Leki przeciwbólowe mogą zaburzać pracę serca!

Powszechnie kupujemy leki przeciwbólowe, które są dostępne nie tylko w aptekach, ale także w sklepach spożywczych, drogeriach, czy na stacjach benzynowych. Niestety zapominamy o tym, że każdy lek wykazuje pewne niekorzystne właściwości dla organizmu ludzkiego.

Nowe badania dowodzą, że powszechnie dostępne leki przeciwbólowe (z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych – NLPZ oraz selektywnych inhibitorów cyklooksygenazy drugiej - ICOX-2) mogą zaburzać prawidłową pracę serca. Stosowanie tych leków może prowadzić do zwiększonego ryzyka nieregularnej pracy serca, w tym migotania i trzepotania przedsionków).

W jaki sposób działają leki z grupy NLPZ i ICOX-2?

Niesteroidowe leki przeciwzapalne to najczęściej wybierane przez nas leki działające przeciwbólowo, przeciwzapalnie lub przeciwgorączkowo. Większość z tych leków wykazuje wszystkie wymienione właściwości równocześnie. Selektywne inhibitory cyklooksygenazy drugiej charakteryzują się tym samym działaniem, lecz bardziej dokładnym mechanizmem jego powstawania.

Generalnie leki z grupy NLPZ wywołują działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe dzięki blokowaniu syntezy (powstawania) związków prozapalnych – prostaglandyn, prostacyklin i tromboksanów, oraz na zmniejszaniu wrażliwości receptorów bólowych. Niesteroidowe leki przeciwzapalne działają nie selektywnie (a więc nie wybiórczo) na dwa izoenzymy cyklooksygenazy: COX–1 i COX–2. Enzymy cyklooksygenazy stanowią niezbędny czynnik w procesie powstawania substancji prozapalnych. Zatem stosując leki z grupy NLPZ blokujemy powstawanie stanu zapalnego.

Selektywne inhibitory COX–2 również blokują powstawanie czynników prozapalnych, ale wyłącznie przez blokowanie jednego z dwóch izoenzymów cyklooksygenazy. Jest to ciekawym zjawiskiem, jeśli weźmie się pod uwagę, że COX-2 występuje wyłącznie w tych komórkach, w których doszło do rozwoju stanu zapalnego. Zatem wybiórczość tych leków jest zjawiskiem pożądanym.

O których lekach mówimy?

Mowa o lekach, które każdy z nas zna i często stosuje, czyli:

• Kwas acetylosalicylowy (Aspiryna, Acard, Alka-Seltzer, Polocard, Polopiryna, Upsarin)

• Diklofenak (Olfen, Venożel, Voltaren)

• Ketoprofen (Fastum, Ketonal)

• Naproksen (Aleve, Naxii)

• Ibuprofen (Ibuprom, Ibum, Ibalgin, Nurofen)

• Meloksykam (Opokan)

• Paracetamol (Apap, Paracetamol, Efferalgan, Panadol, Tabcin, Codipar, Coldrex, Fervex, Gripex, Solpadeine, Saridon)

• Metamizol (Pyralgina)

• Oraz wiele innych leków dostępnych na receptę

W jaki sposób przeprowadzono badanie?

Badanie przeprowadzili naukowcy z Aarhus University Hospital w Danii, pod przewodnictwem profesora Henrika Toft Sørensena. W celach badawczych użyto informacji z Duńskiego Narodowego Rejestru Pacjentów, zgodnie z którymi określono ponad 32 tysięczną grupę pacjentów z pierwszym rozpoznaniem migotania lub trzepotania przedsionków, w latach 1999 – 2008. Każdy przypadek, odnotowany w rejestrze został zestawiony (celem porównania) z dziesięcioma dopasowanymi wiekiem i płcią pacjentami, losowo wybranymi spośród Duńskiej populacji.

Pacjentów podzielono na dwie grupy. Pierwszą grupę stanowili pacjenci stosujący kiedyś leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Drugą grupę natomiast stanowili pacjenci obecnie przyjmujący te leki. Wśród obecnych użytkowników wyżej wspomnianych leków dokonano kolejnego podziału, na nowych użytkowników (pierwszorazowe zastosowanie leku w ciągu ostatnich 60 dni) oraz długoterminowych użytkowników.

Po przeanalizowaniu zdobytych informacji, badacze doszli do wniosku, że przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz selektywnych inhibitorów cyklooksygenazy drugiej jest związanego z podwyższeniem ryzyka migotania lub trzepotania przedsionków. Interesującym jest fakt, wyższego prawdopodobieństwa nieregularnej pracy serca w przypadku pacjentów stosujących selektywne inhibitory cyklooksygenazy drugiej.

Ponadto zaobserwowano, że ryzyko zmian w prawidłowej pracy serca, wynikających ze stosowania tych leków, jest zdecydowanie wyższe w przypadku starszych pacjentów, oraz osób chorujących przewlekle na choroby nerek, czy cierpiących na schorzenia reumatoidalne.

Naukowcy przystępując do badanie posiadali informacje kojarzące leki z grupy NLPZ i ICOX-2 ze zwiększonym ryzykiem zawałów serca, a także podwyższonym prawdopodobieństwem udarów mózgu, ale nie posiadali żadnych danych mówiących o wywoływaniu migotania i trzepotania przedsionków w konsekwencji długotrwałego stosowania tych leków. Jeśli wyniki eksperymentu zostaną potwierdzone, można będzie mówić o potrzebie uważniejszego przepisywania i stosowania leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych i inhibitorów COX-2 (pamiętając, że wiele z nich jest dostępnych bez recepty).

Jak wszystkie leki, tak i NLPZ oraz ICOX-2 posiadają działania niepożądane. Warto się zastanowić, czy istnieją inne rozwiązania leczenia stanów zapalnych, bólowych i gorączki, niż właśnie stosowanie wyżej wymienionych leków? Na razie wydają się one nie do zastąpienia.