Zdjęcie: Sarah
Migrena nie jest chorobą zagrażającą życiu. Nie należy jej jednak lekceważyć, gdyż może znacząco utrudniać funkcjonowanie chorego, wyłączając go czasowo z życia zawodowego, towarzyskiego i rodzinnego.Prawdopodobnie chorowali na nią: Elvis Presley, Vincent Van Gogh, Juliusz Cezar, Napoleon Bonaparte, czy Thomas Jefferson. Dzisiaj migrena jest chorobą społeczną, na którą cierpi około 10% populacji.
Czym jest migrena?
Jest przewlekłym schorzeniem neurologicznym charakteryzującym się występowaniem napadowych bólów głowy. Objawy mogą utrzymywać się od 4-72 godzin i występować z różnym nasileniem:
- lekkie (chory może sam funkcjonować, jednakże w stopniu ograniczonym)
- średnie
- ciężkie (pacjent leży w łóżku silna nietolerancja bodźców wzrokowych i słuchowych)
Częstość nawrotów w ciągu roku jest indywidualna i zależy od wielu czynników mogących dodatkowo prowokować napady.
Migrena częściej występuje u kobiet i ujawnia się zazwyczaj przed 35 rokiem życia. Obecnie uważa się, że jest schorzeniem dziedzicznym, występującym przez całe życie, aczkolwiek w niektórych przypadkach może ustąpić samoistnie. Zdarza się tak w okresie przekwitania u kobiet, w podeszłym wieku lub, gdy pierwszy atak miał miejsce w dzieciństwie, czy wieku młodzieńczym (szczególnie u chłopców). Łagodnieje u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
Jak rozpoznać migrenowe bóle głowy?
Objawy podstawowe:
- Jednostronny, tętniący ból głowy - silny lub bardzo silny
- Nasilenie bólu pod wpływem zwykłej aktywności ruchowej (np. wchodzenie po schodach) - odróżnienie od innych rodzajów bólu głowy
- Nudności, wymioty
- Światłowstręt, nadwrażliwość na zapachy i hałas
Mogą temu towarzyszyć (objawy niestandardowe):
- zawroty głowy (częste)
- dreszcze, poty
- biegunka, wielomocz
- kołatanie serca, duszność
Migrena z aurą i bez aury
Aura jest to zespół objawów poprzedzających właściwy napad bólu głowy i dotyczy około 10 proc. wszystkich chorych. Trwa od kilku do kilkunastu minut i najczęściej manifestuje się, jako centralnie migające punkty przed oczami (tzw. mroczki). Inne postacie to: ubytki w polu widzenia, mrowienie i drętwienie ust lub ręki, lekkie zaburzenia mowy, węchu.
W większości przypadków nic nie wskazuje na zbliżający się atak, choć niektórzy pacjenci skarżą się na zmiany nastroju, zaburzenie snu i apetytu na kilka godzin przed wystąpieniem bólu.
Cierpisz na migrenę wystrzegaj się czynników prowokujących napady:
- Stresu, niepokoju
- Nadmiernego snu lub przeciwnie - zmęczenia, niedospania
- Niedożywienia
- Uważaj na zmiany pogody
- Unikaj: kofeiny, tłustych potraw, czekolady, aspartamu (występujący w słodzikach dietetycznych), glutaminianu sodu (składnik zupek błyskawicznych, sosów, przypraw z torebki), mięsa konserwowanego związkami azotu, produktów zawierających tyraminę: czerwonego wina, niektórych serów, wędzonych ryb, wątróbek drobiowych, fig oraz niektórych orzechów, owoców: bananów, awokado, owoców cytrusowych
- Palenia papierosów lub ekspozycji na dym tytoniowy
- Silnego światła, niektórych mocnych zapachów
Zmiany hormonalne (w cyklu menstruacyjnym, leki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza okresu menopauzy) również mogą sprzyjać wystąpieniu migreny.
W razie bólu
Leczenie zazwyczaj jest doraźne. "Zwykłe" leki przeciwbólowe dostępne bez recepty (np. Aspiryna, Ibuprom, Apap, Nurofen Migrenol Forte, Solpadeine) są skuteczne tylko we wczesnej fazie napadu i zaczynają działać po około 1 godzinie.
Natomiast do przerywania już rozwiniętego bólu głowy, lub w średnio ciężkich przypadkach, lekarz przepisze leki bardziej wybiórcze w postaci zastrzyków, tabletek, spray'ów do nosa czy tabletek rozpuszczalnych.
W trakcie napadu ból głowy może złagodzić położenie zimnego kompresu. Zalecany jest odpoczynek w ciemnym pokoju z dala od hałasu.
Gdy migrenie towarzyszą wymioty, nie zapominajmy o uzupełnianiu płynów - zapobiegnie to odwodnieniu.
Z metod alternatywnych dobre rezultaty daje akupunktura wykonywana przez lekarza specjalistę.
Gdy ból powraca każdego dnia
Może to być sygnał pojawienia się postaci transformowanej (przewlekłej) migreny. Pacjent odczuwa ból całej głowy już po przebudzeniu, który trwa nieprzerwanie w ciągu dnia. W większości przypadków (80 proc.), jest to skutek nadużywania leków stosowanych w migrenowych bólach głowy (także tych dostępnych bez recepty), które paradoksalnie przy zbyt częstym stosowaniu same wywołują te dolegliwości. W takich wypadkach jedyne wyjście to ograniczenie zażywania tych preparatów. Inne możliwe przyczyny to: nadciśnienie tętnicze, depresja, klimakterium czy urazy głowy.
Migrena uważana jest za dodatkowy czynnik ryzyka udaru mózgu, szczególnie u młodych kobiet palących papierosy i stosujących doustna antykoncepcję.
Nie zwlekaj z zasięgnięciem porady lekarskiej, gdy:
1. Masz problemy z mową, widzeniem, utrzymaniem równowagi, szczególnie, gdy te objawy nie występowały w czasie poprzednich ataków.
2. Bóle nasilają się znacznie w pozycji leżącej
3. Atak zaczął się nagle (bez stopniowego narastania) pomimo wystrzegania się czynników prowokujących
4. Ból jest wyjątkowo silny, silniejszy niż zwykle.
mgr farm. Aneta Kocoł
