Jak wyleczyć afty

Afty - nadżerki w jamie ustnej, chociaż zwykle maleńkie, są bardzo bolesne i uciążliwe. Jak się ich pozbyć?

Co to są afty?

Afty to niewielkie nadżerki (od 1 mm do 2 cm), zlokalizowane na błonie śluzowej jamy ustnej, warg lub języka. Wokół afty pojawia się miejscowy stan zapalny - mający postać czerwonej obwódki dookoła ranki. Afty mogą pojawiać się pojedynczo lub czasem po kilka jednocześnie. Może towarzyszyć im powiększenie się węzłów chłonnych na szyi. Są bardzo bolesne i uciążliwe.

Jakie są przyczyny powstawania aft?

Przyczyny powstawania aft to najczęściej:

urazy mechaniczne błony śluzowej jamy ustnej - np. zadrapanie, zabiegi stomatologiczne, noszenie aparatów ortodontycznych, przygryzienie
wkładanie do ust brudnych palców lub przedmiotów (np. ołówki, długopisy)
stres
stany obniżenia odporności
alergia
zmiany hormonalne
niedobory witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza

Jak można zapobiegać powstawaniu aft?

Żeby zapobiec pojawianiu się aft:

dbaj o właściwą higienę jamy ustnej
unikaj ryzyka mechanicznych urazów delikatnej błony śluzowej
nie narażaj się na stres i unikaj osłabienia organizmu
w przypadku nawracających aft (czyli aftozy) - suplementuj witaminę B12, kwas foliowy oraz żelazo

Jakie preparaty warto stosować w celu uzupełnienia niedoborów witamin i minerałów, żeby zapobiec powstawaniu aft?

Warto zwrócić uwagę na preparaty, które zawierają witaminę B12, kwas foliowy oraz żelazo, a najlepiej również inne witaminy i składniki mineralne, które pomogą wzmocnić organizm i wspomóc jego naturalną odporność, na przykład:

BIO- KWAS FOLIOWY z witaminami i minerałami
LONGOVITAL odporność - preparat ziołowo - witaminowy
FALVIT - wielowitaminowy preparat zawierający sole mineralne i żelazo, polecany szczególnie dla kobiet
VIGOR COMPLETE dla dorosłych - kompletny zestaw witamin i składników mineralnych

Czym można płukać jamę ustną, żeby wyleczyć afty?

W aptekach dostępne są liczne płyny do płukania jamy ustnej, które pomogą wyleczyć afty. Płyny do płukania jamy ustnej działają przeciwbólowo, łagodząco, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. Hamując rozwój mikroorganizmów, zapobiegają rozwojowi zakażeń i przyspieszają gojenie się aft. Warte polecenia są:

Płyn BAIKADENT - zawierający wyciąg z tarczycy bajkalskiej. Posiada dodatkowo właściwości łagodzące korzystne również w przypadku bolesności szyjek zębowych. Nierozcieńczoną niewielką ilością płynu (ok. 10 ml) należy płukać jamę ustną przez 30 sekund, 2 razy dziennie po umyciu zębów.
Płyn TANTUM VERDE 0,15% - należy stosować 3 razy dziennie, również płucząc jamę ustną po umyciu zębów. Dla dziecka jednorazowo należy użyć 10 ml płynu, a dla osoby dorosłej 15 ml. Płyn ten należy rozcieńczyć niewielką ilością wody!
HASCOSEPT 0,15% PŁYN - należy stosować go 2 lub 3 razy dziennie po 15 ml. Można go rozcieńczać, chociaż nie jest to konieczne.

Warto pamiętać, aby przez pół godziny od użycia płynu do płukania jamy ustnej, nie jeść żadnych posiłków, ani nie spożywać napojów!

Które preparaty w wygodnej formie aerozolu będą skuteczne w leczeniu aft?

Aerozol jest wygodną formą leku na afty - pozwala łatwo zaaplikować pojedynczą dawkę preparatu. Dobre preparaty z tej grupy to:

Aerozole te jako substancję czynną zawierają benzydaminę, która działa przeciwbólowo i odkażająco. Należy rozpylać je na aftę i błonę śluzową wokół niej, 2 - 6 razy na dobę.

Jakie żele stomatologiczne można zastosować na afty?

Żele na afty cieszą się dużą popularnością i niewątpliwie są skuteczne. Mają różne sposoby działania:

Żel BAIKADENT - zawiera wyciąg z tarczycy bajkalskiej, działa przeciwzapalnie, przeciwgrzybiczno, przeciwbakteryjnie. Ok. 2 cm żelu, najlepiej bezpośrednio po umyciu zębów, należy wcierać 2 - 4 razy dziennie w okolicę afty.
Żel DEZAFTAN - działa przeciwbólowo, przyspiesza proces gojenia się aft. Stosuje się go 2 - 3 razy dziennie, po posiłku.
Żel SACHOL - przeciwbólowy i przeciwzapalny; ma przyjemny miętowy smak.
Żel na stany zapalne dziąseł PERIOKIN - jest środkiem przeciwbakteryjnym. Nakłada się go 2 - 3 razy dziennie.

Przez pół godziny od nałożenia żelu nie należy jeść ani pić! Nie można również przepłukiwać ust wodą.

Jak nakłada się żel na afty?

Do nałożenia żelu na aftę najlepiej używać patyczków kosmetycznych lub kawałka gazy. Można również nakładać żel palcem, jednak koniecznie należy dokładnie umyć wcześniej ręce.

Warto uważać, żeby po dotknięciu np. patyczkiem chorego miejsca, nie dobierać preparatu z opakowania bez wymiany patyczka na nowy.

Czy pastylki do ssania mogą pomóc na afty?

Tak, jest to bardzo popularna i łatwo dostępna forma leku. Większość z nich, np. TANTUM VERDE, SEPTOLUX, OROFAR działa odkażająco i przeciwbólowo.

Warto wybrać lek bez dodatku cukru, np. CHOLINEX BEZ CUKRU - zwłaszcza w przypadku osób z cukrzycą lub próchnicą zębów. Tabletki bez cukru zmniejszą również ryzyko powstawania pleśniawek.

O czym pamiętać podczas stosowania żelu, aerozolu, płynu do płukania jamy ustnej lub tabletek do ssania na afty?

Po zastosowaniu takich preparatów warto nie jeść i nie pić przez co najmniej pół godziny - jest to czas niezbędny do wchłonięcia się leku do chorej tkanki.

Czy da się założyć opatrunek na aftę?

W jamie ustnej nie ma możliwości przyklejenia plasterka, który mógłby chronić bolesne miejsce przed dalszymi urazami.

Istnieje jednak preparaty, które mają zdolność do tworzenia cienkiej powłoczki ochronnej w miejscu aplikacji. Ciekawe propozycje to:

URGO na afty i drobne rany w jamie ustnej - niewielką ilość żelu nakłada się na aftę i czeka chwilkę do jego przyschnięcia. Preparat Urgo można stosować kilka razy dziennie.
STOMATOVIS ochronna pasta stomatologiczna - niewielką ilość preparatu aplikuje się na chore miejsce, przyciska i czeka ok. 20 sekund do przyczepienia się pasty. Dodatkowo, preparat zawiera substancje działające przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie.

Preparaty te pomagają uniknąć bólu, np. podczas jedzenia - można je zastosować przed posiłkiem.

Czy można jednocześnie stosować wszystkie przedstawione preparaty na afty?

Nie. Koniecznie należy zwrócić uwagę, czy wybrane przez nas np. pastylki i aerozol nie zawierają tej samej substancji czynnej. Istnieje bowiem duże ryzyko przekroczenia dopuszczalnej dziennej dawki takiej substancji.

Warto natomiast połączyć preparaty z różnych grup, np.:

tabletki witaminowe + jeden, maksymalnie dwa środki odkażające (z różnymi substancjami czynnymi) + jeden środek ochronny.

Co jeszcze można zrobić, żeby szybko wyleczyć aftę?

Aby przyśpieszyć wyleczenie aft, pamiętaj, aby oprócz stosowania odpowiednich preparatów, szczególnie dbać o jamę ustną:

jedz rozdrobnione pokarmy (najlepiej kaszki, zupy, budynie, kisiele)
unikaj kwaśnych i pikantnych potraw i napojów
odpocznij, wyśpij się - wypoczęty organizm łatwiej poradzi sobie z aftozą.

Kiedy trzeba pójść do lekarza?

Jeżeli afty nie znikną po tygodniu leczenia lub często nawracają - warto udać się do lekarza. Mogą być objawem poważniejszej choroby.

Przygotowała: Katarzyna Machowska

Konsultacja: mgr farm. Aleksandra Uruszczak

Afty - nadżerki w jamie ustnej, chociaż zwykle maleńkie, są bardzo bolesne i uciążliwe. Jak się ich pozbyć?