Jesteś tutaj:

Profilaktyka raka szyjki macicy - co warto wiedzieć o szczepionce przeciw wirusowi HPV?

Na raka szyjki macicy rocznie umiera około 2000 kobiet w Polsce. Obecnie istnieje szczepionka chroniąca przed tym śmiertelnym schorzeniem. Czy warto się szczepić?

Profilaktyka raka szyjki macicy - co warto wiedzieć o szczepionce przeciw wirusowi HPV?

Zdjęcie: Sarah

Na raka szyjki macicy rocznie umiera około 2000 kobiet w Polsce. Jest to druga pod względem częstości występowania przyczyna zgonów z powodu raka wśród kobiet. Obecnie istnieje szczepionka chroniąca przed tym śmiertelnym schorzeniem. Czy warto się szczepić?

Jak szczepionka może ochronić Cię przed rakiem szyjki macicy?

Rak szyjki macicy jest następstwem zakażenia przez wirusa brodawczaka ludzkiego HPV (Human papilloma virus). Wyróżniono ponad 100 jego typów, przy czym za zmiany w obrębie narządów płciowych (kłykciny kończyste) i stany nowotworowe odpowiadają głównie 4 z nich: HPV 6, 11, 16 i 18. U większości kobiet zakażenie przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie, jednak u części z nich przybiera formę przewlekłą, czego konsekwencją mogą być stany przedrakowe.

Wieloletnia antykoncepcja hormonalna, palenia papierosów i współistniejące zakażenia narządów płciowych mogą sprzyjać temu procesowi.

Szczepionka zawierająca niezakaźne fragmenty wirusa uodparnia osobę zaszczepioną na dane typy HPV, ale również zaobserwowano jej korzystne działanie w przypadku typów nieobecnych w szczepionce.

Jak dochodzi do zakażenia narządów płciowych wirusem HPV?

Zakażenie odbywa się głownie droga płciową, a "rezerwuarem" wirusa są w znacznej mierze mężczyźni. U nich rzadziej pojawiają się powikłania w postaci nowotworów prącia, czy odbytu, niemniej jednak mogą wystąpić inne zmiany - kłykciny kończyste.

Należy pamiętać, że prezerwatywa nie chroni w 100% przed wirusem HPV.

W ramach profilaktyki zalecane jest ograniczenie liczby partnerów seksualnych oraz regularne badania cytologiczne (co najmniej raz na 2-3 lata). Mało prawdopodobne wydaje się przeniesienie wirusa z brodawek obecnych na rękach, czy stopach, gdyż te spowodowane są innymi typami HPV, jednak trzeba zachować podstawowe zasady higieny w tym względzie.

Dostępne są dwa rodzaje szczepionek przeciwko HPV, którą wybrać?

Obecna na rynku Polskim od 2007 roku szczepionka Cervarix chroni przed dwoma typami wirusa, HPV 16 i 18, które najczęściej wywołują raka szyjki macicy, ale także sromu i pochwy. Natomiast czterowalentna Silgard (2006) daje większą odporność - także na typy HPV 6 i 11, które są główną przyczyną powstawania brodawek na narządach płciowych (kłykcin kończystych) u kobiet i mężczyzn. Zmiany te znacząco wpływają na życia osób zarażonych, gdyż ograniczają ich aktywność seksualną oraz zmniejszają szanse posiadania zdrowego potomstwa.

Konsultacja z ginekologiem pozwoli na indywidualne dobranie szczepionki w zależności od wieku i stylu życia.

Jak wygląda cykl szczepienia i jaka jest jego cena?

Szczepionkę (Silgard) podaje się domięśniowo - w ramię lub udo - w 1 dniu oraz w 2- gim i 6 - tym miesiącu od pierwszego szczepienia. Niemalże 100% ochrona osiągana jest tylko w przypadku otrzymania wszystkich dawek. Jeśli z jakiegoś powodu nie można przyjąć szczepionki o czasie, należy skonsultować się z lekarzem w celu dobrania innego terminu. Wszystkie dawki powinny zostać podane nie później niż w ciągu 1 roku. Cena szczepionki niejednokrotnie ogranicza jej szersze zastosowanie, gdyż wynosi ok. 500zł, czyli za pełną kurację musimy zapłacić 1500zł.

Jak długo trwa ochrona po zaszczepieniu?

Przeprowadzone badania donoszą, że okres ochronny trwa przynajmniej 5 lat. Przez taki czas zaobserwowano stały poziom przeciwciał przeciwko HPV we krwi. Na razie jednak nie wiadomo czy konieczne będzie przyjęcie dawki przypominającej w późniejszym czasie, gdyż nadal trwają obserwacje długoterminowe.

Kto powinien zostać objęty programem szczepienia?

Wykazano, że największa skuteczność szczepionki, niemalże 100%, występuje u osób, które nie zetknęły się z obecnymi w niej typami wirusa. Dlatego zaleca się szczepienia przed rozpoczęciem inicjacji seksualnej na ogół u dziewczynek pomiędzy 11, a 15 rokiem życia. Nie wyklucza to jednak jej zastosowania u starszych kobiet, gdyż nie wiadomo czy dotychczas doszło do ekspozycji na wirusa. Poza tym nawet w wyniku zakażenia danym typem, po przyjęciu szczepionki osiąga się w organizmie wysoki poziom przeciwciał i odporność na pozostałe typu HPV.

Regularnie robię cytologię, czy muszę się szczepić?

Cytologia jest badaniem, które odpowiednio wcześnie wykrywa niepokojące zmiany, co pozwala na zastosowanie leczenia i zatrzymanie procesu chorobowego. Dlatego tak istotne jest by regularnie odwiedzać gabinet ginekologiczny. Niestety tylko 1/3 Polek sumiennie kontroluje w ten sposób swój stan zdrowia.

Jednak badanie nie zapobiega zakażeniu, ani nie wykrywa samego wirusa. Szczepionka natomiast "uczy" organizm jak walczyć z HPV, ale nawet ona nie zwalnia nas z badań profilaktycznych.

Czy istnieje ryzyko powikłań po podaniu szczepionki?

Cząstki wirusa zawarte w szczepionce są pozbawione DNA, przez co są bezpieczne dla osoby szczepionej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane miały charakter miejscowy: zaczerwienienie, ból, obrzęk. Pojawiała się także gorączka, nudności, wymioty czy omdlenia.

Mam nieregularne krwawienia z narządów rodnych czy powinnam się martwić?

Nieregularne krwawienia mogą towarzyszyć różnym schorzeniom.

Rak szyjki macicy rozwija się w ciągu kilku lat i początkowo nie daje żadnych objawów. W miarę postępu choroby może wystąpić: ból podczas stosunku, ból w podbrzuszu, obfite upławy z pochwy, nieregularne krwawienia, krwawienia po stosunku i po menopauzie.

Nie zwlekaj zatem z konsultacją ginekologiczną, jeśli zauważysz u siebie jakiekolwiek niepokojące objawy.

mgr farm. Aneta Kocoł

Piśmiennictwo:

1. www.hpv.pl

2. http://leki-informacje.pl/lek/epar/1148,silgard.html

3. Rekomendacje diagnostyki i leczenia infekcji HPV układu płciowego, E.R. Weissenbacher, A. Schneider, L. Gissmann, G. Gross, J. Heinrich, P. Hillemanns, M. Link, K.U. Petry, P. Schneede, H. Spitzbart, 2003.

4. Szczepienia przeciw HPV jako pierwotna profilaktyka raka szyjki macicy oraz innych zmian wywołanych przez HPV, S Majewski, M Sikorski, Przew Lek 2008; 1: 228-233.
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także