15 listopada 2010 roku. Ta data powinna i zostanie zapamiętana także przez środowiska lekarskie. Powód? Od tego dnia zacznie powoli spadać liczba zachorowań i zgonów wywołanych chorobami odtytoniowymi. W jaki sposób? W tym dniu wchodzi w życie nowelizacja ustawy z dnia 9 listopada 2005 roku o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
Najgłośniej słychać o tej zmianie dzięki kampaniom społecznym Lokal Bez Papierosa oraz Polska Bez Dymu organizowanym od kilku lat przez Stowarzyszenie MANKO.
Problem palenia tytoniu nie zaczyna się bowiem w kolejce do lekarza, ale dużo wcześniej - tam gdzie można palić do woli. A miejsc takich do tej pory było bez liku, w tym przodujące - restauracje, puby i kawiarnie. To właśnie te miejsca Stowarzyszenie MANKO obrało jako punkt przemian i wpłynięcia na jakość myślenia o zdrowym stylu życia. Do tej pory (a mija 4 lata) dzięki kampaniom udało się uwolnić od dymu tytoniowego prawie 1500 lokali w całej Polsce! Teraz czas uwolnić samych Polaków od zatruwającego nas dymu.
Ustawa, która lada dzień wejdzie w życie, ochroni przede wszystkim miliony biernych palaczy, którymi prawo do tej pory się nie interesowało.
Nie od dziś wiadomo, że wdychanie dymu papierosowego przez osoby niepalące, jest również niezwykle groźne dla zdrowia i powoduje liczne choroby. I choć problem jest znany, to wciąż mówi się o nim za mało.
Garść danych statystycznych jest przerażająca: przewlekłe narażenie na działanie dymu wtórnego jest przyczyną wielu spośród tych samych chorób, jakie wywołuje czynne palenie, w tym raka płuc, choroby układu krążenia. Narażenie na dym tytoniowy zwiększa o 20 - 30% ryzyko raka płuc oraz choroby wieńcowej u osób niepalących.
W Polsce z powodu biernego palenia umiera 8 700 osób rocznie.
Główną przyczyną zgonów spowodowanych biernym paleniem w 2002 r. w 25 krajach Unii Europejskiej były choroby serca (40%), udar (36%), rak płuc (17%) oraz w 7% choroby układu oddechowego.
Nowelizacja ustawy wpływa m.in. na lokale gastronomiczne i rozrywkowe. Celem jest ochrona nie tylko klientów, ale także pracowników permanentnie narażonych na bierne palenie. Ustawodawca pozostawił właścicielom większych lokali (co najmniej dwuizbowych) jedynie furtkę z możliwością wydzielenia szczelnej sali dla palących z wentylacją. Oby jednak właściciele polskich lokali nie otwierali zbyt często tej legislacyjnej furtki. Polska w pełni odetchnie wtedy zdrowszym powietrzem.
15 listopada 2010 roku będzie dniem, w którym na mocy prawa spod dymu papierosa zostanie wyjęte nie tylko 100% lokali gastronomicznych i rozrywkowych, ale wiele innych miejsc.
Przestrzeń publiczna zostanie zamknięta dla jedynej wciąż legalnie rozprowadzanej substancji powodującej raka. Nie będzie można palić m.in. w pomieszczeniach zakładów pracy, środkach pasażerskiego transportu publicznego, obiektach sportowych, a także - w zakładach opieki zdrowotnej.
Jednym słowem odtruta zostanie przestrzeń publiczna, która z samego założenia powinna być wolna od dymu i dobrze, że na wzór innych państw Polska zmienia sposób myślenia.
Doświadczenia poprzedników (Nowy Jork, Irlandia, Włochy, Norwegia) pokazały, że po wprowadzeniu legislacji antytytoniowych pierwszą i podstawową korzyścią była korzyść zdrowotna. W szczególności dało się to odczuć wśród pracowników pracujących w sektorze gościnności, narażonych do tej pory na bierne palenie.
I tak w stanie Nowy Jork badania ujawniły, że w rok po zaostrzeniu prawa antytytoniowego, ilość przyjmowań ze względu na zawały serca w szpitalach Nowego Jorku spadła o 8%. Dalej - w Irlandii od marca 2004 (data wprowadzenia zaostrzeń) do października 2005, ilość problemów układu oddechowego wśród niepalących pracowników barów zmniejszyła się o 17%. I jeszcze dane z regionu Piemont (Włochy). Tam analizy wskazały na to, że przyjmowania w szpitalach spadły o 11% w pięciu miesiącach po wprowadzeniu legislacji - prawdopodobnie, ta liczba była wiązana ze zmniejszeniem biernego palenia.
My czekamy na 15 listopada i pierwsze efekty tej ważnej społecznie ustawy. Wszelkich dodatkowych informacji dotyczących antynikotynowych zaostrzeń i kampanii prowadzonych przez Stowarzyszenie MANKO zasięgnąć można na stronach: www.mz.gov.pl, www.polskabezdymu.pl oraz www.lokalbezpapierosa.pl.
Stowarzyszenie MANKO