Zdjęcie: Gregg O'Connell
Prezentujemy drugi z cyklu artykułów dotyczących wstydliwego problemu - nadpotliwości.Leczenie nadpotliwości (podobnie jak innych schorzeń) dzielimy na objawowe i przyczynowe.
Do leczenia objawowego,
łagodzącego nieprzyjemne symptomy, ale działającego jedynie doraźnie zaliczamy:- utrzymanie prawidłowej higieny ciała poprzez systematyczne kąpiele (minimum dwa razy dziennie) z użyciem kosmetyków zawierających substancje antybakteryjne (mydeł, płynów do kąpieli czy żeli pod prysznic) lub w wyciągach z ziół (z kory dębu, mięty, liści orzecha włoskiego, szałwi, rumianku, kory brzozy) (2-3 razy w tygodniu),
- depilacja lub golenie okolicy pach i pachwin,
- rezygnacja z zapuszczania wąsów i brody,
- noszenie ubrań z przewiewnych, naturalnych tkanin, w luźnych fasonach i częste ich zmienianie,
- noszenie skórzanego obuwia i stosowanie dezodorantów do butów (np. firmy SCHOLL),
- unikanie bodźców powodujących nasilenie pocenia (przegrzanych pomieszczeń, pikantnych potraw, alkoholu, kawy, stresu),
- stosowanie antyperspirantów zawierających sole aluminium, które czasowo blokują przewody potowe. Stosuje się je na dzień, na suchą, czystą skórę, początkowo codziennie, następnie aplikacje zmniejsza się do 1 na 2-3 tygodnie. Ich skuteczność wynosi do 90%, niestety z czasem mogą powodować podrażnienia skóry. Ponadto ich długotrwałe stosowanie może nie być obojętne dla zdrowia, więc przy konieczności wieloletniego stosowania warto skonsultować się z lekarzem.
- stosowanie naparów z ziół (głównie Szałwii lekarskiej np. HERBAPOL Szałwia Fix) i leków homeopatycznych,
- przyjmowanie leków cholinolitycznych (blokujących układ współczulny unerwiający gruczoły potowe), zawierających pochodne atropiny np. BELLERGOT, BELLAPAN, SORMODREM. Ich stosowanie może się odbywać jedynie pod kontrolą lekarza.
- zabiegi jonoforezy (stosowane przy nadpotliwości dłoni, stóp i pach) z użyciem wody lub z dodatkiem środków cholinergicznych. Polegają one na rozrywaniu kanałów jonowych w gruczołach potowych z użyciem prądu stałego o odpowiednim natężeniu. Głównymi przeciwwskazaniami do wykonania zabiegu są: ciąża, problemy z układem sercowo-naczyniowym, padaczka, poparzenia słoneczne i otwarte rany.
- wstrzykiwanie toksyny botulinowej typu A (BOTOX, DYSPORT). Jest ona podawana śródskórnie (w gabinecie lekarskim) w miejsca, gdzie występuje nadmierna potliwość i powoduje blokadę działania nerwów, które zaopatrują gruczoły potowe. Zdarza się, że po zabiegu może utrzymywać się miejscowa bolesność, zmniejszenie czucia powierzchownego, zaburzenia wykonywania precyzyjnych ruchów dłoni. Efekty można zauważyć po kilku, kilkunastu dniach od zabiegu, zaś utrzymuje się przeważnie od 6 do 12 miesięcy i wymaga powtórzenia.
Czy są doustne preparaty zmniejszające potliwość dostępne bez recepty?
Na polskim rynku dostępny jest obecnie jeden preparat w tabletkach regulujący nadmierne pocenie PERSPI BLOCK zawierający Szałwię lekarską, Skrzyp polny i Melisę lekarską. Oprócz tego dostępne są preparaty homeopatyczne np. MEZEREUM D4 i D3, DR. RECKEWEG R32 Krople przeciw poceniu się.
Leczenie przyczynowe
możliwe jest w przypadku nadpotliwości wtórnej, w przypadku której leczy się chorobę leżącą u podłoża nadmiernego wydzielania potu.
Możliwe jest również leczenie operacyjne do którego zaliczamy:
- usunięcie wszystkich gruczołów potowych pod pachami,
czasem również z wycięciem skóry w tej okolicy. Zawsze usuwa się tłuszczową tkankę podskórną w okolicy pachy (liposukcja). Pomyślny rezultat zabiegu sięga 90%, ale wiąże się z powstaniem blizn mogących prowadzić do ograniczenia zakresu ruchu ramion.Powikłania po zabiegu:
- krwawienia pooperacyjne,
- bliznowce,
- kompensacyjna nadpotliwość (wzrost wydzielania potu w innych regionach ciała),
- infekcje.
- usunięcie zwoju nerwowego odpowiedzialnego za stymulację gruczołów potowych (sympatektomia).
Powikłania po sympatektomii:
- krwawienia pooperacyjne,
- odma opłucnowa,
- neuropatie i neuralgie (bóle mięśniowe),
- bliznowce,
- kompensacyjna nadpotliwość (wzrost wydzielania potu w innych regionach ciała)
Oprócz metod farmakologicznych i chirurgicznych w leczeniu nadpotliwości stosuje się psychoterapię. Jest ona skuteczna nie tylko w przypadku objawów występujących jako skutek pobudzenia emocjonalnego, ale również w przypadku nadpotliwości innego pochodzenia, ze względu na niską samoocenę osoby dotkniętej tym schorzeniem. Efektywność leczenia tą metodą w monoterapii nie jest wysoka, jednak łączenie metod może okazać się bardziej skuteczne.
mgr farm. Dominika Froehlich-Jeziorek
