Jesteś tutaj:

Bezdech senny – objawy i leczenie

Chrapanie to wibracja podniebienia miękkiego i wynikający z tego dźwięk spowodowany zablokowanym przepływem powietrza w czasie snu. Może dotyczyć około 30% populacji i często współistnieje z chorobą zwaną obturacyjnym bezdechem sennym.

Bezdech senny – objawy i leczenie

Zdjęcie: Timothy Krause



Chrapanie to wibracja podniebienia miękkiego i wynikający z tego dźwięk spowodowany zablokowanym przepływem powietrza w czasie snu. Może dotyczyć około 30% populacji i często współistnieje z chorobą zwaną obturacyjnym bezdechem sennym.

Co to jest obturacyjny bezdech senny?

Obturacyjny bezdech senny to stan zablokowania przepływu powietrza przez gardło podczas snu, który powstaje pomimo prawidłowej funkcji mięśni oddechowych, prowadzący do spadku wysycenia krwi tlenem.

Jak często występuje obturacyjny bezdech senny?

W populacji dorosłych częstość choroby ocenia się na 25% u mężczyzn i 11% u kobiet. W populacji polskiej jest to odpowiednio 16,7% i 5,4%. Mężczyźni chorują około 2 – 3 razy częściej niż kobiety. Bezdech senny rozpoznawany jest najczęściej u mężczyzn w wieku 40 – 70 lat, zaś kobiety chorują zazwyczaj w okresie menopauzy.

Jakie są przyczyny obturacyjnego bezdechu sennego?

Gardło to jedyna część naszych dróg oddechowych, która nie posiada chrzęstnego ani kostnego rusztowania. W pewnych sytuacjach dochodzi do jego zamknięcia, a w konsekwencji do bezdechu. Następnie dochodzi do zmniejszenia wysycenia krwi tlenem i wzrostu stężenia dwutlenku węgla we krwi, zwiększonej pracy mięśni oddechowych, co powoduje wybudzenie, wzrost napięcia mięśni gardła i zakończenie bezdechu. Chory z obturacyjnym bezdechem sennym ponownie zasypia, zmniejsza się napięcie mięśni górnych dróg oddechowych i dochodzi do kolejnego bezdechu. Czynniki ryzyka obturacyjnego bezdechu sennego to:

• otyłość – najważniejszy czynnik ryzyka (70% osób z obturacyjnym bezdechem sennym to otyli, przyrost masy ciała o 10% zwiększa ryzyko 6-krotnie);

• wiek (mężczyźni >40 lat, kobiety >50 lat);

• obwód szyi (mężczyźni >43 cm, kobiety >40 cm, obwód szyi >48 cm zwiększa ryzyko choroby 20 razy);

• zmiany anatomiczne – długie podniebienie miękkie, długi języczek, przerost migdałków podniebiennych, skrzywienie przegrody nosa, przerost małżowin nosowych;

• zaburzenia rozwoju żuchwy;

• spożywanie alkoholu – zwłaszcza przed snem;

• palenie papierosów;

• zażywanie leków uspokajających i nasennych;

niedoczynność tarczycy.

Objawy obturacyjnego bezdechu sennego

Objawy w ciągu dnia to:

• nadmierna senność;

• poranny ból głowy;

• zaburzenia pamięci i koncentracji;

• osłabienie libido, impotencja;

• depresja.

Objawy nocne:

• chrapanie;

• bezdechy;

• zwiększona aktywność ruchowa;

• wzmożona potliwość;

• duszność, dławienie się w czasie snu;

• nykturia (oddawanie moczu w nocy co najmniej 2 razy);

• kołatanie serca;

• trudności w zaśnięciu po wybudzeniu;

• ból w klatce piersiowej;

zgaga;

• suchość w jamie ustnej.

Rozpoznanie

Przy podejrzeniu obturacyjnego bezdechu sennego należy ocenić senność dzienną wg skali Epsworth:


Złotym standardem rozpoznania rozpoznania obturacyjnego bezdechu sennego jest wykonanie badania polisomnograficznego (polega ono na jednoczesnym zapisie w czasie snu pracy serca, mózgu, mięśni, ruchów gałek ocznych, pomiarze wysycenia krwi tlenem i ocenie rytmu oddechowego, rejestracji przepływu powietrza przez drogi oddechowe, chrapania, pozycji ciała i ruchów kończyn). Według kryteriów AASM (American Academy of Sleep Medicine) potwierdzeniem rozpoznania jest stwierdzenie tak zwanego wskaźnika RDI (respiratory distress index – liczba bezdechów, spłyceń oddychania oraz przebudzeń związanych z wysiłkiem oddechowym na godzinę snu) ≥5 oraz ≥1 spośród poniższych kryteriów:

• zasypianie wbrew własnej woli, nadmierna senność dzienna, nieefektywny sen;

• zmęczenie lub bezsenność, przebudzenia związane z uczuciem zatrzymania oddechu, duszności lub dławienia;

• osoba sypiająca z pacjentem stwierdza podczas snu nawykowe chrapanie lub bezdechy

albo

• RDI ≥15 u osoby bez objawów klinicznych.

Jak leczyć obturacyjny bezdech senny?

Do opanowania dolegliwości w łagodnym bezdechu sennym mogą wystarczyć zmiany stylu życia:

• zmniejszenie masy ciała – u osób z nadwagą;

• unikanie spania na plecach (na przykład wszywanie piłek tenisowych na plecy piżamy);

• unikanie picia alkoholu i palenia papierosów;

• unikanie leków uspokajających i nasennych.

Gdy same zmiany stylu życia nie wystarczą, wskazane jest utrzymywanie dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych przez specjalną sprężarkę.

Po wykluczeniu możliwości stosowania dodatniego ciśnienia, stosuje się aparaty wewnątrzustne, których mechanizm działania polega najczęściej na wysuwaniu żuchwy do przodu. Jako leczenie uzupełniające dodatniego ciśnienia stosuje się leczenie operacyjne. Najczęściej wykonuje się:

• plastykę języczka, podniebienia i gardła;

• przesunięcie kości gnykowej do przodu i do góry.

Jakie mogą być powikłania nieleczonego obturacyjnego bezdechu sennego?

• nadciśnienie tętnicze – występuje u 50% chorych;

• zawał serca;

• zaburzenia rytmu serca;

• udar mózgu;

• nadciśnienie płucne.

Jak zapobiegać obturacyjnemu bezdechowi sennemu?

• utrzymywać należną masę ciała (BMI 20 – 25 kg/m2);

• unikać środków nasennych i alkoholu;

• nie palić tytoniu.

Piśmiennictwo:

Choroby wewnętrzne pod red. A. Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, t.1

Choroby wewnętrzne pod red. A. Szczeklika i P. Gajewskiego. Medycyna Praktyczna, Kraków 2010
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także