Jesteś tutaj:

Wpływ antykoncepcji hormonalnej na zdrowie kobiety

Panuje przekonanie, że antykoncepcja hormonalna może w sposób szkodliwy wpływać na zdrowie kobiety. Czy to prawda? W jaki sposób tabletki antykoncepcyjne zaburzają gospodarkę hormonalną kobiet?

Wpływ antykoncepcji hormonalnej na zdrowie kobiety

Zdjęcie: Surija / "Sray"

Panuje przekonanie, że antykoncepcja hormonalna może w sposób szkodliwy wpływać na zdrowie kobiety. Czy to prawda?

W jaki sposób tabletki antykoncepcyjne zaburzają gospodarkę hormonalną kobiet?

Przypomnijmy, że pod hasłem „tabletki antykoncepcyjnej” kryją się dwa typy tabletek: dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna - DTA oraz minitabletka gestagenna – MTG (mechanizm działania obu typów tabletek został omówiony w artykule pod tytułem „Wakacyjny romans – jak się zabezpieczyć?”).

Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety w trakcie przyjmowania DTA?

Wpływ tabletek zawierających składową estrogenową oraz składową progestagenową jest wielokierunkowy i obejmuje:

1. wpływ na czynność wątroby

Stosowanie dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej powoduje zmiany w stężeniu wielu enzymów, biorących udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów oraz w syntezie czynników krzepnięcia krwi. Kluczowym wydaje się być wzrost stężenia czynników krzepnięcia, wzrost skłonności do tworzenia skrzepów i wzrost lepkości krwi. W konsekwencji może dochodzić do zwiększonej skłonności do zawałów serca, czy udarów mózgu.

2. wpływ na gospodarkę hormonalną

Kuracja dwuskładnikową tabletką antykoncepcyjną wiąże się z podwyższeniem poziomu takich hormonów jak: insulina, hormon wzrostu, steroidy nadnerczowe, hormony tarczycy. Zmiany stężeń powyższych hormonów skutkują zmianami stężenia glukozy i lipidów we krwi. Równocześnie obserwuje się podwyższony poziom prolaktyny, oraz obniżone stężenie LH, FSH (hormonów cyklu menstruacyjnego), endogennych estrogenów oraz endogennego progesteronu. Zmiany w stężeniu tej grupy hormonów warunkują działanie antykoncepcyjne.

3. wpływ na gospodarkę mineralną i stężenie witamin

W trakcie stosowania dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej obserwuje się wzrost stężenia żelaza, miedzi oraz witamin A i K. Jednocześnie dochodzi do spadku zasobów cynku oraz ilości takich witamin jak: kwas foliowy, witamina B6, witamina B12, czy witamina C.

4. wpływ na odporność organizmu

Stosowanie DTA skutkuje wzrostem liczby leukocytów, zmianą stężenia immunoglobulin i zmianą czynności limfocytów. Efekty mogą tych zmian mogą być zarówno korzystne (w przypadku kobiet, u których zdiagnozowano choroby tarczycy lub reumatoidalne zapalenie stawów), jak i niekorzystne (u kobiet z ospą wietrzną, grypą żołądkową, zakażeniem układu moczowego, czy wirusowym zapaleniem wątroby).

Jakie zatem mogą być efekty przyjmowania DTA?

Efekty mogą być zarówno pozytywne, jak i negatywne. Zacznijmy od pozytywnych. Stosowanie dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej chroni przed rozwojem raka endometrium (błony śluzowej macicy) i raka jajnika, ogranicza występowanie ciąż pozamacicznych, reguluje krwawienia miesiączkowego, zmniejsza zapadalność na zapalenie jajowodów, zwiększa gęstość kości (przeciwdziała rozwojowi osteoporozy), ogranicza odczuwanie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, osłabia trądzik i hirsutyzm (nadmierne owłosienia u kobiet). Natomiast wśród negatywnych aspektów stosowania DTA należy wymienić: powikłania zakrzepowe (nasilane dodatkowo przez palenie tytoniu) w tym nadciśnienie, zawał serca, udar mózgu, zwiększone ryzyko rozwoju raka szyjki macicy i raka sutka.

Z możliwych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem DTA, wynikają przeciwwskazania do ich przyjmowania, wśród których znajdują się:

• zakrzepowe zapalenie żył

• niedrożność naczyń krwionośnych

• upośledzona czynność wątroby

• rak sutka (podejrzenie lub rozpoznanie nowotworu)

• niewyjaśnione krwawienia z dróg rodnych

• ciąża

• palenie tytoniu

• znacząco podwyższone stężenie lipidów i cholesterolu

• nadciśnienie tętnicze

Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety w trakcie przyjmowania MTG?

Przede wszystkim należy podkreślić, że minitabletka gestagenna nie powoduje istotnych zmian w metabolizmie kobiety – nie wpływa na stężenie lipidów, metabolizm węglowodanów, ani na stężenie czynników krzepnięcia krwi. Mimo wszystko minitabletka gestagenna nie jest pozbawiona działań niepożądanych. Zaliczmy do nich: zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy (u kobiet karmiących, które cierpiały na cukrzycę ciężarnych), nieregularność krwawień miesiączkowych, zwiększone ryzyko torbieli jajników, a także ryzyko pojawienia się trądziku.

Mając na uwadze fakt, że zawartość hormonów w MTG jest niska, tej metody antykoncepcji nie zaleca się kobietom, stosującym leki zwiększające metabolizm wątrobowy.

Różnice między dwuskładnikową tabletką antykoncepcyjną i minitabletką gestagenną nie ograniczają się wyłącznie do mechanizmów ich działania, ale dotyczą także ich wpływu na organizm kobiety.

Należy pamiętać, że dobór preparatu antykoncepcyjnego jest uzależniony od decyzji lekarza ginekologa, który na podstawie wywiadu może stwierdzić, która metoda będzie najbezpieczniejsza dla kobiety.

Nie można więc zatajać własnych dolegliwości, ani chorób, jak również chorób zdiagnozowanych w najbliższej rodzinie, o które z pewnością zapyta lekarz.

mgr farm. Kinga Dziwisz
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także