Wątroba jest największym narządem naszego organizmu, zbudowanym z tysięcy komórek zwanych hepatocytami. Odgrywa ważną rolę w układzie pokarmowym, wydzielniczym i wydalniczym uczestnicząc w metabolizmie tłuszczów, węglowodanów i białek. Szczególne znaczenie ma wytwarzanie przez nią żółci niezbędnej dla trawienia tłuszczów i fibrynogenu uczestniczącego w procesie krzepnięcia krwi. Poza tym wątroba magazynuje żelazo i witaminy A, D, E, niewielkie ilości B12 i C, które uwalnia w razie potrzeby oraz, poprzez filtrację krwi, umożliwia oczyszczanie organizmu z toksyn i szkodliwych produktów przemiany materii.Pomimo ogromnych zdolności regeneracyjnych hepatocytów, ich zbyt duże obciążenie powoduje ograniczenie czynności fizjologicznych i niewydolność całej wątroby, co ze względu na pełnione przez nią funkcje, może mieć poważne konsekwencje dla całego naszego organizmu, a nawet zagrażać życiu.
Co zagraża wątrobie i jakie kroki należy podjąć w celu jej ochrony?
Choroby wątroby są jednymi z najczęstszych schorzeń i stanowią poważny problem społeczny. Większość osób nimi dotkniętych nie jest w ogóle świadoma choroby, aż do bardzo zaawansowanego stadium. Pierwszym objawem, że szwankuje nam wątroba, są wzdęcia po posiłkach, mdłości, uczucie sytości i kłucia lub ból po prawej stronie brzucha promieniujący aż pod żebra Przejawami przewlekłych chorób wątroby mogą być: osłabienie, łatwe męczenie się, brak apetytu, zmiany skórne a także niedokrwistość i zaburzenia krzepnięcia krwi. Obok tego mogą wystąpić zaburzenia miesiączkowania i płodności u kobiet, a u mężczyzn obniżenie potencji oraz objawy feminizacji (oznaczające występowanie u mężczyzn cech żeńskich np. zmiana sylwetki ciała i wyglądu zewnętrznych narządów płciowych, podwyższenie skali głosu, w wyniku zaburzenia hormonalnego).
Przyczyną pojawienia się niewydolności wątroby może być:
- niewłaściwa dieta (zbyt obfite i tłuste posiłki),
- nadużywanie alkoholu,
- nadużywanie lub przewlekła terapia niektórymi lekami (fenytoiną, paracetamolem, diklofenakiem, flukonazolem, erytromycyną, amiodaronem, statynami, ranitydyną),
- toksyny środowiskowe (chlor i metale ciężkie zanieczyszczające wodę),
- wirusy (wirusowe zapalenia - żółtaczki - typu A, B, C, E, cytomegalia),
- pasożyty (motylica wątrobowa),
- zatrucia (toksynami z grzybów, zepsutego pokarmu).
Ze względu na to, że wielu z wyżej wymienionych czynników nie możemy całkowicie wyeliminować, warto zainteresować się profilaktyką chorób wątroby, do której zaliczymy:
1. Dietę lekkostrawną, bogatą w gruboziarniste pieczywo, owoce i 
warzywa zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe i witaminy.
2. Ograniczenie ilości dań tłustych i smażonych na rzecz duszonych, gotowanych i pieczonych.
3. Posiłki spożywane pomału, regularnie (4-5 dziennie) i w rozsądnych ilościach.
4. Unikanie nadmiaru soli (na rzecz przyprawiania potraw ziołami), ostrych przypraw i cukru (poprzez zastąpienie go przekąskami owocowo-warzywnymi).
5. Utrzymanie masy ciała odpowiedniej dla wieku i wzrostu lub zrzucenie nadwagi.
6. Zachowanie odpowiedniej higieny, przede wszystkim częste mycie rąk oraz warzyw i owoców przed spożyciem.
7. Ograniczenie ilości alkoholu, kawy, napojów gazowanych i rzucenie palenia.
8. Stosowanie tylko niezbędnych leków, przez czas konieczny do wyleczenia.
9. Badania kontrolne podczas farmakoterapii (niektórymi antybiotykami, doustnymi środkami antykoncepcyjnymi).
10.Stosowanie preparatów zawierających naturalne substancje budulcowe, przyspieszające regenerację i wspomagające pracę wątroby.
Pamiętajmy, że o wiele łatwiej jest zapobiegać chorobom wątroby niż je leczyć!
Jakie składniki zawierają preparaty stosowane w czasie dolegliwości wątroby?
Zdaniem wielu lekarzy korzystne wyniki w leczeniu i profilaktyce chorób wątroby można osiągnąć stosując leki pochodzenia naturalnego.
Należą do nich preparaty zawierające:
- wyciąg z nasion ostropestu plamistego (substancją aktywną jest sylimaryna) wykazuje działanie przeciwzapalne, rozkurczowe, żółciotwórcze i żółciopędne, obniża stężenie cholesterolu we krwi i hamuje formowanie się blaszek miażdżycowych (działa pzreciwmiażdzycowo), chroni wątrobę przed szkodliwym działaniem trucizn, zapobiega marskości wątroby, zapobiega wytrącaniu się złogów i kamieni żółciowych.
- wyciąg z ziela karczocha (substancje aktywne to cynaryna, cynaropikryna) działa rozkurczająco na mięśnie gładkie przewodów żółciowych, żółciotwórczo, żółciopędnie, przeciwzapalnie i silnie odtruwająco. Dodatkowo obniża stężenie cholesterolu we krwi i sprzyja usuwaniu z organizmu toksyn, metali ciężkich oraz szkodliwych produktów przemiany materii. Ponadto jest przeciwutleniaczem wiążącym wolne rodniki, uszkadzające hepatocyty i inne komórki organizmu.
- wyciąg z orczy boldo (substancja aktywna to boldyna) wykazuje działanie żółciotwórcze, rozkurczowe na pęcherzyk żółciowy i przewody żółciowe, hepatoochronne, moczopędne oraz pobudza łaknienie.
Preparaty złożone: BOLDOVERA (boldyna, suchy wyciąg z alony, suchy wyciąg z ziela dymnicy), BOLDALOIN (suchy wyciąg z ziela dymnicy, boldyna)
- wyciąg z ostryża długiego (kurkumy) (substancje aktywne to kurkumina i olejek eteryczny) posiada działanie żółciotwórcze, rozkurczowe, bakteriobójcze i przeciwzapalne. Nie tylko pobudza wątrobę do zwiększenia wytwarzania żółci, ale działa ochronnie na miąższ wątroby i jest przeciwutleniaczem.
- fosfolipidy z nasion soi dostarczają podstawowego budulca błon komórkowych bez których hepatocyty nie mogłyby spełniać swoich funkcji. Szczególnie istotna jest zawartość w preparatach jednej z frakcji fosfolipidów - fosfatydylocholiny, bogatej w wielonienasycone kwasy tłuszczowe zapewniające prawidłową strukturę i właściwości biofizyczne błon komórkowych i lipoprotein transportujących tłuszcze we krwi oraz obniżającej stężenie trój glicerydów (działanie przeciwmiażdżycowe). Poza tym jest ona prekursorem ważnych cząsteczek biologicznych. Wskazaniem do stosowania tego typu preparatów są wszelkiego rodzaju uszkodzenia wątroby (spowodowane alkoholem, niektórymi lekami lub substancjami toksycznymi oraz na skutek przebytej żółtaczki zakaźnej) oraz kamica żółciowa i czynnościowe zaburzenia funkcji dróg żółciowych. Istnieją też prace wskazujące, że mogą one mieć ochronne działanie w niektórych stanach zapalnych przewodu pokarmowego. Leki zawierające fosfolipidy są bezpieczne w stosowaniu, nie wchodzą w interakcje z innymi lekami i nie kumulują się w organizmie. Objawy niepożądane, które mogą wywoływać, ograniczają się zazwyczaj do łagodnych zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego.
- aminokwasy (głównie L-arginina i L-ornityna, kwas tiazolidynokarboksylowy przekształcający się w L-cysteinę) przyspieszają procesy odtruwania organizmu, wspomagając proces syntezy mocznika z amoniaku oraz korzystnie wpływają na przemiany białek, tłuszczów i węglowodanów w organizmie. Wysokie stężenie amoniaku zatruwa organizm, powstrzymuje przemiany energetyczne i obniża aktywność mózgu. Pozytywne skutki ochronnego działania argininy i ornityny są szczególnie ważne, w przypadku życia w zanieczyszczonym środowisku, spożywania alkoholu i dużych ilości leków (zwłaszcza przeciwnowotworowych, przeciwgruźliczych).
- preparaty złożone:
RAPHACHOLIN C (wyciąg z karczocha, kwas dehydrocholowy, olejek miętowy, suchy wyciąg z korzenia czarnej rzodkwi, węgiel aktywny)
RAPHACHOLIN FORTE (suchy wyciąg z korzenia czarnej rzodkwi, olejek miętowy, kwas dehydrocholowy)
GASTROBON (ekstrakt z korzenia i ziela mniszka lekarskiego, ekstrakt z karczocha)
Korzystne jest również stosowanie preparatów wzbogaconych w witaminy z grupy B: B 1, B 2, B 6 i PP - ważnych w prawidłowych procesach przemiany materii np.
- SYLIVIT, LIVIT (wyciąg z ostropestu plamistego, witaminy)
- HEPATIL VIT (aminokwasy, witaminy)
- DOPPELHERZ ACTIV Na Wątrobę (wyciąg z karczocha, kwasy omega-3, witaminy)
- HEPASON COMPLEX (wyciąg z karczocha, witaminy)
mgr farm. Dominika Froehlich
Spodobał Ci się artykuł?
Chcesz wiedzieć więcej?
Polecamy zagolądnąć do darmowego Poradnika Domzdrowia.pl "10 skutecznych sposobów na obniżenie cholesterolu"
