Jesteś tutaj:

Preparaty ziołowe stosowane w cukrzycy

Obok podstawowej terapii lekami p/cukrzycowymi i insuliną osoby chore na cukrzycę mają do dyspozycji szereg preparatów ziołowych, pomagających obniżać cukier i łagodzić przebieg powikłań cukrzycowych. Należy pamiętać, że zioła zalecane przy cukrzycy nie są odpowiednie dla każdego ze względu na możliwe interakcje ze stosowanymi lekami.

Preparaty ziołowe stosowane w cukrzycy

Zdjęcie: Ludek

Cukrzyca

Statystyki prowadzone w ostatnich latach pokazują, że na cukrzycę w Polsce choruje od 2 do 2, 5 miliona osób (dane z 2008 roku). Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, na wystąpienie której składa się wiele czynników (otyłość, nieprawidłowa dieta, mała aktywność fizyczna, uwarunkowania rodzinne, ciąża). Charakterystycznym objawem jest przewlekła hiperglikemia, a więc podniesiony poziom cukru we krwi, związany z zaburzeniem wydzielania lub działania insuliny.

Jak działają preparaty ziołowe na cukrzycę?

Działanie ziół stosowanych w cukrzycy można podzielić na:

1. działanie mające na celu obniżanie poziomu cukru we krwi poprzez:

  • zmniejszenie wchłaniania cukru z przewodu pokarmowego (np. morwa biała, pokrzywa zwyczajna, kozieradka pospolita)
  • zwiększenie wydzielania insuliny (np. fasola pospolita, żeń-szeń)

2. działanie mające na celu wspomaganie leczenia powikłań, występujących w przebiegu cukrzycy, takich jak:

  • niekorzystnych zmian w małych naczyniach krwionośnych oka, prowadzących do ich uszkodzenia (np. borówka czernica);
  • niekorzystnych zmian w większych naczyniach (serca, mózgu, kończyn dolnych), prowadzących do zawału, udaru, rozwoju stopy cukrzycowej (wiesiołek dwuletni). Zmianom naczyniowym będą zapobiegać też surowce, obniżające poziom cholesterolu (olej cedrowy, kozieradka pospolita, czosnek, wiesiołek dwuletni);
  • zmian związanych z układem nerwowym, które początkowo prowadzą do zaburzeń czucia w dystalnych częściach ciała (stopy, ręce). W dalszej kolejności może dojść do przyspieszenia rozwoju stopy cukrzycowej (np. wiesiołek dwuletni)
  • zmian metabolicznych, w których skuteczne będą zioła ułatwiające usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii (np. karczoch pospolity)
  • zmian wywołanych niedokrwieniem i działaniem wolnych rodników tlenowych - zioła poprawiające ukrwienie (np. miłorząb japoński) i działających antyoksydacyjnie (np. cynamon, zielona herbata).

Kto może stosować zioła na cukrzycę?

Wybierając preparat ziołowy, należy zwrócić uwagę na wskazania do jego stosowania. W cukrzycy typu 1, w której leczenie opiera się na podawaniu insuliny, stosowanie ziół obniżających poziom cukru jest niewskazane, gdyż mogłoby doprowadzić do zbyt niskiego poziomu glukozy we krwi. W cukrzycy typu 2 oraz w przypadku istnienia zagrożeń predysponujących do jej rozwoju (otyłość, podwyższony poziom cukru i cholesterolu we krwi) stosowanie tego typu ziół jest bardzo korzystne. Preparaty takie działają poprzez zwiększanie wydzielania insuliny lub poprawę tolerancji glukozy (organizm lepiej sobie radzi z jej nadmiarem, cukier jest wolniej wchłaniany z przewodu pokarmowego, a jego nadmiar jest magazynowany w postaci glikogenu). Należy pamiętać, że działanie leków p/cukrzycowych prowadzi do tego samego efektu, możliwe więc, że konieczna będzie zmiana dawkowania.

Stosowanie preparatów oczyszczających (np. perz właściwy) i przeciwutleniaczy (np. cynamon) będzie korzystne w obu wypadkach, gdyż zazwyczaj w obydwu typach występują zaburzenia metaboliczne, które mogą prowadzić do gromadzenia się w organizmie szkodliwych produktów przemiany materii i nadmiaru wolnych rodników.

Preparaty łagodzące przebieg powikłań cukrzycowych stosowane są zazwyczaj jako terapia wspomagająca leczenie istniejących już zmian lub prewencyjna, stosowana w celu zapobiegania pojawieniu się tychże zmian.

Które zioła będą obniżać cukier?

1. Naowocnia fasoli,

która obniża cukier poprzez zwiększanie wydzielania insuliny. Wykazuje także słabe działanie moczopędne (wchodzi w skład preparatu Urosept).

2. Liść morwy białej,

który działa poprzez hamowanie wchłaniania cukrów z przewodu pokarmowego i zwiększanie wydzielania insuliny.

3. Liść pokrzywy,

który działa poprzez hamowanie wchłaniania cukrów z przewodu pokarmowego, jednak jego działanie hipoglikemizujące (obniżające poziom cukru) jest dużo słabsze w porównaniu z morwą. Dodatkowym, korzystnym działaniem pokrzywy jest działanie moczopędne.

4. Korzeń żeń-szenia,

który działa wielokierunkowo poprzez zwiększanie wydzielania insuliny, zwiększenie magazynowania glukozy w wątrobie w formie glikogenu oraz zmniejszenie wchłaniania cukrów z przewodu pokarmowego. Dodatkowo żeń-szeń zwiększa wydolność i odporność organizmu (mówimy o adaptogennym działaniu surowca) i jest pomocy w leczeniu zaburzeń seksualnych (np. zaburzenia erekcji), które często występują u chorych na cukrzycę.

5. Nasiona kozieradki,

które działają poprzez spowalnianie wchłaniania składników odżywczych z przewodu pokarmowego, a także zwiększenie wydzielania insuliny. Dodatkowo kozieradka wykazuje działanie ogólnie wzmacniające i osłaniające w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka.

Które zioła będą pomocne przy niekorzystnych zmianach w oku?

1. Owoc borówki czernicy,

który uszczelnia drobne naczynia włosowate, działa przeciwkrwotoczne, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Inne, obecne w owocach substancje poprawiają zdolność widzenia, szczególnie o zmroku. Podobne działanie uszczelniające wykazuje wyodrębniona z roślin rutyna, którą stosuje się w postaci izolowanych preparatów (Rutinoscorbin, Cerutin).

2. Pomocne będą także zioła mające aktywność antyoksydacyjną,

ponieważ naczynia włosowate są szczególnie wrażliwe na działanie wolnych rodników i mogą uszkadzać fotoreceptory oka. Powszechnie stosowanym antyoksydantem, wspomagającym dodatkowo procesy widzenia jest beta-karoten, wyizolowany z marchwi prekursor witaminy A. Innym, często zalecanym w cukrzycy surowcem jest kora cynamonowca, która także wykazuje działanie antyoksydacyjne. Powszechnie uważa się, że zawarte w cynamonie związki pomagają regulować poziom cukru we krwi i działają na komórki organizmu w sposób podobny do insuliny, jednak badania amerykańskich uczonych wydają się nie potwierdzać tych doniesień.

Które zioła będą pomocne przy zaburzeniach czucia?

W przypadku preparatów roślinnych możemy mówić jedynie o terapii wspomagającej właściwe leczenie (zazwyczaj stosuje się zastrzyki z witaminy B12 oraz aktywnej postaci witaminy B1), chociaż niektóre surowce mogą być bardzo skuteczne:

Olej z nasion wiesiołka dwuletniego

  • bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe (głównie kwas linolowy, i gamma-linolenowy) i witaminę E. Właśnie kwas gamma-linolenowy jest odpowiedzialny za hamowanie rozwoju schorzeń związanych z zaburzeniami czucia i innych chorób układu nerwowego (stwardnienie rozsiane, depresja, demencja, syndrom zmęczenia). Do dalszych korzystnych działań oleju z wiesiołka zalicza się: obniżanie poziomu cholesterolu, leczenie chorób skórnych (problemy ze skórą także występują w cukrzycy i często stanowią pierwszy objaw, który pozwala zdiagnozować chorobę).

Jakie preparaty dostępne są w aptece?

W aptece dostępne są preparaty złożone, stanowiące połączenie kilku mechanizmów działania różnych surowców (np. Diabetovit, Diabetefix, Gluconorm, Proglucan). Liczna jest także gama preparatów prostych, zawierających jeden surowiec roślinny (morwa, wiesiołek, cynamon). W aptece spotkać można też wyizolowane z roślin składniki, odpowiedzialne za działanie przeciwcukrzycowe (np. Fosanic z fasolaminą, wyizolowaną z naowocni fasoli).

Czy zioła mogą wchodzić w interakcje z lekami?

Przy stosowaniu preparatów ziołowych i leków, należy zwrócić uwagę na możliwe interakcje pomiędzy składnikiem roślinnym, a lekiem.

1. Interakcje zioło - lek:

Dobrym przykładem takiej interakcji jest czosnek, który ze względu na działanie obniżające poziom cholesterolu oraz właściwości przeciwdrobnoustrojowe i stymulujące układ odpornościowy jest zalecany w leczeniu wszelkiego rodzaju schorzeń towarzyszących cukrzycy. W badaniach wykazano, że czosnek może nasilać działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych (podczas badania czosnek nasilał hipoglikemizujące działanie chlorpropamidu).

2.Interakcje zioło - zioło

Do interakcji może dochodzić także pomiędzy samymi surowcami roślinnymi. Za przykład po raz kolejny posłużyć może czosnek, który stosowany wraz z miłorzębem japońskim może zwiększać ryzyko wystąpienia krwawień.

Dlatego też przed wyborem preparatu roślinnego powinniśmy przedyskutować z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą możliwość wystąpienia interakcji.

mgr farm. Paulina Oszajca
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także