Kluczowa rola witaminy A w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu

Dotychczas sądzono, że poznano dokładny wpływ witaminy A na procesy fizjologiczne, zachodzące w organizmie. Jednak odkrycie nowej grupy receptorów jądrowych (TR4) i dalsze badania nad endogennymi i egzogennymi związkami, które mogą oddziaływać na te receptory, pozwoliły przypisać witaminie A nową, kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu.

Nowe obserwacje sugerują, że witamina A bierze udział również w procesie spermatogenezy oraz odpowiada za prawidłowy rozwój centralnego systemu nerwowego.

Fizjologiczna rola witaminy A

Pierwsze odkrycia z zakresu korzystnego wpływu witaminy A na organizm człowieka pochodzą z okresu starożytności. Wtedy zauważono, że jej niedobór może prowadzić do kurzej ślepoty.

Dokładne badania nad witaminą A sprawiły, że poznano jej wpływ na procesy fizjologiczne, zachodzące w organizmie. Pod pojęciem witamina A kryje się grupa związków – tzw. retinoidów, pełniących w organizmie rolę niezbędnego składnika pokarmowego, odpowiedzialnych m.in. za:

prawidłowe funkcjonowanie tkanki nabłonkowej,
dobrą kondycję włosów, skóry i paznokci,
wytwarzanie kolagenu, który nadaje skórze i więzadłom sprężystości,
odbieranie bodźców wzrokowych w siatkówce oka i proces prawidłowego widzenia,
regulację aktywności komórek budujących tkankę kostną,
budowę naturalnych barier, chroniących organizm przed zakażeniem,
wzmacnianie układu odpornościowego.

Nowe znaczenie witaminy A

Badania nad tzw. sierocymi receptorami jądrowymi (TR4) sprawiły, że odkryto nową istotną rolę witaminy A w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu.

Receptory jądrowe to grupa receptorów, które biorą udział w regulacji licznych procesów związanych z syntezą białek organizmu. Badania nad tzw. sierocymi receptorami i poszukiwanie związków, które mogłyby oddziaływać na te receptory doprowadziły do zadowalających wyników.

Zauważono, że witamina A może łączyć się z sierocymi receptorami jądrowymi, wpływać na syntezę DNA i regulować powstawanie nowych białek, a przez to wiele fizjologicznych procesów w organizmie, takich jak:

proces spermatogenezy (powstawania męskich komórek rozrodczych),
regulację funkcjonowania układu nerwowego,
syntezę hemoglobiny, czyli podstawowego składnika czerwonych krwinek,
syntezę lipidów.

Bogate źródła witaminy A

Źródłem rozpuszczalnej w tłuszczach witaminy A są przede wszystkim produkty pochodzenia zwierzęcego: mleko, śmietana, masło, produkty mleczne, ser żółty, żółtka jaj, tłuste ryby, tran, wątroba.

Produkty te są doskonałym źródłem witaminy A. Niestety jednocześnie zawierają dużą ilość cholesterolu i nasyconych kwasów tłuszczowych, które mogą powodować zwiększenie stężenia „złego” cholesterolu we krwi, a w konsekwencji predysponować do wystąpienia miażdżycy. Nie są również polecane osobom, które stosują dietę odchudzającą, ze względu na ich wysoką kaloryczność.

Niskokaloryczne źródła prowitaminy A

Chcąc każdego dnia dostarczyć odpowiednią dawkę witaminy A, można sięgać po produkty bogate w jej prowitaminę, czyli beta – karoten - związek, który w momencie deficytu witaminy A w organizmie, ulega przemianom do aktywnej formy witaminy A.

Produkty bogate w beta – karoten to przede wszystkim:

żółte i pomarańczowe warzywa: marchew, dynia, pomidory,
zielone warzywa: szpinak, kalafior, sałata, brokuły, cykoria, groszek, - szparagi,
żółte i pomarańczowe owoce: morele, melon, mango, brzoskwinie, - nektarynki,
a także suszone śliwki, wiśnie.

Warto pamiętać, że beta – karoten jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach i tak naprawdę niewielki dodatek tłuszczu w postaci np. masła, czy oliwy, znacznie zwiększa wchłanianie witaminy w organizmie.

Preparaty z witaminą A po które warto sięgnąć

Pierwszą oznaką niedoboru witaminy A są wyraźne problemy ze skórą, włosami i paznokciami. Również brak apetytu oraz częste infekcje powinny być dla nas sygnałem ostrzegawczym, czy na naszym talerzu nie znajduje się zbyt mało produktów bogatych w witaminę A, bądź jej prowitaminę, czyli beta – karoten.

Niedobór witaminy A można uzupełnić, sięgając po doustne suplementy diety:

Witamina A nie dla kobiet w ciąży

Witamina A – mimo iż potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, w okresie ciąży nie powinna być pod żadnym pozorem dostarczana w nadmiarze (w diecie, bądź w dodatkowej suplementacji) bez porozumienia z lekarzem. Należy pamiętać, że spożywanie witaminy A w nadmiarze przez kobiety ciężarne, może prowadzić do wystąpienia ciężkich wad rozwojowych płodu.

Tekst źródłowy:

http://www.sciencedaily.com/releases/2011/03/110317131038.htm