Jesteś tutaj:

Dezodorant czy antyperspirant?

Konsumenci bardzo często mylą dezodoranty i antyperspiranty, myśląc, że nie ma między nimi znaczącej różnicy. W rzeczywistości działanie tych dwóch preparatów istotnie się różni. Jednak, aby dokładnie zrozumieć tą różnice, przydatna jest również wiedza o narządach wydzielniczych, w tym przypadku gruczołach potowych.

Dezodorant czy antyperspirant?

Zdjęcie: Movie Stars and Rockets

Konsumenci bardzo często mylą dezodoranty i antyperspiranty, myśląc, że nie ma między nimi znaczącej różnicy. W rzeczywistości działanie tych dwóch preparatów istotnie się różni. Jednak, aby dokładnie zrozumieć tą różnice, przydatna jest również wiedza o narządach wydzielniczych, w tym przypadku gruczołach potowych.

WYDZIELANIE POTU

Wiele rozmaitych czynników ma wpływ na wydzielanie potu. Zarówno te pochodzące z wnętrza naszego ciała, jak i te z zewnątrz np. stan naszego organizmu, wszelkie procesy zapalne, szybkość procesów przemiany materii, czy po prostu temperatura otoczenia i wilgotność powietrza. To wszystko determinuje ilość wydzielanego w ciągu dnia potu.

GRUCZOŁY EKRYNOWE

Są rozmieszczone na powierzchni całego ciała. Liczba gruczołów waha się między 2-5 mln, średnio na centymetr kwadratowy przypada ich ok. 200. Największe skupiska znajdują się w obszarach takich jak doły pachowe, wewnętrzna strona dłoni, a także podeszwy stóp. Wydzielina gruczołów ekrynowych uchodzi bezpośrednio na powierzchnię skóry. Charakterystyczne jest to, że wydzielany przez nie pot ma charakter bezwonny i bezbarwny. Główną funkcją tych gruczołów jest udział w utrzymaniu stałej temperatury ciała tj. termoregulacja. Proces, który nie dopuszcza do przegrzania naszego organizmu. Dodatkowo pot wydzielany przez gruczoły ekrynowe pomaga skórze zachować odpowiednio kwaśne pH (ok. 5-5,5). Dzięki temu ograniczony zostaje rozwój mikroorganizmów.

GRUCZOŁY APOKRYNOWE - dlaczego pot ma zapach?

Są zlokalizowane w okolicach dołu pachowego i wzgórka łonowego. Ich aktywność rozpoczyna się dopiero w okresie dojrzewania (przyczyniają się do tego hormony płciowe). Wydzielina gruczołów apokrynowych uchodzi do kanału mieszka włosowego, z którego następnie wydostaje się na powierzchnię skóry. Skład potu gruczołów apokrynowych jest zróżnicowany. Podstawowe składniki to lipoproteiny, węglowodany, woda, glukoza, sole, hormony sterydowe, tłuszcze i fragmenty złuszczonych komórek. Wydzielony na powierzchnię skóry pot ma lekko żółtawy kolor i jest bezwonny. Niestety stanowi on znakomitą pożywkę dla mikroorganizmów. Wysoką aktywność wykazują tu przede wszystkim bytujące na skórze gronkowce tj. Sthapyllococci, drożdżaki Micrococci, Coryneforms, a także grzyby z rodzaju Malassezia. Dopiero w wyniku ich aktywności, niektóre składniki potu rozkładają się. W efekcie tworzą się lotne związki o silnym i dość nieprzyjemnym zapachu. Oczywiście rodzaj mikroorganizmów, a także ich liczebność jest cechą dość osobniczą. Dlatego zapach potu u jednej osoby może być mniej lub bardziej intensywny.

JAK OGRANICZYĆ WYDZIELANIE POTU?

Dla osób z problemem nadmiernej potliwości poleca się stosowanie antyperspirantów.

Antyperspirant jest to preparat używany z reguły w okolicy pachowej. Jego działanie przyczynia się do ograniczenia ilości wydzielanego potu.

Do substancji aktywnych wykazujących właściwości antyperspiracyjne zaliczamy hydroksychlorek glinu (Aluminium Chlorhydrate) oraz kompleksy glinowo-cyrkonowe (np. Aluminium Zirconium Chlorhydrate). Gdy sole glinu wnikają w głąb przewodu gruczołu potowego dochodzi do powstania żelowanego osadu wodorotlenku glinu. Następnie tworzy się czop, który ogranicza wydzielanie potu z kanalika gruczołu. Jest to działanie tymczasowe, bo w wyniku mycia czy w wyniku wzmożonego wydzielania potu antyperspirant zostaje wypłukany, a przewód się udrażnia.

Wokół antyperspirantów narosło wiele nieporozumień. Słyszy się wiele opinii, że przyczyniają się do powstawania różnych chorób (np. Alzheimera), lub że są nie zdrowe, bo "zatykają ujścia gruczołów potowych". Glin (aluminium) jest to pierwiastek, który nie jest w stanie przeniknąć przez zdrową skórę. Jego działanie ogranicza się wyłącznie do powierzchni skóry. Nie wnika do krwiobiegu, a jego działanie tylko zmniejsza wydzielanie potu. Pierwiastek ten nie może całkowicie zahamować tego procesu.

Właściwości antyperspiracyjne mają preparaty takie jak np. VICHY ANTYPERSPIRANT W KULCE, BIODERMA DEO ANTI-TRANSPIRANT i SVR seria kosmetyków SPIRIAL.

JAK MASKOWAĆ NIEPRZYJEMNY ZAPACH POTU?

Dezodorant to preparat, który zapobiega powstawaniu nieprzyjemnego zapachu potu. Wyróżniamy trzy podstawowe metody działania dezodorantu.

Pierwsza z nich to maskowanie nieprzyjemnego zapachu. Umożliwiają to rozmaite kompozycje zapachowe czy związki zapachowe takie jak olejki eteryczne (np. Eugenol i Geraniol).

Nowocześniejsze rozwiązania wykorzystują również stosowanie związków neutralizujących zapach potu. Do składników aktywnych o tych właściwościach zaliczamy między innymi siarczany srebra i miedzi, wodorotlenki cynku i magnezu, a także fenolosulfoniany.

Druga metoda polega na ograniczaniu aktywności mikroorganizmów i hamowaniu ich rozwoju. To właśnie one, metabolizując substancje obecne w pocie, przyczyniają się do powstawania lotnych związków o bardzo nieprzyjemnym zapachu. Do substancji o właściwościach bakteriobójczych i stosowanych w dezodorantach zaliczamy:
  • triclosan
  • czwartorzędowane sole amoniowe (np. Cetrimonium Chloride, Benzalkonium Chloride)
  • metale cynku, miedzi i srebra
  • alkohole takie jak: alkohol etylowy (Alcohol), etanol, izopropanol;
  • glikole (Penthylene Glicol, Caprylyl Glicol)
  • ekstrakty roślinne
Trzecia metoda opiera się na zahamowaniu powstawania związków o nieprzyjemnym zapachu nie wykorzystując działania bakteriostatycznego. Polega to na obniżeniu pH skóry za pomocą substancji aktywnych takich jak np. kwas cytrynowy czy mlekowy.

Bardziej złożone działanie polega na dostarczeniu bakteriom alternatywnej "pożywki". Dzięki temu mikroorganizmy nie będą metabolizować naturalnych składników potu i w efekcie nie dojdzie do powstania przykrego zapachu.

Do takich składników zaliczamy cytrynian trietylu (Triethyl Citrate), Adipinian Dietylu (Ethyl Adipate), estry kwasu cytrynowego i chitozan. Warto wspomnieć również o substancji takiej jak mleczan etylu (Ethyl Latate), który w wyniku rozkładu przez bakterie uwalnia kwas mlekowy. Ten z kolei poprzez obniżenie pH, hamuje aktywność i ogranicza rozwój mikroorganizmów.

Do przykładowych preparatów o wyżej wymienionych właściwościach można zaliczyć dezodorant: BIODERMA SENSIBIO DEO FRAICHEUR i LA ROCHE seria dezodorantów FIZJOLOGICZNE pH.

Joanna Hirszler

Dyplomowany technik usług kosmetycznych i studentka Wyższej Szkoły Zawodowej Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia w Warszawie.

Obecnie pracuje jako dermokonsultantka w aptece ogólnodostępnej.
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także