Jesteś tutaj:

X najczęstszych powodów bólu brzucha

Ból brzucha utrudnia codzienne funkcjonowanie, wywołuje lekki niepokój, zastanawia co jest jego przyczyną. Ponieważ pojawia się u wielu osób, warto nauczyć się rozpoznawać przyczynę dolegliwości.

X najczęstszych powodów bólu brzucha

Zdjęcie: Pierre Lognoul

Ból brzucha utrudnia codzienne funkcjonowanie, wywołuje lekki niepokój, zastanawia co jest jego przyczyną. Ponieważ pojawia się u wielu osób, warto nauczyć się rozpoznawać przyczynę dolegliwości.

Zastanów się gdzie dokładnie boli

Określenie ból brzucha jest bardzo nieprecyzyjne, ponieważ jama brzuszna mieści w sobie wszystkie organy odpowiadające za trawienie pokarmu, narządy moczowe oraz rodne. Określenie dokładnej lokalizacji bólu pomaga wykryć przyczynę.

1. Ból w nadbrzuszu, czyli poniżej linii żeber
  • sugeruje problemy z żołądkiem lub dolną częścią przełyku
  • jeśli lokalizuje się po prawej stronie, może pochodzić od wątroby lub pęcherzyka żółciowego
  • lokalizacja po lewej stronie wskazuje na trzustkę, ból promieniujący od klatki piersiowej może wskazywać na problemy z sercem lub płucami
2. Ból w okolicach pępka
  • sugeruje problemy z jelitami, ale przyczyną mogą być również schorzenia nerek
3. Ból w podbrzuszu
  • wskazuje na problemy z końcowymi odcinkami jelit, schorzenia nerek i dróg moczowych, tu odczuwalne są bóle narządów rodnych i bóle menstruacyjne
4. Ból rozlany, czyli gdy ciężko określić lokalizację
  • ból może być reakcją na sytuacje stresujące, pojawia się często u osób ze słabą psychiką, cierpiących na nerwicę
  • towarzyszy zatruciom pokarmowym, infekcjom przewodu pokarmowego jak na przykład grypa żołądkowa
  • przyczyna może tkwić z zaburzonej pracy jelit, z powodu toczącego się tam przewlekle stanu zapalnego - zespół jelita drażliwego
  • może wskazywać na powiększenie się organów miąższowych tj. wątroby czy śledziony

Co wywołało ból i jaki jest jego charakter?

Ból w obrębie jamy brzusznej może mieć charakter skurczowy (tzw. ból spastyczny) lub stały (tzw. ból trzewny), przejawiający się jako kłucie, ucisk, pieczenie.

Przyczyną bólu spastycznego jest skurcz mięśni gładkich ścian jelit, pęcherzyka żółciowego, macicy czy pęcherza moczowego. Ból ma charakter przemijający, na zmianę nasila się i słabnie, reaguje na środki rozkurczające. Powodem skurczów mięśniówki gładkiej może być reakcja na stres, niewłaściwa dieta czy drobnoustroje. Przykładowo obfite, tłuste posiłki popite alkoholem mogą skutkować atakiem kolki żółciowej. Wzmożona produkcja żółci i skurcz mięśni pęcherzyka powodują wzrost ciśnienia w drogach żółciowych i ból. Ból może się znacznie nasilić jeśli atakowi kolki towarzyszy przemieszczanie się kamieni żółciowych.

Ból trzewny mimo, że nieraz mniej uporczywy niż ból spastyczny, ma często poważniejsze przyczyny. Wśród powodów bólu trzeba wymienić stan zapalny toczący się w obrębie błony śluzowej żołądka, jelit, trzustki, chorobę wrzodową, niewydolność wątroby, guzy i nowotwory.

Najczęstsze przyczyny bólu brzucha

Każdy rodzaj bólu wymaga innego leczenia. Nie ma jednego bezpiecznego leku, który zwalczyłby dolegliwości. W przypadku problemów w obrębie przewodu pokarmowego duże znaczenie ma codzienna dieta. Posiłki powinny być lekkostrawne, należy unikać kawy, alkoholu, papierosów, które nasilają pracę żołądka i jelit. Masaż brzucha, ciepłe okłady, herbatki ziołowe (np. mięta, rumianek, melisa) pomogą rozluźnić mięśnie i złagodzić ból.

Oprócz zwalczania bólu w obrębie jamy brzusznej, trzeba leczyć przyczynę zaburzeń.

1) Niestrawność

Niestrawność wynika głównie z przejedzenia się i ciężkostrawnej diety. Dokucza głównie osobom starszym o osłabionej pracy wątroby i żołądka. Oprócz bólu, pieczenia w żołądku, mogą pojawić się wzdęcia, nudności, odbijanie się, biegunka.

Aby złagodzić niestrawność warto sięgnąć po wspomagające trawienie preparaty ziołowe: krople żołądkowe czy miętowe, zioła Bittnera.

Zgagę i pieczenie wyeliminują preparaty zmniejszające kwasowość soku żołądkowego - mleczka do picia lub tabletki do ssania z solami magnezu, glinu lub wapnia (np. Alugastrin, Manti, Rennie, Gealcid), preparaty z ranitydyną (np. Ranigast), omeprazolem (np. Bioprazol) lub pantoprazolem (np. Controloc Control).

Na podrażniony żołądek nie można zażywać aspiryny i tak zwanych niesterydowych leków przeciwzapalnych tj. ibuprofenu, naproxenu, meloksykamu.

2) Grypa żołądkowa i zatrucie pokarmowe

Infekcjom wirusowym i bakteryjnym przewodu pokarmowego, oprócz bólu towarzyszą często biegunka i wymioty, których nie należy hamować. Należy zadbać, aby u chorego nie doszło do odwodnienia. Oprócz płynów nawadniających z elektrolitami można podać preparaty z kulturami bakterii kwasu mlekowego, które szybciej przywrócą prawidłową pracę jelit.

Podobny przebieg jak zatrucie może mieć alergia pokarmowa, jednak nie towarzyszy jej gorączka. Przykładowo u osób z nietolerancją laktozy, po spożyciu mleka dochodzi do bolesnych skurczów jelit i biegunki.

3) Zaparcia

Zalegające masy kałowe uciskają ściany jelita i drażnią zakończenia przebiegających nerwów wywołując ból. Leniwa praca jelit wynika z błędów dietetycznych, siedzącego trybu życia, czynników emocjonalnych, ale może mieć poważniejszą przyczynę - chorobę metaboliczną organizmu. Wyregulowanie pracy jelit wyeliminuje uczucie pełności, nieprzyjemny ucisk i ból.

4) Problemy z wątrobą

Alkohol, tłuste posiłki, leki (nawet przeciwbólowy paracetamol) - to wszystko silnie nadwyręża wątrobę. Postępująca niewydolność organu może prowadzić do marskości i martwicy. Problemy z wątrobą manifestują się często na skórze, która przybiera żółtawy kolor, zażółcają się również gałki oczne.

Osłabioną wątrobę można wspomóc preparatami regenerującymi z fosfolipidami (np. Essentiale forte), aminokwasami (np. Hepatil), ziołami i izolowanymi z nich substancji (np. Raphacholin, Sylimarol, Boldovera)

5) Bóle natury kobiecej

Comiesięczna dolegliwość wielu kobiet to uporczywe bóle menstruacyjne, które lokalizują się w podbrzuszu i promieniują do okolicy krzyżowej pleców. Ból wynika ze skurczów macicy i jej niedokrwienia. Przeważnie intensywność bólu maleje po pierwszej ciąży. Zbyt nasilone objawy wymagają wizyty u ginekologa, ponieważ mogą wynikać z zaburzonej budowy czy chorób narządów rodnych.

W walce z bólem można sięgnąć po środki przeciwbólowe, ale nie na bazie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny), ponieważ obniża on krzepliwość krwi i może nasilić krwawienie. Skurcze macicy złagodzą środki rozkurczowe z hioscyną (Buscopan, Vegantalgin H) lub drotaweryną (NO-SPA, Galospa).

Kiedy zgłosić się do lekarza?

W sytuacji, gdy znamy przyczynę bólu brzucha, dolegliwości można leczyć samemu.

Jednak jeśli ból ma charakter przewlekły lub często nawraca i nie reaguje na domowe sposoby, należy skonsultować się z lekarzem specjalistą.

O ile wizytę u specjalisty można odłożyć na kilka dni, niektórych przypadków bólu brzucha nie można bagatelizować.

Zgłoś się na pogotowie lub wezwij karetkę jeśli:

  • ból pojawił się po urazie czy wypadku - mocne uderzenie może spowodować pęknięcie narządów wewnętrznych i zagrażający życiu krwotok
  • bólowi towarzyszą wymioty z krwią lub żółcią, wysoka gorączka
  • istnieje podejrzenie zatrucia rośliną czy środkiem chemicznym
  • ból pojawia się u kobiety w ciąży
  • ból promieniuje od serca, towarzyszy mu osłabienie, niskie ciśnienie
  • dolegliwości mają nagły i silny przebieg, a ból narasta - mogą wskazywać między innymi na pęknięcie wrzodu, całkowitą niedrożność jelit (przyczyną połknięcie ciała obcego, skręt jelit, zalegające masy kałowe, przepuklina), atak wyrostka robaczkowego (ból nasila się przy kichaniu, kaszlu, ucisku), ostre zapalenie trzustki
mgr farm. Dorota Gruszka

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pracuje w aptece ogólnodostępnej.
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także