Jesteś tutaj:

Pierwsza pomoc w złamaniach

Wraz ze znajomymi spędzasz urlop w Krakowie. Kolejny wakacyjny dzień zapowiada się spokojnie i leniwie, mimo że na niebie zbierają się ciemne chmury. Wybieracie się do centrum miasta, aby zwiedzać słynne zabytki. Nagle widzicie, że szybko jadący samochód wyjeżdża z drogi podporządkowanej i potrąca prawidłowo jadącego rowerzystę.

Pierwsza pomoc w złamaniach
Wraz ze znajomymi spędzasz urlop w Krakowie. Kolejny wakacyjny dzień zapowiada się spokojnie i leniwie, mimo że na niebie zbierają się ciemne chmury. Wybieracie się do centrum miasta, aby zwiedzać słynne zabytki. Nagle widzicie, że szybko jadący samochód wyjeżdża z drogi podporządkowanej i potrąca prawidłowo jadącego rowerzystę.

Z przerażeniem obserwujesz krótki lot i upadek rowerzysty na asfalt. Gdy do niego podbiegacie, poszkodowany podnosi się powoli na nogi i trzyma się za lewe przedramię, jęcząc z bólu.

Pierwsza pomoc

Ponieważ znasz zasady pierwszej pomocy, wiesz dokładnie co należy robić. Prosisz jednego z Twoich kolegów, aby zadzwonił po pogotowie ratunkowe. Tymczasem szybko oceniasz stan chorego. Stwierdzasz, że jest przytomny i oddycha prawidłowo. Nawiązujesz z nim prawidłowy kontakt słowno-logiczny. Widzisz, że obrażenia są wyłącznie miejscowe, więc zajmujesz się ręką. Podejrzenie złamania nasuwa: ból, utrata czynności (niemożność poruszania chorą kończyną) lub zmiana obrysu i obrzęk kończyny. Ponieważ rowerzysta skarży się na ból, a prawa kończyna górna jest obrzęknięta, wysuwasz podejrzenie złamania przedramienia. Rozpoznanie złamania jest pewne tylko w przypadku widocznego załamania osi kości lub przy złamaniu otwartym (złamanie otwarte to takie, w którym dochodzi jednocześnie do uszkodzenia skóry – złamana kość jednak nie zawsze musi być widoczna w ranie). W innych sytuacjach bez badania rentgenowskiego nie można odróżnić złamania od skręcenia, ale zawsze należy zakładać gorszą ewentualność.

Zwichnięciom, czyli przemieszczeniom powierzchni stawowych względem siebie towarzyszy nieprawidłowe ustawienie w dotkniętym urazem stawie, ból i elastyczny opór przy próbach ruchu. W takiej sytuacji nie można wykluczyć towarzyszącego złamania.

Powinieneś ocenić także czucie obwodowe i ukrwienie kończyny. Gdyby rowerzysta doznał złamania otwartego, musiałbyś tamować krwawienie. W takim przypadku uciskałbyś miejscowo ranę lub jej bezpośrednią okolicę przez około 4 minuty (czas potrzebny na skrzepnięcie krwi). Następnie pokryłbyś ranę jałowym opatrunkiem, a rany głębokie wypełniłbyś materiałem opatrunkowym i zawinąłbyś, uciskając opaską elastyczną albo z gazy.

Z powodu podejrzenia złamania kości przedramienia u poszkodowanego stosujesz tak zwaną zasadę Potta, która mówi, że w przypadku złamania kości długiej należy unieruchomić dwa sąsiadujące stawy. Unieruchamiasz kończynę, przymocowując ją do tego, co jest pod ręką. Ty akurat masz ze sobą parasol. Złamane ramię możesz także unieruchomić, bandażując je lub przywiązując do tułowia. Równocześnie powinieneś podwiesić przedramię na temblaku, aby zapobiec możliwości ruchu skrętnego. Pod złamane przedramię mógłbyś też podłożyć złożoną kilka razy gazetę lub drugie przedramię (ale w tej sytuacji poszkodowany jest jakby pozbawiony rąk). Gdyby złamanie dotyczyło kończyny dolnej, mógłbyś unieruchomić ją razem z drugą, wkładając pomiędzy nie część odzieży lub złożony koc. Wtedy musiałbyś złączyć i owinąć obie stopy, aby zapobiec ruchom skrętnym złamanej kości. Unieruchomienie złamania zmniejsza ból i zapobiega dodatkowym uszkodzeniom okolicznych tkanek.

Przyczyny

Złamania kończyn są przeważnie skutkiem działania urazu mechanicznego, a znacznie rzadziej wynikiem procesów chorobowych w kości (tak zwane złamania patologiczne).

Skutki

Złamaniom towarzyszy zwykle krwawienie do sąsiednich tkanek. Utrata krwi może być różna i zależy od rodzaju złamania (otwarte lub zamknięte) oraz tego, która kość uległa urazowi. I tak w złamaniu żebra dochodzi do utraty ≥ 100 ml krwi, kości udowej – ≤ 1 – 1.5 litra, a miednicy – ≤ 2 –2.5 litra. Tak duża utrata krwi może spowodować hipowolemię (stan, gdy w naczyniach znajduje się zbyt mała ilość krwi) lub wstrząs hipowolemiczny (niewydolność ważnych dla życia narządów spowodowana zbyt małą ilością krwi). Krwawienie może być większe przy złamaniach otwartych. Innymi następstwami złamań mogą być uszkodzenia tętnic i niedokrwienie obwodowej części kończyny lub przerwanie ciągłości nerwu (niedowłady i zaburzenia czucia).

Postępowanie w karetce i szpitalu

Po rowerzystę przyjechała karetka pogotowia. Ze względu na możliwość utraty krwi rozpoczęto dożylną podaż płynów. Ponieważ unieruchomienie nie zniosło bólu u pacjenta, podano także silny lek przeciwbólowy. W szpitalu wykonano badanie rentgenowskie chorej kończyny, potwierdzono podejrzenie złamania lewego przedramienia i pacjenta przekazano pod opiekę chirurga.

Pamiętaj!

Do złamań najczęściej dochodzi w wyniku urazów. Postępowanie polega na wezwaniu pomocy, oceny stanu chorego, tamowaniu ewentualnego krwawienia i unieruchomieniu kończyny.



Piśmiennictwo

Choroby wewnętrzne pod red. A. Szczeklika i P. Gajewskiego. Medycyna Praktyczna, Kraków 2010


Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także