Sposoby radzenia sobie z chorobą lokomocyjną u kobiet w ciąży i u dzieci

Zdjęcie: 55Laney69

Podróże stanowią dla niektórych osób upragnioną przygodę, ale są też osoby, dla których słowo podróż, równoznaczne jest z udręką. Choroba lokomocyjna występuje pośród wszystkich grup wiekowych. Szczególnie jednak jest dokuczliwa w przypadku dzieci i kobiet w ciąży, a więc osób, dla których wybranie odpowiedniego leku jest trudniejsze ze względu na szereg przeciwwskazań. Mając na uwadze własne bezpieczeństwo, należy świadomie podejmować decyzję o zastosowaniu preparatu, który ma za zadanie uprzyjemnić przejazd wybranym środkiem transportu.

Na co należy zwrócić uwagę w trakcie podróży z osobami cierpiącymi na chorobę lokomocyjną?

Miejsce siedzące

Należy wybierać miejsce siedzące zapewniające widok zgodny z kierunkiem poruszania się pojazdu oraz gwarantujące najmniejsze drgania i najlepszy widok na wprost drogi z nie wiele zmieniającym się horyzontem. Siadanie tyłem sprzyja wywoływaniu nudności. W samochodzie, kobieta ciężarna powinna zająć miejsce obok kierowcy, natomiast dziecko z tyłu, po środku siedzeń, lub z przodu jeśli osiągnęło już wiek 12 lat, lub wzrost 150 cm.

Szybkość jazdy

Duża prędkość z jaką przemieszcza się pojazd wpływa niekorzystnie na cierpiących na chorobę lokomocyjną, ponieważ wprowadza dezorientację pomiędzy poszczególnymi elementami odpowiedzialnymi za odbiór i przekaz informacji do mózgu. Planują trasę lepiej wybierać drogi jak najmniej kręte.

Powietrze

Stały napływ świeżego powietrza polepsza samopoczucie, zmniejszając ryzyko mdłości i zawrotów głowy.

Pozycja

Półleżąca pozycja z podparciem głowy na zagłówku zwiększa komfort podróży, sprzyja również zaśnięciu, co ułatwia zniesienie podróży.

Koncentracja

Przymknięcie powiek jest równoznaczne z uniknięcie oglądania szybko zmieniającego się krajobrazu. Dla dzieci warto wymyślać zabawy, które nie wymagają skupiania się na zmieniających się obrazach, można spróbować śpiewania piosenek.

Dym papierosów

Absolutny zakaz palenia w towarzystwie chorego, zwłaszcza, że jest to dziecko bądź kobieta w ciąży.

Postoje

Częste przerwy, umożliwiające zaczerpnięcie świeżego powietrza i chwilowy odpoczynek dla oczu od ciągle przemieszczających się obrazów.

Posiłki i napoje

Spożycie lekko strawnego posiłku zaleca się przynajmniej na pół godziny przed wyjazdem w celu uchronienia się przed uczuciem głodu i skurczom żołądka. W trakcie podróży można pić napoje, ale nie powinny być to napoje gazowane, gdyż wzmagają wzdęcie. Posiłki w trakcie podróży nie powinny być tłuste, ani o intensywnym zapachu, ponieważ sprzyjają niestrawności i mdłościom. Sugeruje się, że banany są idealną przekąska w trakcie podróży osób cierpiących na chorobę lokomocyjną, ponieważ znoszą mdłości.

Pasy

Dziecko powinno być odpowiednio zapięte pasem, tak aby nie uciskał on na brzuch ani na szyje. Ciężarne powinny umiejętnie przypinać się pasami, układając pas w ten sposób, żeby znajdował się pod podbrzuszem i nad brzuchem, równocześnie nie naciskając zbyt mocno. Kobiety ciężarne z widoczną ciążą, zgodnie z prawem Polskim nie mają obowiązku zapinania pasów, ale mogą wyposażyć samochód w specjalnie dla nich przygotowane nakładki na pasy bezpieczeństwa.

Czy choroba lokomocyjna jest domeną wieku dziecięcego?

Sugeruje się, że u dzieci częściej niż u dorosłych występują dolegliwości związane z podróżowaniem. Wynika to z powolnego wykształcania zdolności organizmu do akceptacji niezgodności informacji jakie obserwuje oko, a jakie są odbierane przez mózg.

Choroba lokomocyjna uwidacznia się dopiero w wieku najwcześniej przedszkolnym a zazwyczaj wczesno szkolnym, natomiast nie dotyczy niemowląt. Jest to w pewien sposób zaletą, ponieważ większość leków dostępnych na rynku, nie może być stosowana u najmłodszych.

Kobiety ciężarne natomiast, zwłaszcza w początkowym stadium ciąży są obarczone nasilonymi wymiotami. W tym okresie jeśli tylko istnieje taka możliwość powinny ograniczyć dalekie podróże.

Jakie leki można stosować u dzieci i kobiet w ciąży?

Preparaty farmaceutyczne stosowane w chorobie lokomocyjnej nie zawsze mogą być swobodnie przyjmowane przez kobiety ciężarne i dzieci. Zawsze decyzję o zastosowaniu leku należy skonsultować z lekarzem. Jeśli lekarz początkowo przepisał lek, który w załączonej ulotce zawiera wyraźne przeciwwskazania do stosowania w ciąży lub u małych dzieci, należy ponownie skonsultować wybór z lekarzem, zwłaszcza jeśli nie uprzedził o możliwych działaniach niepożądanych stosowania leku u tych grup społecznych.

Wśród bezpiecznych dla dzieci i kobiet w ciąży lekarstw znajdą się preparaty roślinne na bazie imbiru. Kłącze imbiru zawiera składniki hamujące odruch wymiotny a siła jego działania jest prawdopodobnie nawet większa niż preparatu Aviomarin, co zostało udokumentowane eksperymentalnie. Dodatkowo interesującą zaletą jest niewywoływanie senności, która jest nieunikniona w przypadku stosowania preparatów takich jak na przykład Aviomarin.

Dostępne preparaty to między innymi:

Imotiv, w przypadku leku o nazwie Imotiv, nie ma przeciwwskazań odnośnie kobiet ciężarnych ani wieku dziecka.

Boiron Cocculine, lek homeopatyczny występujący w formie tabletek. Jest on zupełnie bezpieczny dla dzieci oraz ciężarnych. Dodatkowo nie powoduje senności ani zaburzeń koncentracji.

Avioplant oraz Avioplant Junior posiada zastrzeżenie odnośnie wieku dziecka poniżej 6. roku życia, dlatego można go podawać tylko dzieciom w wieku szkolnym, natomiast nie może być stosowane u ciężarnych.

Lokomotiv (tabletki do ssania, syrop lub kapsułki), może być stosowany u dzieci powyżej 3. roku życia, jednakże ze względu na brak informacji dotyczących wpływu na kobiety ciężarne, nie zaleca się zażywania tego leku bez konsultacji z lekarzem.

MAMMA MAMARIN jest nowym preparatem (w formie tabletek) przeznaczonym dla kobiet w ciąży. W swoim składzie zawiera nie tylko wyciąg z kłącza imbiru ale również witaminę B6. Ilość witaminy B6, jaka znajduje się w preparacie zapewnia możliwość przeciwdziałania nudnościom wynikającym z jej niedoboru. Zatem lek MAMMA MAMARIN może być bezpiecznie stosowany przez ciężarne zarówno w chorobie lokomocyjnej, jak również w celu złagodzenia nudności zwykle towarzyszących okresowi ciąży.

Większość z tych preparatów może być bezpiecznie stosowana u dzieci powyżej 6. roku życia, ale warto zauważyć, że dopiero w tym wieku zaczynają się problemy z nudnościami w trakcie podróży.

W przypadku kłącza imbiru należy pamiętać, że nie wolno spożywać sproszkowanej postaci bez osłony tzn. kapsułki, ponieważ może spowodować podrażnienie przełyku.

Jakich leków nie wolno stosować u ciężarnych i małych dzieci?

Leki zwyczajowo kupowane w aptece często są przeciwwskazane u kobiet w ciąży i u dzieci. Przykładowym lekiem, który jest najczęściej kupowany przez osoby cierpiące na chorobę lokomocyjną jest Aviomarin. Nie jest on lekiem wskazanym do stosowania przez te dwie grupy. Podobnie w przypadku leku o nazwie Diphergan (lub innych w skład, których wchodzi prometazyna) istnieje bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania u dzieci. Lek ten, czasami zapisywany przez lekarzy, spowodował występowanie tak zwanego "syndromu śmierci łóżeczkowej niemowlaków", powodował silne uspokojenie doprowadzając do bezdechu (zablokowania oddychania), więc kategorycznie nie wolno go stosować u dzieci.

Czy metody niekonwencjonalne działają na chorobę lokomocyjną?

Zaklejanie pępka

Niektórzy polecają zaklejanie dzieciom (ale nie tylko nim) pępka dwoma plastrami na krzyż. O skuteczności tej metody ciężko powiedzieć jednoznacznie. Bardzo wiele osób twierdzi, że jest to najlepszy sposób na zapobieganie wymiotom.

Gdzie szukać wytłumaczenia dla tej kontrowersyjnej metody?

Odpowiedź można odnaleźć w medycynie niekonwencjonalnej - akupunkturze i akupresurze. Trzeba zatem odnieść się do tak zwanych "Czakr" - czyli wirujących ośrodków energii. Wśród nich znajduje się "Czakra pępka", która zgodnie z tą ideologia kontroluje i energetyzuje jelita i wyrostek robaczkowy. Można więc poddać się sugestii, że zaklejenie pępka zahamowuje funkcjonowanie jelit, tym samym nie doprowadzając do ich nadmiernej pracy, ogranicza refluks żołądkowy i zapobiega wymiotom.

Czy warto spróbować zakleić pępek dziecku?

Nie zaszkodzi spróbować i czy faktycznie zadziała to w dużej mierze będzie zależne od nastawienia. Jeśli dziecko zapewni się, że już na pewno nie będzie czuło mdłości, to będzie mniej zestresowane i nie będzie się koncentrować na swoim problemie a dzięki temu, przezwycięży chorobę. Pozytywne nastawienie i próba odwrócenia uwagi od problemu może odegrać kluczową rolę w leczeniu.

Plastry Transway firmy ACCORE INTERNATIONAL

Swój mechanizm działania również opierają na medycynie niekonwencjonalnej. Naklejając plaster w odpowiednim miejscu, a więc na nadgarstkach, poniżej dwóch szerokości kciuka od zgięcia nadgarstka, zapewnia się masaż punktu akupunkturowego zwanego Neiguan. Miejsce to ma odpowiadać za kontrolę stanu wewnętrznego, będąc odpowiedzialnym za przeciwdziałanie i leczenie nudności oraz wymiotów. Plastry należy przyklejać na około 15 minut przed podróżą, ale również dopuszczalne jest zastosowanie plastrów w chwili wystąpienia objawów. Producent informuje o konieczności zdjęcia zegarka czy też bransoletek, aby plaster ściśle przylegał do skóry. Po usunięciu plastrów, może pojawić się zaczerwienienie, które jest przewidzianym skutkiem ubocznym, mijającym po niedługim czasie. Mimo, że plaster nie posiada żadnych substancji chemicznych i nie wywołuje działań niepożądanych, nie jest zalecane jego stosowanie u dzieci poniżej 3. roku życia. Ponadto nie powinno się naklejać plastrów na uszkodzoną skórę lub skórę alergiczną. Kobiety w ciąży oraz dzieci powyżej 3. roku życia mogą spokojnie stosować ten środek zapobiegający chorobie lokomocyjnej. Dodatkową zaletą jest brak wpływu na zdolność kierowania pojazdami i fakt, że działanie plastra utrzymuje się tak długo jak długo jest on przyklejony. Wykazuje również działanie uspokajające, polepszające samopoczucie i osłabiające odczuwanie stresu.

Cukierki i ciasteczka imbirowe

Jest to znacznie bardziej przystępna dla dzieci forma lekarstwa, spotykająca się z aprobatą młodych pacjentów.

Co zrobić jeśli dziecko lub kobieta w ciąży wymiotuje?

Przede wszystkim należy przerwać podróż. Spacer uspokoi chorego i złagodzi uczucie mdłości. Nie wolno zapominać, że w trakcie wymiotów traci się znaczne ilości płynów, które trzeba uzupełnić. Najlepszym rozwiązaniem będzie picie wody mineralnej, która zapobiegnie odwodnieniu i nie wpłynie niekorzystnie na komfort pracy przewodu pokarmowego jak na przykład napoje gazowane czy soki.

Kinga Dziwisz

konsultacja mgr farm. Aleksandra Uruszczak