Zdjęcie: Craig Sunter - Thanx 2 Million ;-))
Ból pleców i kręgosłupa nie stanowi zagrożenia dla życia, ale jest poważnym problemem społecznym. Dotyka około 70% osób po 30 roku życia, przy czym do lekarza zgłasza się tylko 10% cierpiących. Tymczasem problem z kręgosłupem może odbijać się na całym organizmie w formie bólów głowy, problemów z trawieniem, niewydolności oddechu. Zlekceważony pociąga za sobą ryzyko inwalidztwa.
Co predysponuje do bólu lędźwi i krzyża?
- przesunięcie kręgów w stosunku do osi kręgosłupa jako skutek urazu lub wrodzonej złej postawy ciała
- nadmierne napięcie mięśni przykręgosłupowych spowodowane stresem, brakiem aktywności fizycznej czy przeciążeniem intensywnym wysiłkiem fizycznym
- zmiany zwyrodnieniowe stawów i kręgów
- przeciążenie kręgosłupa jako wynik nadwagi czy forsownych czynności
Przesunięte kręgi lub jądra, wysunięte ze spajających kręgosłup krążków międzykręgowych, mogą drażnić korzenie nerwowe i wywoływać tym samym ból. Podobnie napięte mięśnie, ściskają nerwy i utrudniają prawidłowe dotlenienie tkanek.
Najpopularniejsze dolegliwości dolnej partii pleców to korzonki, postrzał i rwa kulszowa - czym się różnią?
Pod pojęciem "korzonki" lub "zapalenie korzonków" kryją się zespoły bólowe dolnej partii pleców, związane z uciskiem lub drażnieniem korzeni nerwów tj. postrzał i rwa kulszowa. Obie dolegliwości mają podobne przyczyny i objawy. Związane są ze wspomnianą już dyskopatią (przesunięciem jądra w krążku międzykręgowym).
W rwie kulszowej ból umiejscowiony jest jakby głębiej, promieniuje przez pośladek wzdłuż tylnej lub bocznej powierzchni uda, aż do łydki i stopy. Ból nasila się przy podnoszeniu nogi w czasie leżenia na plecach i przy pochylaniu się. Rwie kulszowej mogą towarzyszyć zaburzenia czucia i niedowłady mięśni nóg.
Z kolei postrzał (inaczej lumbago) cechuje nagły, silny ból, który utrudnia wykonanie dalszego ruchu i znalezienie bezbolesnej pozycji. Zaskakuje najczęściej przy pochylaniu się, dźwiganiu ciężkich przedmiotów, wykonywaniu ruchów skrętnych tułowia. Odruch kaszlu, kichania, parcia nasila odczucie bólu.
Zadbaj o plecy zanim zabolą
1. Staraj się utrzymywać prawidłową pozycję ciała
Większość dnia spędzamy w wygodnej pozycji siedzącej, z lekko zgarbionymi plecami. Pozornie nie wymaga ona wysiłku, ale w rzeczywistości silnie obciąża stawy i więzadła. Skutkuje to osłabieniem mięśni i szybszym "zużyciem" stawów. Utrzymanie prawidłowej pozycji ciała odbierane jest przez nas jako forma wysiłku. Wymaga ułożenia kręgosłupa zgodnie z jego naturalnymi krzywiznami. Mięśnie pracują, ale odciążają dzięki temu krążki międzykręgowe.
W pozycji siedzącej zadbaj by klatka piersiowa skierowana była do góry, łopatki ściągnięte, barki w jednej linii a szyja wyprostowana. Gdy musisz długo siedzieć, co jakiś czas wstań i rozciągnij plecy.
2. Unikaj ruchów nieprzyjemnych dla kręgosłupa
Podnoszenie, pchanie, dźwiganie to czynności przy, których kręgosłup cierpi najbardziej. Staraj się odciążyć plecy. Ciężkie przedmioty podnoś przez prostowanie kolan i bioder, a nie pleców.
Po wstaniu z łóżka, zanim narzucisz sobie szybkie tempo, rozciągnij się.
W przypadku gdy zaskoczy Cię ostry ból pleców, unikaj pozycji i ruchów zwiększających nacisk na dyski, jak siedzenie, skłony, podnoszenie cięższych przedmiotów.3. Wzmocnij mięśnie pleców
Zadbaj o codzienną porcję ruchu. Nawet mała dawka ćwiczeń każdego dnia przynosi więcej korzyści niż duży wysiłek fizyczny raz na tydzień. Dla pleców najlepsza forma ruchu to dynamiczny, rytmiczny chód (np. nordic walking) oraz pływanie na plecach i kraulem. Woda odciąża dyski wymuszając pracę mięśni. Trening całego ciała zapewni również taniec czy aerobik.
Przed podjęciem wysiłku fizycznego zadbaj o odpowiednią rozgrzewkę. Zapobiegnie to nadmiernemu przeciążeniu mięśni i więzadeł stawowych.
4. Zapewnij odpoczynek plecom
Gdy dokucza Ci ból krzyża ułóż się w pozycji odciążającej dolne partie kręgosłupa. Połóż się na plecach z kolanami przyciągniętym do klatki piersiowej, rękami obejmij nogi.
Wybierz wygodny materac do spania.
mgr farm. Dorota Gruszka