Zdjęcie: Dan Foy
Nawet tak nieznacznych rozmiarów zmiana w okolicy oka, jaką jest jęczmień bezsprzecznie stanowi sporą przeszkodę i niedogodność dla osoby, u której wystąpiła.Czym właściwie jest jęczmień?
Jęczmień to wynik infekcji powieki, spowodowanej kontaktem z Gronkowcami (bakteriami). Wyglądem przypomina ropną grudkę, występującą w miejscu jednego lub nawet kilku ujść gruczołów przyrzęsowych lub tarczkowych (występujących w obrębie powieki).Wyróżnia się dwa rodzaju jęczmienia: zewnętrzny oraz wewnętrzny. Jęczmień zewnętrzny jest mniej dokuczliwy dla pacjenta. Jest on wynikiem zainfekowania gronkowcami gruczołów przyrzęsowych, prowadzącego do powstania stanu zapalnego. Jęczmień zewnętrzny jest umiejscowiony po zewnętrznej stronie powieki (w okolicy rzęs). W przypadku jęczmienia wewnętrznego dochodzi do zapalenia gruczołów tarczkowych i wówczas odczuwa się większy dyskomfort. Jęczmień wewnętrzny jest usytuowany po wewnętrznej stronie powieki, stąd też ból jest bardziej odczuwalny.
Jęczmień zazwyczaj pęka samoistnie, powodując wyciek ropy na zewnątrz (wzdłuż rzęs). Momentu pęknięcia jęczmienia nie należy wyznaczać samodzielnie, próbując go na przykład przekłuwać.
Ropa stanowi zagrożenie powstania kolejnych infekcji, dlatego też należy dokładnie przemywać oko i usunąć wyciek ze skóry w okolicy oka. Nie należy do tego stosować silnie działających środków, lecz kropli ocznych zaleconych przez lekarza okulistę.
Jak rozpoznać objawy jęczmienia?
Objawy jęczmienia są bardzo charakterystyczne:• zgrubienie na dolnej lub górnej powiece
• zawartość ropy w zgrubienie
• zaczerwienienie powiek i oczu
• świąd powiek
• łzawienia
• ból powiek
• stan zapalny powiek (opuchlizna)
• uczucie „ciała obcego w oku”
• trudności z widzeniem (zasłonięcie części pola widzenia)
• zwiększona wrażliwość na światło
Kto jest najbardziej narażony na powstanie jęczmienia?
Na powstawanie jęczmienia najbardziej narażone są osoby o słabej odporności oraz dzieci. Niska odporność stwarza większą łatwość do wnikania bakterii do naszego organizmu (a jak już wspomniano, jęczmień jest efektem infekcji bakteryjnej). Dlaczego wymieniono też dzieci, jako najbardziej narażoną grupę osób na pojawienie się jęczmienia? Ponieważ dzieci mają tendencję do nie zachowywania odpowiedniej higieny. Mówimy przede wszystkim o tym, że w trakcie różnych zabaw często przecierają oczy brudną rączką. Właśnie w takich sytuacjach może dojść do zakażenia gronkowcami.Jak wygląda leczenie jęczmienia?
Zazwyczaj leczenie jęczmienia opiera się na przemywaniu zainfekowanego oka kroplami przyspieszającymi jego gojenie. Ponadto zaleca się stosowanie ciepłych kompresów oraz maści na powstałe zmiany ropne. Ciepłe kompresy można wykonywać w postaci wacików nasączonych naparem z ziela świetlika, pietruszki, zielonej herbaty, rumianku lub mniszka lekarskiego.Wszelkie zabiegi mają na celu zachowanie higieny w obrębie oka i przyspieszenie gojenia się infekcji. Jeżeli jęczmień ma charakter nawrotowy, to dodatkowo lekarz okulista może zalecić stosowanie maści ocznych z antybiotykami, lub sterydami. Niekiedy lekarz może uznać za konieczne wykonanie interwencji chirurgicznej.
Czy tradycyjne – domowe sposoby leczenia jęczmienia pomagają?
Domowe sposoby należy traktować z ograniczoną dozą zaufania, tak aby jednak zachować zdrowy rozsądek. Przekazywane z pokolenia na pokolenie teorie mówiące o pocieraniu jęczmienia złotą obrączką, nie muszą być traktowane z góry jako niewłaściwe. Bowiem wiele osób twierdzi, że tylko takie działania przyniosły właściwy skutek. Złoto, samo w sobie nie wykazuje znaczących właściwości bakteriobójczych (już bliższe skojarzenie takiego działania może dotyczyć srebra). Pamiętajmy, że w poradach dotyczących pocierania złotem, był jeden ważny szczegół – złoto należy wcześniej lekko rozgrzać, energicznie pocierając go w rękach. I prawdopodobnie tylko dzięki działaniu ciepła jęczmień szybciej ustępował.Kolejnym domowym sposobem leczenia jęczmienia jest nakładania na niego śliny. Ten sposób nie należy do rozsądnych, ponieważ ślina nie jest substancją pozbawioną bakterii i nałożenie jej na zainfekowaną powiekę, może dodatkowo pogorszyć jej stan.
Czy istnieją jakieś działania profilaktyczne, chroniące nas przed rozwojem jęczmienia?
Tak. W przypadku osób, które nigdy nie cierpiały na jęczmień, do głównych działań profilaktycznych należy poprawa odporności organizmu (na przykład po przez przyjmowanie preparatów wzmagających siły obronne organizmu – Imunoglukan, Iskial, preparaty jeżówki). W przypadku osób, u których jęczmień występował (raz, lub kilkukrotnie), poza wzmaganiem odporności należy zadbać o odpowiednie wyleczenie jęczmienia, w tym szczególnie o uniemożliwienie rozprzestrzeniania się infekcji bakteryjnej. Osoby, które same nie cierpiały z powodu ropnej zmiany na powiekach, ale opiekowały się osobą posiadającą jęczmień (szczególnie jeśli wykonywały zabiegi pielęgnacyjne i zapewniające odpowiednią higienę oka zainfekowanego) powinny starannie myć ręce i nie dopuścić do przeniesienia ropnej wydzieliny do własnego oka. W ich przypadku, wzmacnianie odporności także jest wskazane.Czego nie wolno robić, gdy na naszej powiece pojawił się jęczmień?
1. Na pewno nie wolno go wyciskać!
Jęczmień po osiągnięciu stadium pełnej dojrzałości sam pęknie i wydzieli ropę. Wyciskanie jęczmienia może tylko pogorszyć stan zapalny.2. Nie wolno przekłuwać jęczmienia igłą!
Przekłucie nie przyspieszy gojenia, a może spowodować pogłębienie infekcji, okaleczenie oka i powiększenie rany, utrudniające gojenie.3. Nie wolno przecierać oczu brudnymi rękoma!
Generalnie należy unikać dotykania zmienionego chorobowo miejsca, a już z pewnością nie należy go dotykać nie umytymi rękoma.Pamiętajmy, że jęczmień ma tendencję do nawracania, zwłaszcza jeśli nie zachowano odpowiedniej higieny w trakcie jego leczenia. Nawrotowość jęczmienia nie pozostaje jednak bez negatywnego wpływu dla naszego organizmu. Jeśli chcemy mieć pewność, że będziemy potrafili właściwie wyleczyć jęczmień - skonsultujmy się z lekarzem okulistą.
mgr farm. Kinga Dziwisz
