Stres – cichy zamachowiec na nasze zdrowie

Zdjęcie: bottled_void

Zdajemy sobie doskonale sprawę z tego, że wyeliminowanie stresu z naszego życia jest wyzwaniem co najmniej bardzo trudnym, jak nawet nierealnym. Rzadko jednak myślimy o tym, jak długotrwały stres wpływa negatywnie na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. Nie dbając o wygospodarowanie czasu wolnego dla siebie na zregenerowanie własnych sił, narażamy się na ciężkie choroby.

Poznaj swojego wroga - Co to jest stres?

Najprościej mówiąc stres jest reakcją naszego organizmu na daną sytuację przygotowującą go do działania. Krótkotrwały stres jest na ogół zjawiskiem mobilizującym i pomaga nam pokonać przeszkody i trudności w osiągnięciu celu, pobudza nas do działania. Jeśli natomiast przez dłuższy czas jesteśmy poddawani bodźcom stresogennym zaczynamy odczuwać dyskomfort. Nie jesteśmy w stanie się skoncentrować, pogarsza się nasze samopoczucie, jakoś działania, czujemy się przyblokowani i sparaliżowani, bo nie widzimy możliwości poradzenia sobie z problemem, który nas spotkał.

Reakcje na stres

Reakcje na stres obejmują zmiany fizjologiczne psychiczne, modyfikacje zachowania i myślenia. Każdy z nas ma inny wachlarz zachowań reagowania na sytuacje stresogenne.

Do najpopularniejszych objawów stresu należą:

pobudzenie emocjonalne,
wzrost poziomu adrenaliny we krwi,
niepokój ruchowy,
wzrost ciśnienia krwi,
przyspieszenie akcji serca,
szum w głowie,
bóle głowy, żołądka, mięśni
potliwość skóry,
przyspieszony oddech,
suchość w ustach,
wzrost stężenia cukru we krwi.

Sytuacje stresowe powodują również: zaburzenia łaknienia (anoreksja, bulimia), palenie papierosów, uzależnienie od alkoholu, zaburzenia snu, wyobcowanie, trudności z koncentracją uwagi i kłopoty z pamięcią, depresyjne nastawienie do świata.

To w jaki sposób będziemy reagować na bodźce stresowe, w dużej mierze zależy od naszej osobowości i temperamentu. Często się zdarza, że ta sama sytuacja dla jednego okaże się bardzo stresująca, a druga osoba w ogóle nie zareaguje lub natężenie stresu będzie znacznie mniejsze. Dzieje się tak, gdyż to nie sama sytuacja wywołuje stres, lecz to jak my ją interpretujemy. To w jaki sposób my nadajemy znaczenie danej sytuacji: negatywne lub pozytywne spowoduje, że będziemy czuć dyskomfort lub nie.

Ogólnie można powiedzieć, że na stres bardziej narażone są osoby żyjące w ciągłym pośpiechu, rywalizujące, niecierpliwe i wrogo nastawione do otoczenia. Z kolei osoby bardziej odporne na stresory wykazują się takimi cechami jak spokój, cierpliwość, pozytywne nastawienie do rzeczywistości, skłonne do współpracy i zmierzające do swoich celi w sposób konsekwentny, ale nieagresywny.

Stres – konieczny do życia?

Hans Selye, jeden z przodujących badaczy zajmujących się tematyką stresu, powiedział: „Całkowita wolność od stresu to śmierć”. Naukowcy udowodnili, że zbyt mały poziom stresu prowadzi do zmęczenia i spadku aktywności. Przypomnij sobie dzień, kiedy nie musiałeś nic robić, a twoim jedynym zajęciem w ciągu dnia było leżenie na kanapie przed TV… Czy pod koniec dnia nie czułeś się bardziej zmęczony, niż po przyjściu z pracy?

Według Yerkesa i Dodsona, prekursorów w dziedzinie stresu, idealnym poziomem stresu jest jego średnie natężenie. Wówczas, to jesteśmy najbardziej zmotywowani do działania i rozwiązywania problemów, ponieważ wyzwanie, które stoi przed nami oceniamy jako odpowiadające naszym możliwościom i umiejętnościom.

Emocje, które towarzyszą sytuacjom stresowym, mają głównie charakter mobilizujący nas do podjęcia działania. Jednak, stresory pojawiające się bardzo często i którym towarzyszą bardzo silne reakcje emocjonalne, nie pozostają bez wpływu na nasz organizm. Długotrwale utrzymujący się stres może wpływać negatywnie na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne, powodując rozwój wielu chorób.

Skutki długotrwałego stresu

Na co dzień nie myślimy o ilości stresujących bodźców, którymi jesteśmy bombardowani. Akceptujemy stan jaki jest, ponieważ uważamy, że nie jesteśmy w stanie uniknąć stresorów i traktujemy stres jako nieodłącznego towarzysza naszego życia.

Jakkolwiek trudno nam wyeliminować z naszego życia sytuacje, które podnoszą nam poziom adrenaliny we krwi, tym niemniej nie zapominajmy o konieczności odreagowywania stresów dnia codziennego.

Pamiętajmy, że stres to cichy zabójca, którego można porównać do pompującego się balona wewnątrz nas. Jeśli nie znajdziemy czasu dla siebie, w którym będziemy mogli się „zresetować” i nabrać sił, balon będzie pęczniał i pęczniał, aż w końcu pęknie, powodując poważne skutki uboczne.

Długotrwały stres może doprowadzić do:

chorób serca,
zawału,
nadciśnienia tętniczego,
wrzodów żołądka i dwunastnicy,
miażdżycy,
bezsenności,
obniżenia odporności organizmu,
zaburzeń miesiączkowania,
zaburzeń erekcji.

Naukowcy sporządzili listę zdarzeń najbardziej stresujących wydarzeń w życiu. Zauważyli oni bowiem istotną zależność pomiędzy siłą stresu a zdrowiem. Wyliczyli, że przeżycie wydarzeń o łącznej sumie od 155 do 199 punktów stwarza 37% ryzyka na zapadnięcie na poważną chorobę w ciągu dwóch następnych lat. Jeśli suma ta wynosi od 200 do 299 punktów, ryzyko wzrasta do 51%, zaś powyżej 300 punktów do 79%. Każdemu z nich przypisali wartość umowną na skali 0 -100, oto niektóre z nich:

Śmierć współmałżonka (100)
Rozwód (75)
Zawarcie małżeństwa (50)
Ciąża (40)
Nowy członek rodziny (39)
Duża pożyczka na dom (31)
Zwolnienie z pracy (47)
Przejście na emeryturę (50)
Współmałżonek zaczyna lub kończy pracę (26)
Kłopoty z szefem (23)

Jak pokonać stres?

Optymizm. Pozytywne nastawienie do otaczającego świata i wiara, że wszystko ułoży się po naszej myśli. Dzięki takiemu nastawieniu, nawet najgorsze przeszkody są do pokonania.
Uśmiech. Relaksuje, rozluźnia mięśnie, niweluje napięcia.
Sport. Aktywność fizyczna jest jednym z najlepszych sposobów rozładowania negatywnych emocji.
Hobby. Wolny czas wykorzystaj na aktywność, która sprawia ci wyjątkową przyjemność. Tym sposobem w nadzwyczaj szybki sposób zregenerujesz swoje siły.
Odżywianie. Prawidłowa dieta, bogata w magnez i Wit. B6, która zwiększa wchłanianie tego pierwiastka. Niedobór magnezu wpływa negatywnie na układ nerwowy. Wzbogać zatem swoją dietę o produkty zawierające magnez, są to, m. in. kakao, czekolada, kasza gryczana, pestki dyni, fasola, orzechy.
Cisza. Jeśli pracujesz w ciągłym hałasie, pamiętaj abyś wypoczywał w ciszy. Hałas kumuluje się w organizmie siejąc spustoszenia w naszym systemie nerwowym, cisza natomiast działa kojąco i pozwala się odprężyć.