Jesteś tutaj:

Sztuka parzenia kawy

Kawa jest wyjątkowo bogatym źródłem antyoksydantów – to prawda powszechnie znana miłośnikom tego aromatycznego napoju. Niewielu jednak wie, że właściwości prozdrowotne kawy w dużej mierze zależą od jej rodzaju i sposobu parzenia.

Sztuka parzenia kawy
Kawa jest wyjątkowo bogatym źródłem antyoksydantów – to prawda powszechnie znana miłośnikom tego aromatycznego napoju. Niewielu jednak wie, że właściwości prozdrowotne kawy w dużej mierze zależą od rodzaju i sposobu parzenia.

Pochodzenie i rodzaje kawy

Historia kawy rozpoczęła się w Etiopii, gdzie spożywano ją jako środek dodający energii wojownikom przed bitwą. Z Czarnego Lądu sadzonki kawowca trafiły na Półwysep Arabski, by wreszcie, z wojskami tureckimi oblegającymi Wiedeń przywędrować do Europy. Dziś kawa jest jednym z najpopularniejszych napojów, bez której wielu z nas nie wyobraża sobie poranka.

Znanych jest ponad sześćdziesiąt różnych gatunków kawy, chociaż komercyjne znaczenie mają tylko trzy: najpopularniejsza i uważana za najsmaczniejszą Coffea arabica oraz Coffea robusta i Coffea iberica. Większość dostępnych w sprzedaży kaw zawiera 100% arabiki, albo jej mieszanki z robustą. Warto wspomnieć, że ta ostatnia zawiera dwa razy więcej kofeiny niż odmiana arabika. Jedna filiżanka (ok. 150ml) dostarcza średnio 80 – 120 mg kofeiny.

Prozdrowotne właściwości kawy

Właściwości tonizujące kawy, związane z aktywacją układu nerwowego i znoszeniem zmęczenia przypisuje się obecnej w napoju kofeinie. W ziarnach występują jeszcze inne związki niezwykle istotne dla zdrowia. Są to polifenole o właściwościach antyoksydacyjnych, odgrywające istotną rolę w prewencji nowotworów i chorób metabolicznych, jak cukrzyca czy miażdżyca. W kawie palonej występuje ich około 8%. Najważniejszym polifenolem z kawy jest kwas chlorogenowy. Badania naukowe potwierdzają, że kawa jest jednym z najbogatszych źródeł antyoksydantów w naszej diecie (dostarcza ok. 62% przeciwutleniaczy).

Działanie kwasu chlorogenowego

Kwas chlorogenowy został przebadany przede wszystkim w kierunku zastosowania w preparatach odchudzających. Okazało się, że związek ten spowalnia wchłanianie cukrów z przewodu pokarmowego, dzięki czemu organizm korzysta z zapasów zgromadzonych w tkankach magazynujących. Kwas chlorogenowy zwiększa też czułość komórek na insulinę. Poza działaniem antyoksydacyjnym, posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne oraz immunostymulujące. Działa również żółciopędnie i może pełnić funkcję prebiotyku - korzystnie wpływa na wzrost niektórych szczepów probiotycznych (np. Lactobacillus gasseri czy Bifidobacterium lactis).

Jak najlepiej zaparzać kawę, by zachować jej właściwości prozdrowotne?

W Europie kawę przygotowuje się na kilka sposobów. Najpopularniejsze z nich to te z użyciem ekspresu przepływowego (kawa filtrowana) lub ciśnieniowego (espresso) albo popularnym we Włoszech czajniczku typu moka. Tym sposobem przygotowuje się kawę mieloną. W badaniach naukowcy wzięli pod lupę także kawy rozpuszczalną i mieloną.

Ze względu na skład kawa rozpuszczalna zawiera największą ilość polifenoli. Wśród kaw mielonych najwięcej antyoksydantów zawierają kawy przygotowywane w ekspresie lub filtrowane. Te ostatnie często jednak są podgrzewane przez długi czas, co wpływa negatywnie na zawartość przeciwutleniaczy.

Właściwości antyoksydacyjne kawy obniża też dodanie mleka, co jest złą informacją dla wielbicieli kremowych latte i cappuccino.

Niekorzystne też wydaje się spożywanie zalewanej kawy mielonej i kawy „po turecku”, które ze względu na sposób przygotowywania mogą zawierać związki odpowiedzialne za wzrost poziomu cholesterolu.

Kto powinien unikać picia kawy?

Mimo że kawa ma wiele właściwości prozdrowotnych, a jej aromatyczny smak zapewnia przyjemne doznania, część osób powinna unikać picia tej popularnej używki. Są to osoby z nadciśnieniem, cierpiące na arytmię, a także z chorobą wrzodową i nieżytem żołądka oraz refluksem przełykowym. Kawa nie jest wskazana dla osób cierpiących na nerwice, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.

mgr farm. Paulina Oszajca

Na podstawie:

1. Sánchez-González I., Jiménez-Escrig A. i Saura-Calixto F. In vitro antioxidant activity of coffees brewed using different procedures (Italian, espresso and filter). Food Chemistry 2005, vol. 90, str. 133-139

2. Wołosiak R., Rudny M., Skrobek E., Worobiej E., Drużyńska B. Charakterystyka aromatu i właściwości przeciwutleniających wybranych naparów używek i ziół. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2007, nr 3 (52), str. 109-118

3. Budryn G., Ewa Nebesny E., Fenolokwasy – ich właściwości, występowanie w surowcach roślinnych, wchłanianie i przemiany metaboliczne. Bromat. chem. toksykol. 2006, vol. 39, 2, str. 103-110
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także