Czym różni się przebieg zwykłej grypy od świńskiej i ptasiej

W sezonie jesienno - zimowym obserwuje się znaczny wzrost częstości zachorowań na grypę, jednak zwykła grypa nie wzbudza w nas tak dużych obaw jak epidemia świńskiej, czy ptasiej grypy. Co powinniśmy wiedzieć o wirusach wywołujących grypę?

Czy zwykłą grypę i świńską lub ptasią grypę wywołuje ten sam wirus?

Grypę, czyli wirusowe zapalenie dróg oddechowych wywołują wirusy należące do rodziny Orthomyxoviridae. Istnieją dwa podstawowe typy infekcji: grypa sezonowa oraz pandemiczna.

Grypę sezonową - wywołują corocznie typowe wirusy grypy (typu A i B), najczęściej w okresie jesienno - zimowym. Istnieją szczepionki o aktualizowanym przez Światową Organizację Zdrowia składzie, uodparniające organizm na konkretne szczepy wirusa, mające wywołać falę zachorowań na grypę w danym sezonie.

Grypę pandemiczną - wywołują nieznane wcześniej mutacje wirusa grypy. Fala zachorowań występuje raz na kilkanaście lub kilkadziesiąt lat i rozprzestrzenia się na dużym obszarze. Epidemia obejmuje znaczną część populacji, ze względu na jej niską odporność na nowy typ wirusa. Przykładem pandemii jest hiszpanka z początku XX wieku, grypa ptasia oraz świńska.

Czy objawy zwykłej grypy i świńskiej lub ptasiej grypy są podobne?

Infekcje zarówno grypy zwykłej (sezonowej), jak i pandemicznej (np. świńskiej lub ptasiej) rozwijają się szybko i dają nagłe, charakterystyczne i podobne objawy:

ze strony układu oddechowego: ból gardła, uczucie drapania w gardle, katar, suchy kaszel,
ogólne: ból głowy, mięśni, gorączkę, dreszcze, silne osłabienie organizmu.

U części chorych infekcja przebiega bezobjawowo. Grypa zwykle ustępuje samoistnie w przeciągu 3-7 dni, jednak złe samopoczucie i uczucie rozbicia może być odczuwane przez pacjenta dłużej.

Czym różni się grypa sezonowa od pandemicznej?

W większości przypadków objawy grypy sezonowej oraz pandemicznej są słabo lub średnio nasilone i bardzo podobne.

Jednak w przypadku zachorowania na grypę pandemiczną (ptasią, świńską) istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia groźnych powikłań ze strony dolnych dróg oddechowych - zapalenia płuc. Dlatego też nasilająca się duszność, objawy neurologiczne (drgawki, zapalenie mózgu), znaczne pogarszanie się samopoczucia, czy zaostrzenie istniejących chorób przewlekłych (przewlekłej niewydolności wątroby, nerek, choroby wieńcowej, astmy) powinny być wyraźnym sygnałem do przeprowadzenia pilnej kontroli lekarskiej.

Grypa sezonowa różni się od grypy pandemicznej również częstością zapadania na infekcje w poszczególnych przedziałach wiekowych. Na grypę sezonową najczęściej zapadająludzie w podeszłym wieku (powyżej 65 roku życia), natomiast zachorowalność na grypę pandemiczną jest znacznie większa u dzieci, ludzi młodych oraz dorosłych (poniżej 30 roku życia).

Czym różni się leczenie grypy sezonowej od pandemicznej?

Leczenie objawowe grypy sezonowej oraz pandemicznej polega na zwalczaniu objawów ogólnych oraz ze strony układu oddechowego i obejmuje:

stosowanie leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych (paracetamolu) oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych - np. ibuprofenu.

Niewskazane jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (Aspiryny) o chorych poniżej 18 roku życia, ze względu na ryzyko wystąpienia Zespołu Rey?a, prowadzącego do uszkodzenia nerek.

stosowanie leków obkurczających błonę śluzową nosa, ułatwiających oddychanie (zawierających w swoim składzie np. maleinian feniraminy (Fervex?), pseudoefedrynę (Gripex?), chlorfenyraminę (Tabcin?), czy chlorowodorek fenylefryny (Coldrex?)
stosowanie leków łagodzących kaszel (na bazie np. dekstrometorfanu - Gripex?)
odpoczynek w łóżku, wysypianie się, picie dużej ilości płynów o temperaturze pokojowej.

Leczenie przyczynowe grypy sprowadza się do stosowania leków przeciwwirusowych, skracających czas trwania choroby, skutecznie redukujących objawy grypy oraz zmniejszających ryzyko wystąpienia poważnych powikłań pogrypowych, w tym zgonu.

W polskim lecznictwie do zwalczania wirusów grypy stosuje się dwie podstawowe grupy leków:

inhibitory neuraminidazy - oseltamiwir (Tamiflu) i zanamiwir (Relenza) aktywne wobec wirusów grypy typu A i B, w tym wobec pandemicznego wirusa świńskiej grypy (A/H1N1v);
szerokim spectrum działania przeciwwirusowego charakteryzuje się zanamiwir (Relenza) - skutecznie zwalczający wirusy grypy zarówno pandemicznej, jak i sezonowej,
inhibitory M2 - amantadynę (Viregyt K) i rimantadynę (Rimantin) - zwalczające wirusy grypy typu A (wywołujące typową grypę sezonową).

W związku z corocznie pojawiającymi się nowymi mutacjami wirusa, charakteryzującymi się różną wrażliwością na działanie leków przeciwwirusowych, przed każdym sezonem epidemicznym i w trakcie jego trwania zalecane są uaktualnione schematy leczenia, uwzględniające wrażliwość poszczególnych szczepów na leki oraz zapewniające skuteczną terapię.

Małgorzata Kruk

Konsultacja: mgr farm. Aleksandra Uruszczak