Zdjęcie: Moyan Brenn
Wciąż trwa nieustająca debata na temat najskuteczniejszej metody leczenia otyłości. W ostatnim dziesięcioleciu na popularności zyskała dieta odchudzająca Dukana. Czy jest to kolejna dieta, która nie przynosi spodziewanych rezultatów, czy tym razem jest to prawdziwa dieta „cud”?Założenia
Dieta ta została wymyślona przez francuskiego lekarza, dra Pierre’a Dukana i polega na spożywaniu pokarmów bogatych w białka, a ubogich w tłuszcze i węglowodany (stąd inna nazwa: dieta proteinowa). Obejmuje ona 4 fazy:• faza uderzeniowa (ataku, ang. attack phase) – pozwala na szybką (w ciągu 2 – 7 dni) utratę 2 – 3 kg. W trakcie tej fazy możemy spożywać potrawy składające się z 72 bogatobiałkowych produktów w takiej ilości, jaką tylko chcemy. Na tej liście znajduje się m.in. część mięs, wędlin, drobiu, większość podrobów i ryb, nabiał (bez produktów z pełnego mleka), jajka oraz owoce morza.
• faza równomiernego rytmu utraty wagi (równowagi, ang. cruise phase) – służy do uzyskania pożądanej wagi i polega na naprzemiennym spożywaniu jednego dnia samych protein (Pure Protein), a następnego – protein i warzyw.
• faza utrwalenia uzyskanej wagi (konsolidacji, ang. consolidation phase) – długość jej trwania (w dniach) obliczamy, mnożąc ilość utraconych kilogramów przez 10. Wolno nam spożywać to, co w poprzednich etapach oraz dodatkowo niektóre owoce, ciemne pieczywo, niektóre sery i produkty skrobiowe. Dwa razy w tygodniu możemy pozwolić sobie na odświętny posiłek – jemy to, na co mamy ochotę.
• faza stabilizacji (ang. stabilization phase) – ma ona zabezpieczać przed ponownym przybraniem na wadze i trwa do końca życia. W zasadzie jemy dowolne posiłki, za wyjątkiem jednego dnia w tygodniu, kiedy stosujemy dietę proteinową. Dodatkowo kilka razy w ciągu tygodnia powinniśmy spożywać otręby owsiane.
Blaski
• Niektóre badania sugerują, że stosowanie diety wysokobiałkowej przez 3 do 6 miesięcy powoduje większą utratę masy ciała niż tradycyjna dieta wysoko węglowodanowa i niskotłuszczowa. Inne badania natomiast temu przeczą.• Stosowanie diety bogatej w białko, w porównaniu z dietą bogatą w węglowodany, powoduje większy spadek stężenia trójglicerydów w osoczu oraz wzrost stężenia witaminy B12.
• Dietę Dukana łatwo jest stosować, gdyż nie ma potrzeby liczenia kalorii.
• W niektórych etapach możemy jeść to, na co mamy ochotę.
• Nie ma konieczności ograniczania ilości posiłków.
Cienie
• Badania, które trwały 1 rok, nie wykazały, aby dieta wysokobiałkowa powodowała większą redukcję masy ciała w porównaniu z dietą tradycyjną.• Dieta wysokobiałkowa ma niekorzystny wpływ na nerki: powoduje, że są one bardziej obciążone, co może prowadzić do ich przerostu. Poza tym istnieje zwiększone ryzyko ujawnienia się mikroalbuminurii (obecność niewielkiej ilości białka w moczu), która jest czynnikiem prognostycznym wystąpienia chorób nerek lub sercowo-naczyniowych. Istnieje również zwiększone ryzyko rozwinięcia się raka nerki.
• Badania epidemiologiczne sugerują związek pomiędzy zwiększonym spożyciem białka i rakiem prostaty.
• Z dużym spożyciem białka wiąże się także wytwarzanie kamieni zbudowanych ze szczawianu wapnia (są one przyczyną kamicy nerkowej), jednak zależność ta nie zawsze była obserwowana.
• Dieta bogata w białko powoduje zwiększone wydalanie wapnia z moczem, co ma potencjalnie negatywny wpływ na kości (chociaż fakt ten wydaje się być kontrowersyjny). Jednak dieta oparta głównie na białkach roślinnych najprawdopodobniej nie nasila utraty wapnia z moczem, przypuszczalnie ze względu na większą zawartość fosforanów.
• Stwierdzono, że wysokie spożycie białka powoduje łagodną kwasicę metaboliczną.
• Krótkotrwałe stosowanie diety bogatobiałkowej może powodować zwiększenie produkcji insuliny przez trzustkę, zmniejszoną wrażliwość na insulinę oraz zwiększoną produkcję glukozy przez wątrobę – wiąże się to z podwyższonym stężeniem glukozy we krwi.
• W jednym z badań stwierdzono, że wzrost przyjmowania białka przez rdzennych mieszkańców Kanady powodował zwiększenie ryzyka zachorowania na cukrzycę o 38%.
Jak zatem wynika z powyższych wyników badań, nie ma żadnych dowodów na to, że dieta bogata w białko w jakikolwiek sposób może poprawić nasze zdrowie.
Wręcz przeciwnie – jej długotrwałe stosowanie może się niekorzystnie odbić na stanie naszego zdrowia. Jedną z najbezpieczniejszych metod odchudzania nadal pozostaje więc dieta zawierająca białka, tłuszcze i węglowodany w odpowiedniej proporcji, lecz w ograniczonej ilości, oraz zalecająca wysiłek fizyczny.lek. Kamil Kowalczyk
Piśmiennictwo:
• The Dukan Diet: Diets for Quick Weight Loss, Diet menus to help you Lose weight (online). (dostęp: dostęp 8 marca 2011)
• Sacks FM, Bray GA, et al. Comparison of Weight-Loss Diets with Different Compositions of Fat, Protein, and Carbohydrates. N Engl J Med 2009; 360: 859 – 873
• Noakes M, Keogh JB. Effect of an energy-restricted, high-protein, low-fat diet relative to a conventional high-carbohydrate, low-fat diet on weight loss, body composition, nutritional status, and markers of cardiovascular health in obese women. Am J Clin Nutr 2005; 81: 1298 – 1306
• Metges CC, Barth CA. Metabolic Consequences of a High Dietary-Protein Intake in Adulthood:Assessment of the Available Evidence. J Nutr 2000; 130: 886 – 889
