Uwaga: hemoroidy - porady jak zapobiegać tej przykrej dolegliwości

Czym są hemoroidy

Prawidłowa praca dwóch mięśni okrężnych zwanych zwieraczami odbytu (zewnętrznym i wewnętrznym) opiera się na utrzymywaniu ich przez większość czasu w stanie napięcia, co zapewnia szczelność odbytnicy. To jednocześnie doprowadza do zastoju krwi w naczyniach otaczających zwieracze - hemoroidach. W trakcie wypróżniania następuje rozluźnienie mięśni i odpływ krwi zgromadzonej w hemoroidach.

Problem pojawia się, gdy dochodzi do jej zatrzymania w systemie gęstej sieci naczyń żylnych. Krew nie ma ujścia, naczynia zaczynają się powiększać, dochodzi do ich nadmiernego rozszerzenia, obrzęku. Tworzą się tzw. guzki krwawnicze, czyli żylaki odbytu popularnie zwane hemoroidami.

Cztery stadia rozwoju hemoroidów

Stadium 1: Hemoroidy nie powodują dolegliwości, umiejscowione są wewnątrz kanału odbytu, zaobserwować można sporadyczne krwawienie
Stadium 2: Guzki zaczynają wypadać przy zbyt intensywnym parciu na stolec, ale spontanicznie cofają się do kanału odbytnicy; pacjent zaczyna odczuwać ból podczas wypróżniania, krwawienie nasila się. Charakterystyczne jest też uczucie niepełnego wypróżnienia, co skutkuje długotrwałym przebywaniem w toalecie i jeszcze większym parciem na stolec.
Stadium 3: Dochodzi do rozwoju tzw. hemoroidów zewnętrznych, kiedy guzki samoistnie wypadają nie tylko w czasie defekacji, ale również np. podczas wysiłku fizycznego. Nierzadko pacjent musi sam wprowadzać je z powrotem do kanału odbytu. Objawy bólu, krwawienia, swędzenia nasilają się.
Stadium 4 Najcięższe stadium, kiedy hemoroidy całkowicie wystają z kanału odbytnicy bez możliwości wprowadzenia ich z powrotem.

Niepokojące objawy - kiedy z hemoroidami udać się do lekarza

Do najbardziej typowych objawów choroby hemoroidalnej, po zaobserwowaniu których powinniśmy jak najszybciej podjąć leczenie i udać się do specjalisty, należą:

Świąd, pieczenie, wysięk z odbytnicy
Krwawienie w trakcie wypróżniania, pozostawienie krwawych śladów stolca na papierze toaletowym lub bieliźnie. W przypadku hemoroidów krew ma jasnoczerwoną barwę, co pozwala odróżnić hemoroidy od ewentualnego krwawienia z przewodu pokarmowego (np. z wrzodów, kiedy stolec jest koloru ciemnokrwistego, wręcz smolistego.)
Ból, uczucie palenia, kłucia podczas defekacji
Wrażenie niekompletnego wypróżnienia

Bardzo często zdarza się, że u jednego pacjenta występuje łącznie kilka objawów, co jest dla niego jeszcze bardziej nieprzyjemne i potęguje uczucie dyskomfortu.

Co może "wywołać" hemoroidy

Przyczyn występowania tej krępującej dolegliwości jest mnóstwo. Do najczęstszych należą:

Złe nawyki żywieniowe, dieta ubogoresztkowa, ze zbyt małą ilością warzyw i owoców obfitujących w błonnik, niedostateczna ilość płynów.
Brak ruchu, otyłość, długotrwałe przebywanie w pozycji siedzącej - "choroba pracowników biurowych i kierowców"
Nawracające i długotrwałe zaparcia - doprowadzają do zwiększonego parcia na stolec
Ciąża - winą obarczane są hormony, szczególnie progesteron, rozluźniający mięśnie zwieracza odbytu, zmniejszający ich sprężystość. Poza tym trawienie i wydalanie u ciężarnych przebiega znacznie wolniej. Powiększająca się macica uciska jelita i żyły jamy brzusznej, co utrudnia odpływ krwi.
Podeszły wiek - dochodzi do zaniku pewnych elementów tkanki łącznej, które utrzymują jej elastyczność
Schorzenia przewodu pokarmowego np. biegunki, częste wymioty
Dziedziczna słabość naczyń żylnych, wrodzona słabość mięśni zwieracza odbytu
Niektóre schorzenia układu krążenia, szczególnie nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, przewlekła niewydolność krążenia
Nadużywanie środków przeczyszczających - preparatów tych nie wolno stosować przewlekle, a tylko doraźnie. W przeciwnym wypadku, niekiedy dochodzi do podrażnienia jelit, spowolnienia perystaltyki, czego następstwem mogą być żylaki odbytu.

ZAPOBIEGANIE HEMOROIDOM - Zdrowy styl życia i zbilansowana dieta, czyli kluczowe elementy profilaktyki

1. PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE

Jest niezbędne, aby skutecznie wyeliminować nawracające zaparcia, doprowadzić do regularnych wypróżnień i zachować zdrowe jelita.

W codziennym jadłospisie powinny pojawić się przede wszystkim pokarmy bogate w błonnik czyli pełnoziarniste pieczywo, muesli, warzywa i owoce.

Ważne miejsce zajmują również produkty mleczne: jogurty, maślanki, kefiry. Jako przekąskę sięgajmy częściej po suszone śliwki, figi, daktyle, rodzynki. Zrezygnujmy z czekolady,coli, kakao, czarnej herbaty, gdyż to one często są przyczyną nawracających zaparć. Unikajmy ostrych, aromatycznych przypraw, a także pokarmów wzdymających tj. roślin strączkowych, cebuli, kapusty.

Starajmy się pić minimum 2-3 litrów płynów dziennie: wody mineralnej niegazowanej, herbat ziołowych i owocowych. Płyny rozluźniają masę kałową, ułatwiając tym samym wydalanie. Natomiast wystrzegajmy się zbyt dużej ilości kawy i alkoholu.

2. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA:

Polega przede wszystkim na zmianie stylu życia i codziennych nawyków. Jeśli wykonujemy długotrwałą siedzącą pracę, co jest jednym z czynników ryzyka wystąpienia hemoroidów, zadbajmy o codzienną, nawet kilkunastominutową dawkę ruchu - spacer, bieg, jazda na rowerze, basen.

3. WŁAŚCIWA HIGIENA OKOLIC ODBYTU

Oparta jest głównie na stosowaniu odpowiednich kosmetyków, najlepiej nieperfumowanych. Zbyt duża ilość detergentów często powoduje uczulenia, co może prowadzić do poważniejszych konsekwencji. Natomiast zawarte w płynie wyciągi roślinne z rumianku, nagietka mają działanie łagodzące, natomiast kosmetyki z ekstraktami z szałwii czy dębu posiadają właściwości ściągające i antyseptyczne. Należy zaznaczyć, że przy zdiagnozowanych hemoroidach mycie okolic odbytu powinno odbywać się częściej, najlepiej po każdym wypróżnieniu, po czym należy nałożyć odpowiedni preparat, przeznaczony do pielęgnacji: np. ANALEN - krem, EMORECT-żel, TOŁPA PROCTO GEL, PROCTO-GLYVENOL - krem.
Właściwa profilaktyka dotyczy także wyboru odpowiedniej bielizny. Najlepiej gdy jest wykonana ze 100% bawełny, unikajmy takiej, gdzie większość składu stanowią włókna sztuczne. Bawełna jest łagodna dla skóry, przepuszcza powietrze i umożliwia wchłanianie potu.
Ulgę przynoszą również okłady z wilgotnej torebki herbaty, działające ściągająco (kwas taninowy), ciepłe, ale niezbyt długie kąpiele.
W terapii leczenia hemoroidów stosuje się także nasiadówki. Wykonuje się je najczęściej, stosując wysuszone kwiaty rumianku lub korę dębu - pierwszy surowiec ma właściwości łagodzące podrażnienia i przeciwzapalne, a drugi ściągające. Nasiadówkę przygotowujemy napełniając wannę do połowy ciepłą, lecz nie gorącą wodą, do której wlewamy około 1 l odwaru z ziół i zanurzamy się w niej na około 15-20 minut. Wodą z przygotowanym odwarem można napełnić również dużą miskę, usiąść na jej brzegach, okrywając się z boku ręcznikiem, co zapobiega ulatnianiu się pary. Nasiadówki można wykonywać 2-3 razy w tygodniu. Należy jednak pamiętać, że tego typu zabiegi, z wykorzystaniem odwaru z kory dębu są przeciwwskazane w ciąży, ze względu na zbyt silne działanie ściągające, co może mieć negatywny wpływ na przebieg ciąży i poród.