Jesteś tutaj:

Biegunka poantybiotykowa jak się jej ustrzec?

Biegunka należy do najczęstszych objawów ubocznych przyjmowania antybiotyków. Może pojawić się już po paru godzinach od rozpoczęcia kuracji, a nawet po kilku tygodniach od zakończenia terapii. Jak jej przeciwdziałać?

Biegunka poantybiotykowa jak się jej ustrzec?

Zdjęcie: Dan Mckay

Biegunka należy do najczęstszych objawów ubocznych przyjmowania antybiotyków. Może pojawić się już po paru godzinach od rozpoczęcia kuracji, a nawet po kilku tygodniach od zakończenia terapii. Towarzyszą jej bóle brzucha, nudności, ogólne osłabienie, a zlekceważona może prowadzić do poważnego odwodnienia organizmu.

Czemu po antybiotykach pojawia się biegunka?

Biegunka rzadko zawiązana jest z bezpośrednim działaniem antybiotyku na ściany jelit czy motorykę przewodu pokarmowego.

Podstawowa przyczyna wystąpienia biegunki to zaburzenie równowagi flory bakteryjnej jelit. Antybiotyk nie działa wybiórczo na bakterie chorobotwórcze, ale osłabia również naturalną mikroflorę przewodu pokarmowego. Zmiany w składzie flory jelitowej pociągają za sobą zaburzenia trawienia, procesów fermentacyjnych oraz wchłaniania substancji odżywczych i wody.

W stanie równowagi tzw. "dobre bakterie" kontrolują rozwój bakterii szkodliwych. Zaburzenie przez antybiotyk naturalnej ochrony skutkuje inwazją szczepów szkodliwych dla zdrowia (np. Clostridium difficile). Bakterie wytwarzają toksyny, wywołują biegunkę, ale stanowią również zagrożenie dla zdrowia.

Jak się ustrzec przed biegunką?

Wraz z rozpoczęciem kuracji antybiotykowej trzeba zadbać o naturalną florę bakteryjną. Najlepiej dostarczyć ją do organizmu gotowymi suplementami diety w formie kapsułek lub proszku do rozpuszczenia.

Nowsze preparaty oprócz odpowiednich mikroorganizmów zawierają tzw. prebiotyk, najczęściej inulinę, która stanowi pożywkę dla bakterii.

Najbardziej doceniane w zwalczaniu działań niepożądanych antybiotyków to szczepy bakterii kwasu mlekowego (np. Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium bifidum) oraz szczepy drożdży (Saccharomyces boulardii). Przy czym Saccharomyces boulardii ma lepsze działanie, gdy biegunka już wystąpi.

Odpowiednia dawka probiotyków znacznie zmniejsza ryzyko pojawienia się biegunki, a w przypadku jej wystąpienia, skraca czas trwania. Skuteczna dawka drożdży to 250 mg raz lub dwa razy dziennie (np. w preparacie Enterol). Preparaty z pałeczkami kwasu mlekowego powinny dostarczyć 5 miliardów żywych kultur bakteryjnych (np. Lakcid, Lacidofil, Dicoflor). Jogurty czy kefiry nie zapewnią takiej dawki, dlatego nie stanowią skutecznego zabezpieczenia.

Aby nie osłabić działania probiotyków, należy je zażyć najwcześniej dwie godziny po przyjęciu antybiotyku. Pełna odbudowa flory bakteryjnej wymaga czasu, dlatego preparaty najlepiej stosować jeszcze kilka dni po zakończeniu terapii antybiotykiem.

W czasie antybiotykoterapii najlepiej zachować lekkostrawną dietę bogatą w białka, a ubogą w tłuszcze. Zapewni to sprawniejszą pracę jelit.

Co zrobić gdy pojawi się biegunka?

Podstawą leczenia biegunki jest uzupełnianie płynów i elektrolitów.

Przy lekkiej biegunce wystarczające nawodnienie organizmu zapewni niegazowana woda mineralna, słaba herbata, rozcieńczony sok owocowy bogate w potrzebne minerały - bananowy, pomarańczowy, ananasowy.

Przy bardziej uciążliwej biegunce lepiej sięgnąć po gotowe nawadniające płyny glukozowo-elektrolitowe (np. Gastrolit, Orsalit, Floridral). Bez konsultacji z lekarzem można stosować je 2-3 dni. Preparaty nawadniające rozpuszcza się w przegotowanej, ostudzonej wodzie i podaje małymi łykami.

Pomocny jest również węgiel leczniczy podawany w dawce 1- 4 g co 4 - 6 h. Nie zmniejszy wprawdzie częstości oddawania stolca, ale zwiąże szkodliwe toksyny i bakterie. Podobnie działają pektyny - wielocukry zawarte w bananach, marchwi, jabłkach.

Biegunki poantybiotykowej nie powinno się zatrzymywać lekami jak Stoperan czy Laremid.

W przypadku, gdy biegunka dokucza dłużej niż 3 dni i towarzyszy jej ostry ból brzucha lub w stolcu pojawia się krew, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Konieczna może okazać się zmiana antybiotyku lub wdrożenie leczenia innymi lekami. Antybiotyki, które najbardziej predysponują do wystąpienia biegunki, to te o szerokim spektrum działania (cefalosporyny, klindamycyna, erytromycyna, amoksycylina, ampicylina).

W czasie trwania biegunki wskazana jest odpowiednia dieta, która nie będzie podrażniać dodatkowo przewodu pokarmowego. Trzeba zrezygnować z tłuszczów, świeżych warzyw i owoców, które przyspieszają fermentacje w jelitach, ciężkostrawnego mięsa. Posiłki mogą zawierać ziemniaki, makaron, ryż, banany, gotowane jarzyny. Zawarte w nich skrobia i błonnik wiążąc wodę, przyspieszą ustępowanie biegunki.

Najlepiej unikać kawy, produktów mlecznych, alkoholu, które stymulują perystaltykę jelit.

mgr farm. Dorota Gruszka


Spodobał Ci się artykuł?

Chcesz wiedzieć więcej?

Sięgnij po kompendium wiedzy o antybiotykach -

darmowy poradnik bezpiecznej i skutecznej antybiotykoterapii:

"Lecz się antybiotykami z głową!"




Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także