Pierwsza pomoc w oparzeniach termicznych skóry.

Zdjęcie: Jeremy Noble

Znaczna ilość oparzeń termicznych przydarza się w domu. Krzywo postawiony garnek, gorące żelazko, do tego nieświadomość dziecka i wypadek gotowy. Gorące przedmioty, para wodna, wrzątek, rozgrzany olej potrafią poważnie uszkodzić skórę, ale nawet zagrozić życiu.

O ile lekkie oparzenia dotyczą tylko skóry, poważniejsze przypadki mogą skutkować wstrząsem i utratą przytomności.

Czy można stwierdzić jak ciężkie jest oparzenie?

Wygląd oparzonego miejsca sugeruje czy doszło do lekkiego oparzenia I stopnia, czy do poważniejszych uszkodzeń II bądź III stopnia. O rozległości uszkodzeń decyduje działająca temperatura i czas kontaktu ze skórą. Przykładowo woda o temperaturze 45?C oparza po 5 minutach, ale o dziesięć stopni wyższa uszkadza skórę już po 1 sekundzie.

Przy poparzeniu I stopnia skóra jest zaczerwieniona i bolesna. Może pojawić się mały obrzęk, który nie zagraża zdrowiu. Te oparzenia mogą być leczone na własną rękę, objawy ustępują po kilku dniach.

Wrzątek czy rozgrzany olej wywołują przeważnie oparzenia II stopnia. Dotyczą one nie tylko naskórka, ale i skóry właściwej. Na skórze pojawiają się pęcherze z płynem. Miejsce jest bardzo bolesne, a gojenie ran może potrwać nawet 2-3 tygodnie.

W oparzeniach III stopnia martwicy ulega cała warstwa skóry, również zakończenia nerwów, dlatego nie odczuwa się bólu. Skóra przybiera barwę od białej przez białoszarą do brunatnej. Leczenie wymaga przeważnie przeszczepu skóry.

Jak postępować przy oparzeniach?

Gdy dochodzi do oparzenia skóry trzeba działać szybko. Pierwsze 2 minuty po wypadku mają kluczowe znaczenie, by uratować jak największe partie skóry.

1. Odsłoń poparzoną skórę. Usuń odzież z uszkodzonej skóry, ale nie staraj się na siłę ściągać ubrania. Odzież, która przylgnęła do rany, może usunąć tylko lekarz.

2. Jak najszybciej staraj się schłodzić oparzone miejsce, zmniejszy to ból i ograniczy rozległość uszkodzenia. Przy schładzaniu zdejmij biżuterię, zegarek. Gdy pojawi się obrzęk, ozdoby mogą utknąć na ciele.

Czego użyć do schładzania? Najlepiej bieżącej wody w temperaturze około 20?C. Gdy nie ma dostępu do bieżącej wody, można zanurzyć poparzone miejsce w pojemniku z inną obojętną cieczą, nawet mlekiem czy piwem. Schładzanie należy kontynuować około 20 min, do ustąpienia bólu lub pojawienia się lekarza.

3. Na poparzone miejsce nakłada się jałowy opatrunek z gazy lub kompresu. Jeśli brakuje jałowego opatrunku, można użyć wyprane i wyprasowane prześcieradło.

4. W czasie poparzenia dochodzi do znacznej utraty płynów, ponieważ zwiększa się przepuszczalność naczyń krwionośnych. Aby nie dopuścić do zaburzeń pracy serca czy świadomości powinno się podawać ciepłe napoje, soki.

5. Poszkodowanemu można podać leki przeciwbólowe z paracetamolem (dla dzieci) lub ibuprofenem.

Czego się wystrzegać przy oparzeniach?

Nie przekuwaj pojawiających się pęcherzy.

Nie smaruj oparzonego miejsca maściami, tłuszczem, śmietaną, żeby nie zakazić rany. Lekarz może zdecydować o zastosowaniu maści przeciwbakteryjnej lub odpowiedniego opatrunku. Aby wspomóc regenerację skóry, na zagojone miejsce można nakładać maść z alantoiną i pantenolem (np. Alantan Plus, Bephanten)

Preparaty łagodzące oparzenia jak Panthenol, Thermcool można stosować tylko na lekkie oparzenia, bez wyraźnego uszkodzenia skóry.

Zadbaj o bezpieczeństwo w domu

Małe dzieci są szczególnie narażone na oparzenia termiczne, a ich skóra jest bardziej wrażliwa niż dorosłych.

? Zwracaj uwagę na dziecko gdy używasz żelazka, grzałki, prostownicy do włosów i innych urządzeń stanowiących potencjalne zagrożenie

? Sprawdzaj temperaturę wody przygotowanej do kąpieli dziecka

? Podawaj dziecku do picia tylko ostudzone płyny

Czy oparzenia można leczyć samemu?

Oparzenia wydają się często mniej niebezpieczne niż są naprawdę. Lekkie oparzenia goją się dość szybko, ale uszkodzona skóra może łatwo ulec zakażeniu. Dlatego jeśli nawet lekkie oparzenie zajmuje obszar skóry odpowiadający wielkości dłoni, lepiej udać się do lekarza.