Jesteś tutaj:

Antyoksydanty i ich rola w zachowaniu młodości i zdrowia

Antyoksydanty stoją na straży naszego zdrowia, urody i młodości.

Antyoksydanty i ich rola w zachowaniu młodości i zdrowia

Zdjęcie: Patrick Feller

Zachodzące w organizmie człowieka przemiany metaboliczne generują każdego dnia tak zwane wolne rodniki tlenowe. Te bardzo aktywne cząsteczki spełniają ważną rolę w organizmie: biorą udział w prawidłowej reakcji zapalnej, odpowiadają za przekazywanie sygnałów między komórkami.

Jednak produkowane w nadmiernych ilościach stają się zagrożeniem. Na straży przed ich szkodliwym działaniem stoją naturalne systemy antyoksydacyjne, jak pewne enzymy, aminokwasy, hormony.

Zadaniem antyoksydantów (zwanych również przeciwutleniaczami) jest przeprowadzanie tych reaktywnych form tlenu w formy nieaktywne lub hamowanie ich powstawania.

Jakie zagrożenie stanowią wolne rodniki?

Działanie wolnych rodników nie jest odczuwalne natychmiast, ponieważ powodują one zmiany na poziomie pojedynczych komórek i materiału genetycznego. Utleniają białka, nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 i zaburzają ich funkcje.

Narażenie każdego dnia na działanie tych reaktywnych związków może przyczynić się z czasem do rozwoju:

  • choroby nowotworowej,
  • chorób oczu (zaćma, jaskra, zwyrodnienie plamki żółtej),
  • schorzeń serca i naczyń krwionośnych (miażdżyca, zawał serca, udar mózgu),
  • cukrzycy,
  • chorób zwyrodnieniowych i zapalnych stawów,
  • chorób neurodegeneracyjnych jak choroba Alzheimera.

Kiedy zadbać o dodatkową ochronę organizmu?

Przy zbilansowanej diecie i zdrowym stylu życia system antyoksydacyjny organizmu jest w stanie zniwelować szkodliwe działanie reaktywnych form tlenu. Jednak z wiekiem naturalna ochrona słabnie. Stres oksydacyjny, czyli stan gdy "agresywne" cząsteczki tlenowe obejmują przewagę nad systemem antyoksydacyjnym organizmu, nasila dodatkowo:
  • palenie papierosów,
  • nadużywanie alkoholu,
  • zanieczyszczenie powietrza,
  • promieniowanie słoneczne, promieniowanie rentgenowskie,
  • pokarm bogaty w tłuszcze trans (margaryna, słodycze, frytki),
  • niektóre leki: przeciwdepresyjne, antykoncepcyjne, steroidy.


Antyoksydanty "w tabletkach" - ich rola i wykorzystanie

Główne zadanie antyoksydantów to unieszkodliwianie wolnych rodników tlenowych. Im mniej szkodliwych cząsteczek, tym mniejsze ryzyko uszkodzenia komórek czy materiału genetycznego. Dostarczane w odpowiednich dawkach antyoksydanty zmniejszają ryzyko rozwoju nowotworów, ochraniają wrażliwą tkankę nerwową, łagodzą skutki stresu, wspomagają układ odpornościowy.

Antyoksydanty chronią nienasycone kwasy tłuszczowe przed utlenianiem przez co zapobiegają rozwojowi miażdżycy. Odgrywają znaczącą rolę w zapobieganiu powikłaniom cukrzycy, ponieważ ograniczają szkodliwe działanie wysokiego stężenia glukozy we krwi. Doustne przyjmowanie antyoksydantów przyczynia się również do poprawy wyglądu i stanu skóry. Substancje stanowiąc wewnętrzną osłonę przeciwsłoneczną zapobiegają uszkodzeniom skóry przez promieniowanie UV.

Sprawny system antyoksydacyjny to jedna z tajemnic długowieczności.

Zapobiegając uszkodzeniu różnych struktur i utlenieniu związków ważnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, spowalnia się zespół zmian starczych. Przeciwutleniacze zmniejszają ryzyko zawału serca, udaru mózgu, obniżają poziom cholesterolu.

Największą rolę w przeciwdziałaniu uszkodzeniom wolnorodnikowym pełnią witaminy i pewne substancje pochodzenia roślinnego. Wszystkim przypisuje się rolę ochronną w zapobieganiu wymienionym schorzeniom, jednak niektóre mają dodatkowe znaczenie.

1) Witaminy



Wśród witamin najważniejszą rolę w ochronie przed wolnymi rodnikami przypisuje się witaminie C i E. Działanie przeciwutleniające wykazuje również beta-karoten (prekursor witaminy A). Zwiększona dawka witamin w diecie hamuje rozwój miażdżycy oraz zapobiega rozwojowi choroby niedokrwiennej serca. Regularne dostarczanie do organizmu witaminy C zmniejsza ryzyko powstawania różnych nowotworów, a zwłaszcza żołądka i przełyku.

Witamina E wzmacnia układ odpornościowy organizmu, łagodzi stany alergiczne i przebieg astmy oskrzelowej.

W odpowiednich dawkach preparaty witaminowe są bezpieczne. Wyjątek stanowi beta-karoten - stosowany intensywnie przez palaczy może przyczynić się do rozwoju raka płuc.

Sięgając po preparaty z witaminami antyoksydacyjnymi warto wybrać te otrzymywane naturalnie jak np. Acerola Plus, Dzika róża z wit. C.

Należy pamiętać, że zróżnicowana dieta dostarcza przeważnie odpowiednią dawkę witamin, a stany niedoboru najlepiej uzupełniać stopniowo. Przykładowo zamiast sięgać po wysokie dawki witaminy E, wybierz preparat, w którym stanowi dodatek jak MBE, Capivit A+E.

2) Roślinne antyoksydanty



Roślinne antyoksydanty stanowią różne grupy związków, jak flawonoidy, karotenoidy. Ich źródło to owoce, warzywa, orzechy, nasiona a także używki - herbata, kawa, wino.

Flawonoidy



Oprócz wymiatania wolnych rodników, łagodzą proces zapalny, pomagają zwalczać alergię i infekcje wirusowe. Działają ochronnie na witaminy nie dopuszczając do ich utlenienia.

Przeciwutleniające flawonoidy występują głównie w kwiatach głogu, liściach herbaty, owocach pomarańczy, liściach miłorzębu. Preparaty bogate w te związki to Citrosept, Solgar Biflawonoidy Cytrusowe, Liponex, suplementy z zieloną herbatą.

Karotenoidy

Wśród barwników roślinnych, tak zwanych karotenoidów, na uwagę zasługują luteina, zeaksantyna, astaksantyna, likopen. Dwa pierwsze działają podobnie jak okulary przeciwsłoneczne, chroniąc fotoreceptory w plamce żółtej - centralnej części siatkówki oka, od której zależy ostrość widzenia. Już 6 mg luteiny w codziennej diecie obniża ryzyko uszkodzenia plamki żółtej o 43%. Luteina zalecana jest dla osób, które narażone są na sztuczne światło, pracują przy komputerze, często prowadzą samochód.

Astaksantyna cechuje się największą aktywnością antyoksydacyjną wśród karotenoidów. Działa też około 100-500 razy silniej niż witamina E. Pozyskiwana jest z alg, bogate źródło stanowią również owoce morza. Podobnie jak luteina działa ochronnie na wzrok, poprawiając transport tlenu do mięśni przyspiesza regenerację po wysiłku fizycznym. Pomaga zwalczać dolegliwości bólowe i zapalane stawów. Polecana jest dla osób cierpiących na artretyzm, zapalenie ścięgien. Na rynku pojawiają się liczne preparaty z astaksantyną: Bioastin, na poprawę wzroku - Astaxin Vision.

Resweratrol

Kolejny antyoksydant roślinny to resweratrol, składnik czerwonego wina. Podobnie jak pozostałe przeciwutleniacze pomaga zwalczyć wysoki poziom cholesterolu, zapobiega rozwojowi zmian nowotworowych. Jego dobroczynne działanie uzyskamy wypijając dziennie czerwone wino lub dostarczając w preparatach jak Longavit, Resweratrol Trans, Resweratrol zmikronizowany.

O czym należy pamiętać stosując antyoksydanty?

  • Stosowanie preparatów doustnych z antyoksydantami najlepiej ograniczyć maksymalnie do trzech miesięcy.
  • Sięgaj po nie, gdy organizm narażony jest na nadmierne działanie wolnych rodników - gdy palisz papierosy, jesteś pod wpływem silnego stresu, intensywnie uprawiasz sport.
  • Dostarczanie zbyt wysokich dawek witamin czy innych substancji może wywołać zachwianie równowagi organizmu.

  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią zanim sięgną po preparaty z antyoksydantami powinny wcześniej skonsultować się z lekarzem.

mgr farm. Dorota Gruszka
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także