego wpływu na organizm ludzki, szczególnie kobiet w okresie przekwitania.

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów zawierających wyciągi z tej rośliny np. Climagyn, Climea meno, Femestra, Soyfem, Menocaps. Przy wyborze suplementu należy zwrócić uwagę, czy preparat jest standaryzowany na zawartość izoflawonoidów. Przeważnie dawkowanie obejmuje przyjęcie 1- 2 tabletek dziennie przez okres 6 miesięcy.

Pluskwica groniasta

Kłącze tej rośliny, naturalnie występującej w USA i Kanadzie jest także bogatym surowcem fitoestrogenowym. Izoflawonoidy pluskwicy groniastej mają bardzo korzystny wpływ na przebieg osteoporozy ujawniającej się podczas menopauzy. Hamują bowiem nasiloną resorpcję tkanki kostnej. Poza tym ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe, wyciągi z kłączy są stosowane w dolegliwościach zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS). Zalecenia do stosowania są podobne jak w przypadku preparatów z soi. Korzystne efekty obserwuje się już po 2-3 tygodniach , a maksymalne działanie występuje po 3 miesiącach podawania.

Preparaty dostępne na rynku z wyciągiem z kłącza pluskwicy to m.in. Menofem, Klimaktoplant, Remifemin.

Koniczyna łąkowa

Obok dobrze znanych i przebadanych specyfików z soi i pluskwicy, stosunkowo niedawno pojawiły się w aptekach środki z wyciągiem z koniczyny łąkowej. Roślina ta zawiera zestaw izoflawonoidów, mających dobroczynne działanie dla kobiet w okresie menopauzy, eliminując przykre objawy spadku estrogenów.

Preparaty z wyciągiem z koniczyny czerwonej to m.in. Mabelle, Salus natura femiflavon.

Inne składniki pozytywnie wpływające na organizm kobiety w okresie menopauzy

Prócz surowców o działaniu fitoestrogenowym, do medykamentów przeznaczonych dla kobiet w okresie przekwitania często dodawane są inne związki, także o pozytywnym wpływie na organizm:

NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe) - są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania serca i naczyń krwionośnych, sprzyjają obniżeniu cholesterolu i trójglicerydów, normalizują ciśnienie krwi, wpływają korzystnie na stan skóry, włosów i paznokci
Wit. E
Wyciągi z surowców o działaniu uspokajającym tj. melisy, szyszek chmielu
Magnez
Szereg witamin oddziałujących na układ krążenia: Wit. B6, B12 oraz kwas foliowy

Życie po menopauzie

Okres przekwitania nie musi kojarzyć się z utratą kobiecości. Ważne jest oczywiście wsparcie najbliższych osób. W przetrwaniu tych zmian pomoże z pewnością też zdrowy, aktywny tryb życia:

ruch na świeżym powietrzu - każda aktywność fizyczna jest zbawienna dla organizmu i niejednokrotnie daje równie dobre efekty zdrowotne jak syntetyczne specyfiki
wybieraj sporty nieobciążające zbytnio stawów, ale jednocześnie pozwalające na ich pracę i umiarkowany wysiłek, tj. pływanie, joga, pilates
wzbogacaj codzienną dietę w warzywa strączkowe : fasola szparagowa, soczewica, groch, jedz także produkty sojowe: mąkę, kaszę sojową (kupisz je w sklepach ze zdrową żywnością)
wprowadź do codziennego jadłospisu na stałe pieczywo z pełnego ziarna; przekonaj się do kiełków, otrębów - to bogate źródło fitoestrogenów
ogranicz picie mocnej kawy, alkoholu, rzuć palenie papierosów
przestrzegaj regularnych wizyt u ginekologa oraz badań profilaktycznych

I co najważniejsze: mając na karku 50 lat, bagaż wielu doświadczeń i życiowej mądrości, możesz cieszyć się nadal pełnią życia i czerpać z niego nawet i więcej niż niejedna 20-latka!