Cukier zabija

Pięć faktów, które każdy musi wiedzieć na temat cukrzycy.

Wciąż wiemy za mało na temat cukrzycy. Dla wielu z nas cukrzyca, kojarzy się z chorobą, w czasie której należy unikać cukru, a osoby na nią cierpiące muszą mierzyć jego poziom we krwi i robić sobie zastrzyki. Nie mając odpowiedniej wiedzy na ten temat, wielu z nas bagatelizują cukrzycę, jako potencjalną chorobę na którą mogą zachorować. Dokładnie tak! Wielu z nas może w pewnym wieku zachorować na cukrzycę. Poświęćmy chwilkę, na przyswojenie zaledwie pięciu faktów na temat tej choroby, możliwych przyczyn jej rozwoju i szkodliwości.

1. Każdy może zachorować na cukrzycę

Zgodnie z definicja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO - World Health Organisation) cukrzyca to choroba metaboliczna, o różnej etiologii (przyczynach wystąpienia), charakteryzująca się przewlekłą hiperglikemią (czyli podwyższonym poziomem glukozy we krwi), której towarzyszy zaburzenie przemian cukrów, tłuszczy i białek w organizmie.
Istnieje wiele powodów wystąpienia patologicznie podwyższonego poziomu cukru we krwi.

Różne są przyczyny cukrzycy i jej przebieg, w związku z tym wyróżnia się przede wszystkim:

cukrzycę typu 1 - dotyka osób przed 30 rokiem życia. Początek choroby jest gwałtowny - następuje szybka utrata masy ciała, pacjenci mają ogromne pragnienie i wydalają bardzo duże ilości moczu (powyżej 3 litrów na dobę). W przypadku cukrzycy typu 1, w leczeniu konieczne jest dostarczanie insuliny - kluczowego hormonu niezbędnego do przemian cukrów. Jest to spowodowane niedoborem tego hormonu u pacjenta. Insulinę najczęściej podaje się w postaci zastrzyków. Przyczyną cukrzycy typu 1 są najczęściej predyspozycje genetyczne.

cukrzycę typu 2 - ok. 90 % - 95 % osób ze zdiagnozowaną cukrzycą, to chorzy na cukrzycę typu 2. Dotyka ona przede wszystkim pacjentów po 30 roku życia (choć może występować i osób młodszych, nawet u dzieci). Rozwojowi choroby sprzyja wiele czynników - nadwaga, siedzący tryb życia, spożywanie pokarmów bogatych w cukry proste i tłuszcze, predyspozycje genetyczne. U pacjentów z cukrzycą typu 2 rozwija się tzw. insulinooporność. Oznacza to, że mimo produkowania i wydzielania tego hormonu przez narząd gdzie insulina powstaje: trzustkę, poziom glukozy we krwi nie obniża się. U osób zdrowych insulina zwiększa transport glukozy z krwi do wątroby, mięśni, tkanki tłuszczowej, obniżając jej poziom we krwi. Chorzy na cukrzycę typu 2 - ten prawidłowy mechanizm mają zaburzony. Trzustka stara się rekompensować ten stan - wydzielając zwiększoną ilość insuliny, co powoduje tzw. hiperinsulinizm. Jednak po pewnym czasie i ten mechanizm zawodzi, a nadmiernie obciążone komórki trzustki ulegają zniszczeniu, wskutek czego spada ilość wydzielanej insuliny.
Cukrzycę ciężarnych, o których mowa jest poniżej

2. Nadmiar cukru może doprowadzić do rozwoju cukrzycy

Popularny cukier kryształ, obecny w każdym domu to tzw. węglowodan

prosty. Jego spożycie powoduje gwałtowny wzrost poziomu glukozy we krwi, czemu towarzyszy nagły wyrzut insuliny. Cukier używamy do słodzenia kawy, herbaty, do wypieków, ale nie zapominajmy, że jest on obecny w batonikach, ciastkach, czekoladach, sokach czy innych napojach. Powtarzający się nagły wzrost poziomu glukozy we krwi może w końcu doprowadzić do wspomnianej wyżej insulinooporności, a w konsekwencji do cukrzycy.

Dbając o swoje zdrowie - unikajmy nadmiaru słodkości w naszej diecie.

3. Liczba chorych na cukrzycę ciągle rośnie

Na cukrzycę choruje coraz więcej osób. W roku 2000 na cukrzycę cierpiało 165 milionów osób w skali światowej. Na rok 2010 przewiduje się wzrost do 230 milionów. Ok. 90 % przypadków cukrzycy, to osoby chorujące na cukrzycę typu 2. Niektórzy naukowcy mówią o cukrzycy jako epidemii XX i XXI wieku. W Polsce choruje ok. 2 mln osób, przy czym połowa z tej liczby to osoby mające tzw. cukrzycę nierozpoznaną, czyli nie zdiagnozowaną. Czyni to tę chorobę szczególnie groźną, ponieważ nieleczona cukrzyca prowadzi do niezwykle niebezpiecznych powikłań. Wzrostowi zachorowalności na cukrzycę, poza predyspozycjami genetycznymi, sprzyja styl życia: brak aktywności fizycznej, nadwaga, nieodpowiednia dieta.

Aby rozpoznać cukrzycę, konieczne jest badanie stężenia glukozy we krwi. Prawidłowe stężenie glukozy na czczo dla dorosłych jest mniejsze niż 110 mg/dl (6,1 mmol/l).

Aby rozpoznać cukrzycę, koniecznie muszą być spełnione następujące warunki:

stężenie glukozy zmierzone w dowolnej porze dnia przekracza 200 mg/dl (11,1 mmol/l)
stężenie glukozy na czczo dwukrotnie przekroczyło wartość 126 mg/dl (7,0 mmol/l)
w drugiej godzinie testu doustnego obciążenia glukozą, jej poziom przekracza 200 mg/dl (11,1 mmol/l)

4. Cukrzyca niesie za sobą poważne powikłania

Cukrzyca jest chorobą przewlekłą, która niesie za sobą poważne powikłania. Następstwa cukrzycy możemy podzielić na ostre - czyli występujące nagle, stanowiące bezpośrednie zagrożenia życia, tj. kwasica ketonowa mogąca doprowadzić do śpiączki i wstrząsu czy kwasica hiperosmotyczna o bardzo wysokiej śmiertelności.

Inną sprawą są powikłania o charakterze przewlekłym. U diabetyków dochodzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych, zarówno tych dużych jak i małych. Makroangiopatie, czyli uszkodzenia dużych naczyń krwionośnych prowadzą do rozwoju:

miażdżycy,
chorób układu sercowo-naczyniowego (m.in. zawału serca, udaru mózgu, choroby niedokrwiennej serca).

Ponadto cukrzyca może doprowadzić do rozwoju tzw. mikroangiopatii, czyli uszkodzenia małych naczyń krwionośnych, które mogą doprowadzić:

do utraty wzroku, wynikającego ze zmian w obrębie siatkówki oka,
uszkodzenia nerek - nefropatii, i ich niewydolności, wskutek czego konieczne jest zastosowanie dializ u pacjentów, lub nawet przeszczepu nerek,
neuropatii - czyli uszkadzania włókien nerwowych - pacjenci mają zaburzenia czucia, drętwienia i bólu, szczególnie w obrębie stóp i rąk.

Charakterystyczny w przebiegu cukrzycy jest rozwój tzw. stopy cukrzycowej. Złe ukrwienie stopy, w wyniku uszkodzenia naczyń krwionośnych, prowadzi do zaburzenia czynności tkanek stopy, ich niedotlenianie, powstawania zakrzepów. Z powodu uszkodzenia nerwów, pacjent ma zmniejszone czucie w stopie, i nie odczuwa bólu np. w przypadku jej zranienia. W konsekwencji może dochodzić do powstawania owrzodzeń, martwicy, nadkażeń. Nieleczona stopa cukrzycowa, lub źle leczona, prowadzi do znacznych deformacji stopy i wymaga częściowej lub nawet całkowitej amputacji.

Ponadto osoby chore na cukrzycę, często cierpią z powodu grzybic, mają zmniejszona odporność. U diabetyków trudniej goją się rany.

5. Na cukrzycę narażone są też kobiety w ciąży

Cukrzyca ciężarnych to jedno z cięższych powikłań ciąży. Wg niektórych publikacji rozpoznawana jest nawet u 6 % kobiet w ciąży. Cukrzyca u kobiety w ciąży niesie za sobą ogromne ryzyko dla rozwoju dziecka po porodzie - zaburzeń w rozwoju psychomotorycznym, otyłości, czy też cukrzycy, a jeszcze w czasie ciąży do obumarcia płodu.

Bardzo ważne jest wczesne wykrycie ewentualnej cukrzycy u kobiety w ciąży. Rozpoznanie opiera się na pomiarze stężenia glukozy we krwi. Wstępna ocena powinna mieć miejsce już na I wizycie u lekarza prowadzącego ciążę (badanie wstępne), a kolejne - między 24 a 28 tygodniem ciąży.

Brak ruchu, nadwaga, nieodpowiedni sposób odżywiania mogą po pewnym czasie doprowadzić do rozwoju cukrzycy!

Dbając o swój prawidłowy poziom cukru we krwi, czyli chcąc wprowadzić w życie profilaktyczne działania przeciwcukrzycowe - starajmy się utrzymywać prawidłową masę ciała, spożywać małe ilości pokarmów bogatych w cukry proste i w miarę możliwości zażywajmy ruchu. Pomoże nam to w utrzymaniu dobrej kondycji zdrowotnej!

Które objawy mogą wskazywać na cukrzycę?

Na koniec - ważna informacja dla wszystkich tych, którzy nie wiedza jakie objawy mogą wskazywać na cukrzycę. Objawami, które mogą wskazywać na tę chorobę są:

zwiększone pragnienie, bez przyczyny którą możemy sobie wytłumaczyć
wzmożone wydalanie moczu - ok. dwa, trzy razy większe niż zwykle (2 -3 litry moczu na dobę)
większy apetyt i spożywanie większych ilości pokarmów, jednak bez przybierania na wadze
senność i zmęczenie
gorsze gojenie się zranień
niekiedy świąd skóry i zmiany skórne, pogorszenie widzenia, częstsze nadkażenia grzybicze i bakteryjne
czasami u kobiet stany zapalne pochwy

Czy zaobserwowałeś u siebie wyżej wymienione objawy? Czy nie powinieneś u siebie zbadać poziomu cukru? Może czas udać się do lekarza?