Jesteś tutaj:

Jak wybrać najlepszy zestaw witaminowy dla ciężarnych i karmiących piersią?

Ciąża to czas, kiedy przygotowujemy się do nowej życiowej roli - bycia mamą.. Jest to niezwykle ważny okres dla nas samych jak również dla naszego maleństwa. Być może nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że również to co jemy ma ogromny wpływ na przebieg ciąży i rozwój dziecka. Pamiętajmy o tym, że należy jeść dla dwojga, a nie za dwoje. Nasza dieta musi być odpowiednio zbilansowana. Z uwagi na to, że nie jesteśmy w stanie pokryć zapotrzebowania na wszystkie składniki odżywcze, warto również wybrać odpowiednią suplementację.

Jak wybrać najlepszy zestaw witaminowy dla ciężarnych i karmiących piersią?

Zdjęcie: jenniamigo

Ciąża to czas, kiedy przygotowujemy się do nowej życiowej roli - bycia mamą.. Jest to niezwykle ważny okres dla nas samych jak również dla naszego maleństwa. Być może nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że również to co jemy ma ogromny wpływ na przebieg ciąży i rozwój dziecka. Pamiętajmy o tym, że należy jeść dla dwojga, a nie za dwoje. Nasza dieta musi być odpowiednio zbilansowana. Z uwagi na to, że nie jesteśmy w stanie pokryć zapotrzebowania na wszystkie składniki odżywcze, warto również wybrać odpowiednią suplementację.

Czym się kierować przy wyborze zestawu witaminowego?
To dobre pytanie, na które wcale nie łatwo jest odpowiedzieć. Niewątpliwie bardzo istotny jest skład preparatu. Oczywiście nie oznacza to, że im więcej tym lepiej. Z uwagi na to, że każdy z okresów ciąży wiąże się z innym zapotrzebowaniem na dany składnik w zależności od tego, czy jesteśmy w I trymestrze ciąży, III lub też po porodzie powinniśmy wybrać inny, odpowiedni preparat. Dla przykładu podam, że tuż po porodzie i w całym okresie karmienia trzeba brać preparat o wysokiej zawartości żelaza, wapnia, cynku oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3. Z kolei na początku ciąży bardzo ważna jest obecność w suplemencie kwasu foliowego w ilości 400 mcg oraz jodu. Istotne przy wyborze jest również przeanalizowanie naszej diety. Od tego zależy, czy wybrać preparat o bogatym składzie, czy też tylko niewielkie uzupełnienie. Poza tym zwróćmy uwagę na rodzaj diety, gdyż na przykład wegetarianki powinny zadbać o suplement z większą ilością żelaza i witaminy B12 już nawet w pierwszym trymetrze ciąży. Kobiety, które nie lubią bądź nie tolerują mleka i jego przetworów powinny z kolei wybrać produkt o dużej zawartości wapnia. Kolejna sprawa, na którą warto zwrócić uwagę to postać preparatu. W zasadzie większość preparatów dla kobiet w ciąży występuje w postaci tabletek, ale na rynku zaczynają się pojawiać produkty w kapsułkach twardych (Prenatal Complex). Zaletą takiej formy jest bez wątpienia możliwość wysypania zawartości, zmieszania z wodą i wypicia. Jest to ważne szczególnie dla kobiet, które mają problemy z połykaniem dość dużych zazwyczaj tabletek, szczególne w pierwszym trymestrze ciąży, któremu towarzyszą nudności i wymioty. Zawsze przed zastosowaniem suplementacji warto poradzić się lekarza prowadzącego.

Czy coś może mi zaszkodzić?
Wszystkie preparaty dostępne w aptece i przeznaczone dla ciężarnych są dopuszczone do obrotu. Jednakże pamiętajmy, że często są to preparaty sprzedawane w wielu krajach świata, gdzie diety kobiet są zupełnie różne jak i są zupełnie różne narażenia na niedobory niektórych składników. Na przykład w USA istnieją programy wzbogacania mąki w kwas foliowy, dlatego spożycie tego bardzo ważnego składnika przez kobiety w ciąży jest tam na dużo wyższym poziomie niż w Polsce. Może też być odwrotna sytuacja jak na przykład z jodem. W Polsce istnieje program wzbogacania jodem soli kuchennej, dlatego ciężarne kobiety mogą nie potrzebować aż tyle tego pierwiastka jak w innych krajach, gdzie ten program nie jest realizowany. Podobnie jest z witaminą A, która generalnie w Polsce spożywana jest w nadmiarze, dlatego nie ma tak dużej potrzeby suplementacji tą witaminą, która spożywana w nadmiarze (10 000 UI) na początku ciąży może być szkodliwa. Dlatego szczególnie na początku warto wybierać preparat bez witaminy A. Oczywiście nie da się opracować preparatu idealnego dla wszystkich Polek w ciąży, gdyż nawet w obrębie naszej populacji w zależności od miejsca zamieszkania będzie różne zapotrzebowanie na składniki jak choćby jod niezbędny w Sudetach, mniej potrzebny nad Bałtykiem. Jednakże warto sięgać po preparaty dostosowane do potrzeb przeciętnej Polki, oparte na badaniach przeprowadzonych w naszym kraju, niż sprawdzone co prawda wzorce, ale zupełnie na innym obszarze. Taką marką jest Prenatal, która choć opracowywana na potrzeby Amerykanek, została dostosowana do potrzeb Polek. Z badań wiemy, że Polce w ciąży nie jest potrzebny fosfor, sód, witamina A w postaci retinolu i nie ma potrzeby dostarczania ich dodatkowo.

Na jakie składniki zwrócić szczególną uwagę?
    • Rola jodu - zawsze w parze z selenem
Jod jest niezwykle ważnym składnikiem podczas ciąży. Niestety w związku z tym, że Polska leży w części na terenach niedoborowych w ten pierwiastek (Sudety, Lubelszczyzna, Świętokrzyskie), trzeba zadbać o odpowiednią ilość w diecie, lub tez uzupełnić dietę preparatem zawierającym jod. Z drugiej strony musimy pamiętać, że od ponad 10 lat mamy w Polsce sól jodowaną obligatoryjnie, co znacznie poprawiło sytuację, gdyż zwiększyła się ilość jodu spożywana z dietą. Jednak nadal, szczególnie w pierwszym trymestrze, zaleca się ciężarnym przyjmowanie suplementów zawierających 150 mcg jodu. Z drugiej strony są też sytuacje, kiedy ciężarna nie powinna przyjmować tego pierwiastka z uwagi na schorzenia tarczycy. Dlatego po konsultacji lekarskiej należy wybrać produkt zawierający ten pierwiastek (Prenatal Complex) bądź też bez jodu (Prenatal Classic). Ważną sprawą dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy oprócz jodu jest również obecność selenu. Te dwa pierwiastki są ze sobą powiązane metabolicznie i bez obecności selenu będzie utrudnione przekształcanie hormonu T4 w T3.

Żelazo - a może lepiej porcja szpinaku?
Żelazo jest niewątpliwe jednym z najważniejszych składników w ciąży. Jednak na rynku występują preparaty o bardzo różnej zawartości tego składnika - od 14 mg do 60 mg. Skąd tak duża rozbieżność w dawkach? Zapotrzebowanie na żelazo zwiększa się w II części oraz w okresie karmienia piersią. W celu zapobiegania niedokrwistości Światowa Organizacja Zdrowia zaleca stosowanie suplementów zawierających nawet 60 mg żelaza. Oczywiście w przypadku zaistnienia niedokrwistości lekarz zaleci preparat o znacznie wyższej zawartości żelaza nawet do 200 mg na dobę. Dlatego standardowo należy w pierwszym okresie ciąży wybierać preparat o niższej zawartości żelaza, a potem zwiększać dawkę. Takie modelowe rozwiązanie proponuje marka Prenatal, która posiada w ofercie preparat na I trymestr ciąży z mniejszą zawartością żelaza (Prenatal Complex) oraz na II część ciąży i okres karmienia (Prenatal Classic). Z drugiej strony możemy zapytać, czy nie lepiej jeść codziennie porcję szpinaku zamiast faszerować się tabletkami? Takie rozwiązanie byłoby łatwe, gdyby nie fakt, że w szpinaku występuje żelazo tzw. niehemowe, które jest trudniej przyswajane przez organizm. Wbrew obiegowym opiniom szpinak nie jest aż tak cennym źródłem żelaza, w 100 g tego surowego warzywa zawarte jest ok. 0,0028 mg. Czyli generalnie bardzo mało.

Kwas foliowy - czy zawsze bezpieczny?
Hasło: "Proszę zażywać kwas foliowy" każda ciężarna powinna usłyszeć na pierwszej wizycie u ginekologa. Jednak ważne jest to, aby zaraz po tym poszła do apteki, dokonała zakupu i potem regularnie zażywała. Oczywiście wzorem godnym naśladowania przez wszystkie ciężarne byłoby stosowanie preparatów zawierających kwas foliowy jeszcze przed zajściem w ciążę. Niestety nie wystarczy jeść dużo zielonych warzyw, aby zapewnić sobie odpowiednią ilość tego pierwiastka, która zabezpieczy przez wadami cewy nerwowej. Kwas foliowy jest witaminą dość nietrwałą, wrażliwą na temperaturę. Poza tym kwas foliowy z postaci syntetycznej jest wchłaniany w 100%. Daje to gwarancję, że przyjmując 400 mcg w tabletce tyle samo ulegnie wchłonięciu. Kwas foliowy jest witaminą bardzo bezpieczną, o udokumentowanym działaniu. Patrząc na półki apteczne widzimy nowości w postaci preparatów kwasu foliowego w formie zredukowanej, która ma lepszą biodostępność. Takie twierdzenie nie ma jednak potwierdzenia w danych naukowych. Na pewno bezpiecznie można stosować kwas foliowy w dawce 400 mcg, który był badany na dużej grupie ciężarnych kobiet.

Omega-3 - a może lepiej zjeść śledzia?
Pewnego rodzaju modę na stosowanie suplementacji kwasami omega-3 zapoczątkował produkt Prenatal DHA, który niemal 3 lata temu jako pierwszy wszedł na polski rynek. W tej chwili preparatów tego typu jest coraz więcej. Jednak większość z nich zawiera dawkę 200 mg DHA. Jest to dawka zgodna rekomendacjami, które mówią o spożyciu przez ciężarne minimum 200 mg tego składnika. Patrząc jednak na analizę zawartości DHA w mleku kobiecym Polek trudno o optymizm. Należymy niestety do krajów o najniższym spożyciu ryb i przekłada się to na zawartość DHA w mleku. Dlatego tak ważna jest suplementacji preparatami oleju rybiego. Oczywiście nie bez znaczenia jest rodzaj tego oleju. Ważne, aby zawierał przede wszystkim kwas DHA, który jest kluczowy dla budowy mózgu i siatkówki oka. Dlatego warto zwracać uwagę na proporcję DHA do EPA w preparacie. Powinna być minimum 5:1 czyli taka jak zazwyczaj znajduje się w mleku kobiecym. Oczywiście warto jeść ryby, które są głównym źródłem DHA w diecie. Jednak tu również pamiętajmy o tym, że obróbka termiczna niszczy kwasy omega-3 i bardzo trudno uzyskać z dietą dawkę DHA, która odpowiadałaby zapotrzebowaniu ciężarnej.

Wapń - czy 4 szklanki mleka to nie przesada?
Ten bardzo ważny składnik mineralny okazuje się być jednym z najbardziej niedoborowych w diecie Polaków w tym również ciężarnych. Niestety Polki w ciąży nie spożywają odpowiedniej porcji mleka i jego przetworów, dlatego niedobory wapnia dotyczą bardzo dużej grupy. Oczywiście dość prostą sprawą byłaby zmiana diety tak, aby codziennie pić minimum 4 szklanki (1 litr) mleka dziennie. Pytanie tylko na ile taki program jest realny? W związku z tym, że niedobory wapnia są tak powszechne warto pamiętać o suplemencie diety, który ten składnik zawiera. Największa na rynku ilość wapnia w suplemencie dla ciężarnych występuje w Prenatalu Complex 300 mg i dość duża w Prenatal Classic 200 mg. Niestety preparaty z wapniem mają większy rozmiar tabletki niż te, które wapnia nie mają. Dlatego może to być powód tego, że ciężarne chętniej sięgną po preparat o mniejszej tabletce. Jednak w takim przypadku muszą pamiętać o tym, aby codziennie wypijać 4-5 szklanek mleka.

Imbir - i zapomnę o nudnościach
Nie ma cudownego środka, który pomógłby w przypadku nudności i wymiotów w I trymestrze ciąży. Lekarze są zgodni co do tego, że to wynik działania hormonów i po prostu trzeba przez to przejść. Zalecają, aby przed wstaniem z łóżka zjeść herbatnika, kawałek banana lub inną przekąskę wysokowęglowodanową. W przypadku uciążliwych wymiotów ważne jest uzupełnianie płynów oraz elektrolitów. Od dawna ciężarne w takich przypadkach stosowały również ciasteczka i herbatki imbirowe. Imbir sprzyja trawieniu i łagodzi dolegliwości związane z nudnościami i wymiotami. Imbir można również łykać w postaci kapsułek. Jedyny preparat z imbirem to Prenatal Complex, przeznaczony specjalnie dla kobiet cierpiących na nudności w I trymestrze ciąży

Od kiedy należy brać witaminy?
Jeśli chodzi o wytyczne naukowe dotyczące suplementacji witaminowo-mineralnej w ciąży, to nie zostały on opracowane. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, suplementacja w okresie ciąży powinna być bardzo indywidualna. Rzeczywiście trudno o jeden schemat dla wszystkich kobiet, które mają różną dietę, mieszkają na różnych terenach endemicznych lub nie, są w różnych etapach ciąży. To wszystko wiąże się z różnym zapotrzebowaniem. Tak naprawdę rozpocząć suplementacji należy już w momencie przygotowań do ciąży, szczególnie chodzi tu o kwas foliowy, którego podstawowa rola czyli zapobieganie wadom cewy nerwowej odbywa się już w pierwszych tygodniach ciąży. Kwas foliowy w dawce 400 mcg należy brać do zakończenia I trymestru ciąży. W związku z tym, że niemal połowa ciąż w Polsce jest nieplanowana, każda kobieta w okresie rozrodczym powinna na stałe do swojej diety włączyć suplementację tym składnikiem.

Kiedy zakończyć suplementację?
Kiedy jesteśmy w ciąży i nosimy pod sercem maleństwo łatwo nam sobie wyobrazić, że poprzez naszą dietę, styl życia, suplementację wpływamy na Jego rozwój. Natomiast często po porodzie tak mocno koncentrujemy się na nowonarodzonym dziecku, że kompletnie zapominamy o dalszej suplementacji. A okazuje się, że okres karmienia piersią jest szalenie ważny zarówno dla nas jak i maleństwa. Musimy mieć teraz dużo sił, aby opiekować się dzieckiem, dlatego szybko musimy wrócić do formy i zregenerować się. Dlatego potrzebny jest zestaw z odpowiednią dawką cynku, żelaza, witamin z grupy B. Pamiętajmy też o tym, że skład mleka w przypadku wielu składników uzależniony jest od tego, co dostarczamy z dietą. Dlatego nasza dieta niedoborowa w jod, przełoży się na małą ilość tego składnika w pokarmie. Inaczej jest z wapniem. Jeśli nie dostarczymy go w odpowiedniej ilości będzie on pobierany z kości. Okazuje się, że podczas pierwszych 3 miesięcy karmienia tracimy około 2% wapnia z kości. W przypadku nietolerancji mleka, musimy wspomóc się odpowiednim suplementem z dużą porcją wapnia i witaminy D3. Natomiast dla dziecka bardzo istotna jest zawartość w mleku odpowiedniej ilości DHA. Jeśli nie spożywamy go z dietą, konieczny jest suplement diety, który powinnyśmy stosować przez cały okres karmienia.
Artykuł sponsorowany
Komentarze(0)

    Znaleziono również w


    Polecamy również


    Zobacz Także